252 Francisci Bertellh 



minores pluviae deciderint, inter -| atque ^ totlus copiosloruin 

 pluviaruin qiuintilalis comprehencliitir. A quo quidem confii- 

 maliir quod in antccessuin exposuiuius, nempe partem copio- 

 siorum pluviaruui uude alvei maxime inlumescunt mullo nii- 

 noreni annua quantilate media esse debere quae quavis anni 

 tempestale , et (pilbusvis sive densioribus, sive tenuioribus, plu- 

 viis illos alvcos pcrcurrit. Quod auteni ratio ilia ab ^ in mon- 

 tanis eminentioiibusque parlibus ad ^ variet ad imam meri- 

 dianam partem vallium Rheni desccndcndo ; non solum inde 

 repetenda est quod aqua cilius aeris aclionem vitet qua eva- 

 nesceret, quum alveos consequatur ab eminentioiibns atque in- 

 clinatioribus locis ad depressiores usque atque jacentes deve- 

 niensj sed eliam ex eo quod ad majoreni primarum alvei par- 

 tium quantitalem facil, aquam lurbulentam esse. Patet eniui 

 per Mengoltii experientias, partes quae fluuiiuum aquam tur- 

 bulentam faciunt, earura quantitalem (^portata^ etiam per j^^ 

 augere. 



Quibus posilis patet quantum vulgaris opinio a veritale re- 

 mota sit , quae vuli ex duobus alveis , cujus lerriloria pene 

 sint aequalia eademque flgura, sed alterum in monte sit al- 

 teruni vero ad planum; aquarum quanlilates ex eo solummoda 

 in primo quam in altero multo copiosiores esse quia veloci- 

 tas qua pluviales aquae turn ad alveum feruntur, propter soli 

 majorem dcclivilatem magna esse debeat. Ex iis enim quae 

 superius dicta sunt patet e contrario factum istud inde polius 

 repctcndum quod pluviae in montibus quam in piano copio- 

 siores sint: quaecuinque autem celerilas sit qua aquae ad al- 

 veum feruntur; quantitalem aquarum maxime flumine intume- 

 scente nunquam limites praetergredi posse quantitalis maximae 

 totalis quae uli jam diximus, aquae respondet in singulis rai- 

 nulis secundis ad alvei craterem e coelo delapsae neque ab 

 humo aut ab aere absorptae. Atque si cjuid veri in ilia sen- 

 teniia est, in eo consistit (prout nuper teslati sumus) quod 

 propter majorem cursus celeritatenij minus temporis aquae 

 concedatur quo in aerem evanescat; quod majus propter ter- 

 rae copiam ({uam secum fcrunt a(juarum volunien fiat; ac de- 

 nique quod superioribus remotioribusque territorii aquis fa- 

 cultas detur celerius reliquas consequendi quae a successivis 



