2 12 Francisci Bertellii 



Et verc qimin aJslnt prirni , aer vaporutn aviclior est, eo- 

 riim tcnsionoin co miijorem semper flxcere conans quo ipse 

 caloris gradiliiis iisqnc et usque allioribus atque diirabilibus 

 subjicitur: tonnes pliiviae vero tnin vix soli profiindliatem at- 

 titi£;uiitj uti patet ciilta arva atque dimota observando. Qua- 

 rc fit ut pars minima his annis ad scatebras devenire possit . 

 Contra veio quum de annis agatur pluviarum abundanlibus, 

 plus aqiiarum atqiie hnmoris solum absorbet, ac proinde co- 

 piosiorcs scatebrae annis isliusmodi fieri deberent . Quod, uti 

 jam superius adnotavimus, aliter fit: fluminis enim altiludincs 

 cominnniores ^ pene semper eaedem servantur. Quapropter bi- 

 ve mulla , sive pauca sit aqua quae a pluviis aut a liquescen- 

 tibas nivibiis in singulos annos per terrae spiramenta, afiquan- 

 do tamen ad scatel)ras deveniat: patet istas, proxime saltern, 

 eamdem semper Tibcri retribuere quanlitatemj oniis^is nem- 

 pe p.irvis diflercntils quae fortasse^ uti reor^ repeiendae sunt 

 ab exilibns venis , ac scaturiginibus , ad superficiem terrae 

 proxiniioribiis: quae propter aeris aridilalem brevi decrescunt, 

 aut ccssant omnino, atque pari celeritate, uvoribus crcscenti- 

 bus, pluviarumque frequentia , rcdeunt . Neque jam quis cre- 

 dat percnnem Tiberis aquam paucam esse: ejus eniin altilu- 

 do media ad Hydrometrum sumpta ferme constanter qninqne 

 nietra liabct: anno autem 1827 iu quo vis sumnia pluvia- 

 rum fuit, flumen istud quantitatem (^portata) habuit quae re- 

 spondet ^ annuae quantitatis mediae; atque anno 1834 sum- 

 mae siccitatis quo Tiberis exuberantiae pancae ac vis medio- 

 cres fuerunt ; ad plus quam \^ ascendil. Cujus quidem 

 phoenomeni caussam non dlfficulter fortasse conjicemuSj qnuni 

 ista consideraverimus : pars aquarum quae a terra absoibelur 

 per innumerasarclissimasque vias ac praecipuc propter vim quani 

 capiUnreni vocant ad receptacula venit unde fontes diniaiiant. 

 Humor igitur nonni-ji per longa atque flexuosa itinera progre- 

 ditur, ex quo fit ul ipsa receptacula continue, et pari pene 

 semper qnantitate alautur: nec[ue jam ex pluviis quorumdam 

 dicrum aut mensium , sed plurium annorum , et tot quidem 

 quot requiruntur ut pars af[uarum a fontibus manantium (si- 

 cut observaliones jam allalae pracbent) eadem quasi semper 

 servetui'j sive pliiviae abundeat^ sive deficiant . Quum igitur 



