244 FrANCISCI EERTELLir 



{inoin cuntlcrn alliuitlo tlelignlur copiosioris iinbris (jiii suppona- 

 tur ad tolum craterem perlincns aqiiam ad alveum qui conslrui 

 debet transinissurmn; ac si ex qiunc^iie lolius altitudinis parli- 

 bus, Ires assuinanliir ad iiieiiendiiiu quantum aquarum ad 

 alveum devenlet, cumquo iutamescenlem facial: jure ac nie- 

 rito nietuendum eiit no ista ratio supposlla niultum veritatem 

 snperctj quanivis ab aliitudine media pluviarum , atque a io- 

 ta aqua per (Imnlna in singulos annos transeunte deducta fue- 

 rit, et per longum tempoiis inlervallum revera fuerit com- 

 probata . Neuipe aniniadvertendum est rationem illam , quum 

 solum de aquis maxime intumescenlibus agatur , niulto mino- 

 rem fuluram : ad illam enim constituendam plurimum fiiciiint 

 miuoium pluviarum exundatlones (piene) quae^ uti jam di- 

 ximus , in hoc casu sunt negligendae; alque pari modo etiam 

 negligcnda est ilia aquarum porlio ad continues ac copiosio- 

 res imbres perlineulium quae in inferiore parte alvci jnm ela- 

 psa fuerint, anleaquain alveus intumescere ceperit, ant post- 

 quam deslilerit ( hoc est tempore quo intumescenles aquae 

 ci-escuiit atque decrescunt): ista enim pars aquarum nihil pror- 

 sus facit ut alvel maxime intumescant. 



Quum igltur disquisilionum hujusmodi natura direclam non 

 sineret solulioncm; opus erat nt quamplurimae observationes 

 iustitucrcnlur;, quibusdam respectibus habitis raodo jam decla- 

 ratis, aliis([ue ([uae mox judlcio vestro , CoUegae praestantis- 

 siml, subjiclam in serio quadam observaiionum expoiienda (Ta- 

 bula I.) quas anno 1822 ac sequenlibus inslituere polui . 

 Istae pertinent ad viginli inter nostros tum canales, tum fo- 

 veas ad egerendum practer duos non ex ullimis torientibus 

 (jui nostram praeterfluunt provinciam . Quum igitur diligeuter 

 data coUegissem , quae niihi opus erant ut per Eylehveinii 

 formulam calculis prosequerer quantitates aquarum in praedi- 

 ctis alveis maxime intumesceutibus, de quibus quanlitatibus in 

 jam dicta tabula mentio facta est; in nonnullis ex his quod- 

 dam inihi impedimentum occnrrit. llydrometrica experimen- 

 taj ([ulbus Eylehveinii formula iniiiltur, vclocitates medias 

 respiclunt fluenlium acpiarum observalaruin baud majores quam 

 Melra 2^410 pro temporis unitale sumpto minuto secundo . 

 At quum de alveis p.Inio atque secundo ageretur; velocitales 



