183 



introilucta, iuile por Europani omnem ili\ iiJgaia, eiiam liulis ciiItH. Alriplicuin 

 genusSpinaciae affinitafe propinciuum. E speciehus uumerosis nonnullae, du- 

 biae originis, inter oiera seruntur, cocta v^ sale et aceto contlita comedenda. 

 Atriplicis horterisis Linn. CSermeJc, Garten-31elde3 liert)a inter remedia refri- 

 gerantia et solventia habetur, semina emetica, majori dosi purgant. E numerosa 

 Chenopodiorum nostratium geiite Chenopodiut/i albiim Linn., Chenopodium 

 viride Linn., Chenopodium /icifoliutn Siwith., Chenopodium opulifoIiufnSchmd., 

 praeterea AgathopJtijlnm Bonus Ilenricus Moq, CSdimerhel , Lapatlium unctuo- 

 sum Offic.) et Agalhophj/tum rubrum 3Ioq. Cmulkraut, Ilerba Atriplicis syl- 

 vestris Offic.) inter opsonia edunlur, virtule medica cum Atriplicibus conveniunt, 

 Bliti CErdbeerenspinat) perigonia baccata, rubra, insipida a nonnuilis vo- 

 rantur. 



Betae CMangold) incertis natalibus, plurima foj-marum varietate, ab 

 anliquissimis temporibus in liortis oleraceis satae, etiam in agris coluntur. 

 Betae CicIae'L\m\. Cquasi Siculae, zevz/.coi', ueisser Mangold) folia juniora <•< 

 radix saccliarata inter opsonia sunt. Erequens est Betae vuJgaris Linn. ob 

 radicem napiformem cultura. Ex ingenti varielatumgrege, quarum nonnullae 

 inter delicatorum lautitias numerantur, duplicem typum commemoramus , Be- 

 tam vulgaret/t rubram s. italica/n Cdie rotlie Riibe), et Beta/n sacchari/ia/n 

 s. silcsiacatu Cdie Ruukelriibe). Rubrae radix carnosa, succo dulci, odore 

 peculiari praedito, purpureo-tingente foeta, cocta et cum aceto condita cibuuj 

 levem, refrigerantem praebet. Succus expressus et cum aqua Iiauslus aeslum 

 febrilem temperat, merus et naribus tractus sternutatorius est, cuju clysmate 

 injectus egregie purgat. Betae saccliarinae cultura vastis hodie agris exercelur, 

 et magnis Agronomorum agitatur sludiis, ex quo chemia saccharum, pectina, 

 albumina ei salibus ammoniacis iuquinatum, e radice cum lucro elicere docuit, 

 iia ut plurimi pro cerealibus seminibus saccharum sub noverco sidere metani, 

 dum aliorum avaras spes cultura nova et seculari experimenlo firmanda eludit. 

 Radix tosta inter vilissima potus arabici succedanea. Indi praeter Beta/n vul- 

 gare/n Linn. CChookundar) aliam suae regioni propriam, Beta/n bengalense/n 

 Roxb. CPaluk v. Palunk), in hortis culinariis alunt. Basella tuberosa Humb. et 

 Bonpl. Quilensibusradicem betaceam largitur, quae, a mulieribus comesa, fe- 

 cuiidifatem mire promovere creditur. Basellae rubrae Linn. CPoee) folia al» 

 Indis in modum Spinaciae coquuntur, baccae colorem rubrum, pariira tenacem 

 praebent. Basella alba Linn. inter remedia leniter solventia habetur , a medicis, 

 in Asia calidiore salufarem artem exercentibus, tenellae aetatis infantulis et 

 muiieribus uterum gerentibus saepe administrata. 



Chenopodiorum semina, albumine amylaceo munita, urgente gravi fame 

 pani admixfa fuisse constat. Che/iopodiu/n Qui/iocc Linn. apud Chilenses sponte 

 nascitur, herba annua, Chenopodii albi nostratis facie, cultura per omnem 

 Americae occidentalis regionem montanam propagafa. Seminibus in pultem 

 coctis monticolae potissimum victifant. Salsolcce plures in Languedociae agris 

 seruntur, semina equis pabulo sunt. Mulfarum semina emetica, majori dosi 

 vehementer purgant. Virfus in embryone latere creditur, fortassis etiam in 

 integumentis, imprimis interiore Cendopleura) residens. 



De Chenopodiaceis oleo aefhereo salufaribus dicendum est. Chenopodiu/ti 

 Bolrys L. Ct^oT^iiq, Herba Bofryos vulgaris, Traubenkraut) in Europa ausfra- 

 Jiore et media sparsim provenit. Ilerba odore aromalico, sapore aromatico- 

 amaricante praedita, oleo aefhereo et salibus foeta, florida coUigifur, sicca in 

 officinis servanda. Ob odorem tineis infestum jam Graecis veteribus vesiibus 

 e lana faclis interpositam fuisse constat. Chenopodiu/n cc/nbrosioides Linn. 

 CHerba Chenopodii ambrosioidis s. Botryos mexicanae, vulgo Jesuitenlhee) 

 apud Mexicanos sponte nascitur, in quibusdam Europae regionibus efferafa ob- 

 viumodore peculiari, vehementi, sapore aromatico, camphoralo. Cultae herba 

 florida in officinis esl. Boubietcc /nultijida 3Ioq. CPayco), chilensis species, 

 mexicanae plantae qualifate similis, virtute minor. E Chenopodii anthel/nin- 

 thici Linn. in America australiore crescenfis seminibus oleum graAeoIen.s 



