iiagmbe tingen onbcr bt fioubc ; te weten Curft f.ip tan 

 lümotncn swicrrttjoircl : ^nfghciiirhö ooru onberbe 

 vuamie als nouirh, .iuipclicr nianöcrc 



Suyyerende. ;?UPbcr-niahcilOc / Eipurgantu cnbr 

 ücoppihncia mt ghemren ïatnn / m't «öiirrhjs Ecca- 

 tharucaH •LHÖmf.xï, cnbc tan tfalcnus Ecphnttica £•»?,.«- 

 *.«. -ge noemt bat is otitftoppcnbc/ nft ban trrftopthcut tn 

 bolltghcpbtDrtloffrnbc; funtcren bt fujcrt-gactlicuo bra 

 WW*/ ntrt foo trrl als br holen en bnirnanghcn ban het 

 bmnciifïc tughewant; re tieten ban bc Ictcr nultc en ate 

 ren. sulrlir 51111 Nicrum oft*>alpetcr Jitcroon/ïnpinci! 

 tn anbetc laipctcrarhrtgc en oorii bittere binghen. hoc unl 

 meten uicimtglj tt ramen treelien. tccfe en tcrfrhtUrn ban 

 b afbagheubc binghen niet I üjcI terftaenbe foo ueeflj.ier 

 ergen ftoffc aengacr ban alleen in het teel oft luttel bjnc= 

 Km; oft meerbei enbenunber tan iuarhtcn te jött, Want 

 alt ghene bat bt flucet-gacf hens cnbc be bmncr.fte gangen 

 ftiptrrt/ tsbanbuubrrrnbcfnnbcrbccim cnbematclneU 

 manu; ghehicii bc falpctcrarhtighr cnbc bittere binghen. 

 ï>oo;ts ooch t gene tan biiptni optnclgjiclept b'ouftip; 

 ucrljerbt tan bc IjtiPbt / oft oorh in bc nerven oft f bjccrcn/ 

 aftacghtrubc rremght/ en heeft ganfrhcliirfi ghccnctc fa- 

 men trccficnbc hrarhr. üPaii bannen bicrglirlnrfic binghen 

 tan binnen gljcbiupcfttc/oft alp ctcuiacr oft bjanrit nwa- 

 mt/ hoc Wel oaer cciughc t'famcn-trctliingc bp iS' foo fou- 

 ten lp nocljtans niet teminbe grootc boo:-ganghcn oft 

 holen fut'tcrcn cnbc af-tagen , te bieten be holligljcbcn tan 

 D'abcreu cnbc beo mgljctoanbto. ïDanttan buptcn bjoi- 

 öcubeüfcpnc booiganghcfiicns eer boojbe t'famcnrrcr= 

 liiiigcüctftoptbaiifpgljcrcjunghtlionnmujojbcn. jDacc 

 alle bc bcelcu bes Itchacnto bic ontrent bctf btiprli / cnbc m 

 bc Irbrt/ miltc ciibcanbcringhcbjant3nn'boo? btcnfp frer 

 grootc holligljcbcn cnbc booj-gangben hebben/ ontfangen 

 meer hulpp enbeghcriefs upt bc bcrftcrrliingDr ber Ijolhg; 

 Dcbcnoftcatcn/ bc uielcHc booj ffamcntrccuinghc ghc^ 

 fffjict/ Ban fp bcfrhabight lionnen uiojben booi b cnglng- 

 Ijcpbt cnbc nlcciugfjcpbt u a „ oc f riüc ï, uigrjcaen. SMcroin 

 lian bcn2llfcni Dan binnen ghenomen mnbc / bc ganghen 

 ferr tticl fupüer malicn ; norfjtanc ban "hupten op-ghelcuDt 

 rn han hp ghccnfins af-baghen. 



Dun-makcnde. Mc binghen / bit rttptcrcn nibc tcpn 

 maliën / cnbc 1/ct 31111 / cnbc tan bunber enbe frinbet bre= 

 Icn gtwnaccht/ toojbrn Attcnuamia, Extcnuanm enbe ab- 

 **■«<■ Leptyntica gljrnocmt . lüant het 10 acn alle fupber- 

 maucnbccnbcontftoppcnbe bingljcn ghcmcpn / bat fp bc 

 grobe/ tacpe enbe birlic humeuren/ off uochtighebcn/ fijn* 

 Der enbe bunber malicn booj Ijanni tpgljtn aeibt/ nat het 

 fcggljen tau «Öalcnur» 



Bcfettende. ^Dinghen bic gantfefj anbcrsi totrtTicn ban 

 b'afBaghcnbc / too^beu IUincntia nibe E>T^««j«i Empla- 

 ftica , bat ifi 3Scfcttcnbc oft <anoc-uIr.cfctnbc ghtnotmt: 

 ïpoot bien bat fp on bt ftoect-gattfeenti ghcftrcücn ;nnbe/ 

 tact fcer taft acn binten Ijanghen / cnbc bc felbe tcrutillen 

 cnbttcrftoupeir, gfjclrjrlimcn firt m alle Xxctu/ lijmathtigc 

 cnbr aerbnghrige bmgen/bie gantfeh ghccncfchcrpljtpt oft 

 tmcffenhcpbt en Ijebbcn s als alle êmcer oftfiuct/ iölie/ 

 l^arfi/ a?ottr/ «©lette (batig Lkhargyrium ) Bolus, Crht/ 

 enbe albcrfjanbc jSRcel mettothtigljtpbt gtmcngtlt: mfgcs 

 IfjtBö oocbltlot i 't tjclcfetanbuptcii opgclcpbtjnjibc/ccn 

 befettenbe enbt ftonpnibe ftoffc cnbc krattjt Ijccft ; macr 

 tan binnen ghenomen enbe ghebiuprftt jijnbe/ opent enbe 

 fuptert booj fijne birtrrtjcpt. %r\ befe bingen en heeftnicn 

 greue hitte oft bzooghte tan bonv ban alleen fulc ü een tec? 

 rcncnbegfjeftaltcniJTe tan floffc oft fub(tantie als irü ges 

 frpbt lirbbe. 



Verftoppendei 3tüe befe cnbc btcrghcltitue binghen jfjn 

 üotfe enbe üio^iwn lactftoppnibc tnbe ©ic6 oft 45iof 

 maBenbcgenocmt/intHatnii en «©JicrJ&sObftruentiacnbc 

 Emphraftica E>p ©i«lxi s oft Incraflantia cnbc Pachvnrica 

 n« r .nxi i©ant ghducHertJiis b'af tagenbe cnbc fuptct- 

 maaenbe tingen be f üttct-gactlicns tnbcgangljcn bes licö= 

 aemStantcrftoppmgheterlotTcn ; alföooorubcrfïoppcn 

 ïirfe bingen enbe tuflcn be feite/ enbt mahen bc humrurcu 

 cft bc torhrighrpbt bes lichaemö bith enbe tacp. 



Smert-verdxijvende. ^vote foojten ïijiibcrtan bc bin* 

 gften bttjclcsebe fmtrteoft teecbom bedachten oft ter; 

 tjntcn: fommighe tan bic 51111 cpghentlncKfulchs;ala 

 ^rin alfr be binghen bic be C^ictlscn Anodyna a ,»a,« tuut 

 ïaregorica n« ? i ) ^e«««' ( bat i$ l&ijn tctb? ijtenbe en Wertsoo- 

 finibe ) noemen : b'anbere toojben allcenlrjcft foo ghrhet* 

 Kn/maft en 3gn tpgentlnt« fuk&g nia; te tttttn Nareotica; 



Het cerfte Deel. Het cciftc Bocck. 



if 



bcU-drac Too t?riubclncli oft mifTcliirii Anodvna (tcnonnt 

 tooiben al ofinmccn boobt lirljocmecn ham Urihrljrrii= 

 bc oft fiucrteloos bmcUnoembe, om bat het fdur aliccit 

 fmerte met allen en Ijccft. u 



Smerc-vcrfoctcndc. alle buig!)cn Die cpghnulncU fuiert 

 teifaciiten , cnDc foo ghenormt nioghcn teoibcn 1 ^nn 

 tan fnnc cnbc biinncbeclcn heel mate loeit heet/ wc met 

 tcclijccter ban bc gljctcmpcibc bmglien en 51111 stcirctcn 

 tnben cfiftcn graebt oft hooghbetan hitte : cnbebacr-ni- 

 botcn .mn fp oorIii)bc!-iiiaHenbe oft lor!,t-nialicnbc : alsj 

 31111 bit te töien tan ons Rarcf.xcientü geuonut jijtt Ttfc 

 31111 tan fitlcUcnacrbt / bax fnaltciienc 111 öc bcelcu bte 

 met fuicnc ghcnuclt 31111, niftcUnibc oft frljunlcnbcis/'t3P 

 bat eciiigc frljcrpr/ 't 5p ecmgc taci'C oft biflictorljttgljcpbt 

 is ; bc vtelriic bc naciitoe cnbc enghc f vacef-gattlinis bcfet/ 

 rcpiugcn terboutorti, los/ lorijt bun cnöe gihirf; maten. 

 mfgchielis oorh uibini m bc IcDcu beo hfljacms ecmgijt 

 bompachright bulic oft houbc lorht bcflotcn bluft fonbet 

 ecuighen nntgangb te nonnen tinben, bc feite uiu-laetcn / 

 terboutoen cnbc tcrtcerni : als het bliiritr mbeblofmc 

 tan<Camille/ lauüi IDclr^ / enf-c Clittan3DüU/ fcö 

 «öalcnuo betupgljt. 



Vcrdoovcndc. T>ing[jen bic bc ftnntc niet cpghentlhclt 

 rn terfocten , cnbc booifacclic tan ben ujccbom niet en 

 benemen t macr bc bcrlèn bes (ifl)aenis boot tjacre onnia- 

 tighc hoube terbooten enbe 't gljctoclcn benemen tio'bni 

 Narcotica N«,*««i(H, r i)rctcii. 5.etcrbootnige int ILatnn 

 ttupor bic tan beft bingljcn Iiomt ipfat mm oft toat be* 

 trt ban bc ongetoeligljciit/ oft ghchcclc bncotinge bes ghc» 

 toelcno. Jï)en noemt befe bingijcn oorii felatp-malienbc/ 

 Sommfïc 1 m't ILatiin/m't C^teras Hvpnotica rrtmti, o m 

 bat ben menfeh bic rulelic bingljcu iurjijcbionrlicn hetft/ 

 n:ct alleen tot Racp ghebjougen cu uio?bt macr ooru bieü= 

 macltot ecncljiiibcrhiriieilaepcrigljepbt Cataphora k«,«- 

 <P'(f ghcljcetcn ;gl)cb;ogljt.2lllc befe bingen bcïfcoubcn ghc^ 

 teclbiglihiel; feer/ om bat fp alle tot ben ticrbrn graebt 

 torfioubt 5iut/gcli)fh <£>alcuuöcn mecranbcucbctiipgeu: 

 foo bat fp met alleen 't ghetoclcn terbooten ; macr ooch/ 

 inbicn-menfc in wat te grootcn mcmgljtc m neemt/ tet 

 boobt bictighru: biergcïijclie ;!jnljet Tap tan i?enl; Opium 

 ghenocmt ; X-iilfcn-riupbt/ enbe Mandragora . j5or)itans 

 fchnnt het bat fp bat met alleen rn boe booj ijatre quabtent 

 oft Urarijt/ bic geijcel Uoubt ts/ felfiJ tot ben v.itrbcn graebt 

 toe ; macr booj cciugc cpgijenfcljap cnbc ghcftcltl;erbt tan 

 Ijacrc ftoffc oft fubllantic, bic baer bp ghetocghtis. tPant 

 bclttarljtcnoftqualttcptcn ban telc hoube buirrcn uio^beu 

 booi cciugh Lp-toeghfel tan Ik«c CaUcn birtmnïo tcniun- 

 bert oft üclrl)ut ; roo batmen m ijaer gljecnc oft ijcci ItUnne 

 tn-Uoelmge ghevoact en han tiojben. jKatr ü( teiboottn= 

 bc enbctgljctoclni bcncmnibc hradjt tan Sculfaa sft 

 Opium, rnbeanbere bicrgcltjcür bingen/ luojtfecr luttel gc^ 

 b?olicnoft gi)enimbcrt booj tcrmcngljtitgijctanVEarme 

 binglxn/ljoetiarmbïcoocB3!in.- Tïccompofiticoft Anti- 

 dotus üa rjöijiio booi be Btfltttt ban Opium enbe 't faet tan 

 23iucn~rrupbt/ terfoet met terboottnghc alfófmcrfr enbe 

 mm/ niet tcgcn-ftaëbc batm- Euphorbiü, tfcpcr/Bcrtram/ 

 enbe niccr aubrrc Dcctc bmgcnbp-gctocghtiijii/foobat fp 

 tan fmaecli ooch fchtrp cnbcbjanbcnbcio: horl) oocïibaot 

 laiigljcpbttantijbe cnujoibtbtHrarhttan't üpiummbé 

 ^ilfcu-factgljernniisteruionnm : üiacr im inrrrl.chicli 

 blticlicii magh/hoe ontci-üJtnncIririibeliracDttaiibffeonï 

 ghctoclnrhcn-malicnbc oft tm>octn;bcbmgl)eiiiö cube 

 bat fp tere tcrbocttnbc magljt/ niet booj fjaerc üoubthept 

 allccii/ macr oorh booi hrt cngcn toefen cnbc ghcltaltemflt 

 tan hare ftoffc oft fubftanttc terftregen (jebben : gcnicrcllt 

 bat bt Uoubt ghebaente oft quahtent booj be iaeren enbe 

 langhcpbr bes tijfcta met mcngeliiiGc ban ijcctt bmgen tre- 

 tjonncn han woibcn : marr 't ghmc bat acn cemgh btucït 

 ban ghcftalttiulTc fubfl.mtic oft ftoffc cpghen tó/cv ha\u 

 men lao tjaeft niet tcituinncn oft t'onbcrbicnglicn.i3u foo 

 ijccft Ijct ï^culfappft Opium ooclsceninrjcuittcrhepbt ; be 

 tielchc beüJiifl bat t beclcn heeft/bic terfcherben tan aerbt 

 ciibc hrarhtcn 3un : cnbc bat Tp met alleghchjch toi tipte** 

 ftcn houbt en 31111. ^00 bolght ban Ijier uvt bat br hraeht 

 tan ttrrbootenoft t benemen bes gctoclens. tan bc ghl- 

 ftalteuiffe tan ftoffc oft fubflantic/ ooru mebe-gSt 



«So^f^'S 1 "" ban bf «P«n«atett hcubcg^aTn. 

 te tooibts en Homt. 



>«.ï^~ m £ c ï\ «^B^frfcöfpbfn/oftrontrarie bui 

 brrmm-ocrfoetcnbc binghen/ 3rtuallebe g!)eiiebrefmerr 

 trtcrteccuctt: sW3!jtjb t cucttejariHeiieiibc b'eenbdbirjh? 



fc«r« 



