T i Cruydt-Boeck Remberti Dodonael. 



ben ; te weten Pittaw thironium, endealle beyde de gheflachten yanCefitaurium;ende Achilléd: tact 

 wekkcruyt Telephus gheneién is ghéwceft, lbo Homcrus vertelt. 



Daer en boven is de kcnniffe der eruyden niet alleen van deHeroé's, oft vande Medicijns, die nac 

 hen ghekomcn zijn, ineeren ghehouden gheweeft; maer oock vele Koninghen ende machtighe Vor- 

 ften hebben de felvefcer bemint er;de vermeerdert: namentliickGentius Koningh van Illynen, Ly- 

 fimach'us Koningh van Macedonien , Attalus Koningh van Pergamus , Iuba Koningh van Maurita- 

 'hicn, Ar'cemifia de huyfvrouwe van Maufolus Koningh Van Carien ; ende boven alle Mithridates Ko- 

 ningh van Pontus ende.Bithynien i. van den welcken niet ajleen de kracht van het Scordium ghevon- 

 den is, maeroockde wijt-vermaerde ende hoogh-ghep*«ien compofitie, iMithridafitim gheheeten, 

 haerennaem heeft : de welcke by alle oude Gneckfche, Latijnfche ende Arabifche Mcdicijns veel 

 gheacht is gheweeft , ende nu ter cijdt nochfeer veel ghebruyckt ende gheprefen wordt. 



Oock van al d'oude Medicijns is daer noytiemandt gheweeft, die lijn befte niet ghedaen en heeft 

 om de wetenfchap van de eruyden ende fimpeleji te verkrijghen ;,in dien niet van alle, ten minften 

 van de ghene die in het ghcneien ende daghelijcks ghebruyck der Medicijnen nut ende oorboorlijck 

 waren. - 



Daerom en is het nu gheenfinsvan hoockallede fcharevan d'oude Medicijnen hier tot beveftin- 

 ghe van mijn reden te roepen; van de welcke Galenus dickwils vermaent: Aenghefien dat hetken- 

 nelijck ghenoegh is,dat d'oude Medjcajns, gheene Apo-t^kers ghebruyekende , félfs met hun eyghen 

 handen , oft door hunne leer-iongherèn oft difcipdenj-allè hunne draheken ghemaeckt , ghemen- 

 gelr,ende den fiecken gebroght ende gegeven hebben, Het welckfy fonder de kenniffe vande eruyden 

 ende dierghelijcke fimpelen gheenfins en fouden kcmneli doen hebben. Iae dat Hippocrates felue ( die 

 wy alle voor den opperften Medicijn houdenj in dier voeghen fijn kónfte ghebruyckt heeft , kan aen 

 eenieder kennelijck ghenoegh weien door den brief die hy aen Crateuas fchrijft. 



Ende dit is d'oorfaecke dat Galenus alle Medicijns ende lief-hebbers der konfte neerftelijck ver- 

 maent om de kenniffe der eruyden te verkrijghen , aldus fchrijvende in fijn eerfte boeck van de ^#tt- 

 dota : Een aenkomenden Medicijn behoort de kenniffe van alle craydente hebben , oft ten miniten 

 van het grootfte deel van die, de weleke wy mceft ghebruyeken. 



Van alle de redenen, waer medf; Galenus de Medicijns verweckt om de kennifFe van. de ghewaffeh 

 té hebben , zijn dcfe twee meeft nopende : D'eerfte is in hét fevenfte boeck van de Mcnghelinghe der 

 •Medicijnen nae de plaetién, in het tweede capitel; ende is: Op dat aen eeh Medicijn niet onbekent en 

 zy,hoéecnen dranck oft ander medicament ghemaeckt ende ghcmenghclt is , ende waer voor 't felve 

 nut is; herwelckhem onmoghelijck is te weten, fonder eene ghewiffe kennifle van alle de droghen 

 oft fimpelen, die indiecompofitie gedaenwordéh.Selfs(feythyaldaer)hebbe ick dickwils vermaenr, 

 datiemandt, die welveiftaenwütaldatde Medifijhsin hunne boeckenfchrijven;moeteerft (eer wel 

 ervaren zijn in de kenniffe van alle de drogen oft eruyden , eer hy fich wil begheven om de boecken té 

 lefen. Want fonder diergelijcke wetenfchap en kan fjy geenfins Weté oft wijs worden in watgeflachte 

 van drancken oft medicijnen eemgen voor-gheftèldén dranck is ; dat is,oft diendranck onder de flappc 

 ende onftercke,oft onder de heel itereke eh geweldige,oft onder de middelbare gerekent moet welen. 

 D'andére reden , waerom Galenus begeert dat den Medicijn in de eruyden ervaren zv , is van hem 

 voortghebrocht in het derde boeck van de Medicijnen nae de geflachten ; ende is defe: Op dat de Me- 

 dicijns hen gheenfins van de Drogiften en laten bedrieghen. Daerom (fevdt hy aldaer)mïjne vrienden, 

 ick vermane u neerftelijck feer.dat ghy u befte doet om my daer in oock te volghen,in dien ghy-lieden 

 u konfte wel ende eerlijck bedienen wilt.' Want ü is fcfer wel bekent.hoe dat my alle iaer uyt alle landen 

 alderleye droghen ende fimpelen ghebroght worden; door dien ick bevindc , dat de onbefchaemdè 

 ende oneerlijcke op-koopers van' alle dinghen (foó klaeght Galenus van de Drogiften van fijnen rijdt, 

 the welcke \\y Rhopoplas PWo7ra%s; noemt, als óftrienfe Romp-koopets hiete) alle dinghen verval- 

 fchen ende vervuylen in verfcheyden manieren. . 'T waer voorwaer beter, niet alleen de Drogiften te 

 befchuldighen , maeroock de koop-lieden , diefe hen te koope brenghen : ende infghelijcks oock, iac 

 noch meer , de ghene die de eruyden aen de koop- lieden leveren; als oock de ghene die het fap van de 

 wortelen, de vruchten,de bloemen/ende de fpruyten van de berghen halc.ende inde ftedenbrenghen; 

 Want defe zijn die het eerfté bedrógh hl de droghen doen.Soo dan,al de ghene die de menighte van de 

 nootfakelijckehulpeinde konfte der Mcdirijneuyt alle landen hebbenwilt, die moet in alle gheflach- 

 ten van ghewas,dieren ende metael, ende andere aerdfche dinghen der Medicijne oorboorlijck wcfen- 

 ae ervarézijn: op dat hy daer uyt; al dat hem 't befteende 't nutfte is,uy t-kiefen ende üyr-kippen magh. 

 Voorfeker defe ende dierghelijcke redenen van Galenus voordt-ghebroght, indien fy oyt pla'etfe 

 ghehadt hebben,zi)n immers in defe onfe tijden veel te achten ; in de welcke dit dtél der Medicijne foo 

 vergheten ende veronachtfaemt heeft gheleghen,datmen die forghe op d'onwetende ende onervaren 

 menfchen,iae oock op vrouwen, wiens ampt was de eruyden te vergaren , heeft laten ruften ; recht als 

 oft die fake deii Medicijne niet aen en ginghè. Het welck niet fonder groote fchande van alle Medi- 

 cijns en gefchier, iae oock niet fonder groot achterdeel ende fchade vande krancke. Want hoe faldoch 

 iemandtfy-felven voor een goedt konftenaet dervénuyt gheven, indien hy de ghereedfchap endein- 

 ftrunientenvan fijne konfte niet wel en kent? De Medicijne is oock in't getal der konften: en een goedt 



Mcdir 



