Cruydt-Boeck Remberti Dodonari. 



—Jm f.vfiimirt nnthnrtt Aft hiriirn; rmriijrft bicbcfjupbt quahttft Hitten bcrftcrcHen. fEennormtbefe bingot oern 

 W JÏÏÜ ïn TubeSta öflïran WU C S** MatUrantia , int <6?ierftS* Peptica D»l^ bat IS fitBHtia* 



S^iTénbe taéSlK «SB ,imöc/ oft ( mn n>tfS*«» ftBOlm») Ucrboutoer.be/ 

 jjiif iiocntt :) ( non üucreu o t «wpw" H "' * h to - lüc coftenbe oft laerterenbe. 



s"^pFtr^«^/^bcx S(= «-asisr's 



xurJjciv Eüforbium , épacnfrhe blicgijen / üancboftm/ 

 tube Uoorh-bolltn ; ban toriefte bc blacrmalirnbt rfolbrii 

 tube bicrgriijchc bmgen gemaerftt too?ben/ bit m t <8W Uö 

 bacroill Phoeniemi *.<>wsi tnbe Smapilmi s»**»-*»» gijff 

 nocmt 3nn / tnbc ban foinnügjje oorü Amyftica a *.««*««« 



fjlbt Metafyncritica Mimroy*e<2i*«- .«„i_, 



Blcyn-maktnde. ©aft bit gbcflariyt / matt toar ïjttttr/ 



siinoorft bc bmgfjen/ Diemrii Efcharo«caEW«»«iipnnt/ 



alocfmcii X-lcnn-maftcnbe / oft Blaer-iiiaucnbc fcpbt, 



om bat tv foo bzaiibeiibr mb* toóluplrerenbe 31111 / bat lp 



robcn/ frtjoiffcn oftft02fïcn uetgroote pijncmabctt/ mm 



norft meer ban bc bxanbt-iifcrs boen . öooits brie en 51)11 



niet alleen m bt bierbe booghe oft graebt ïject enbe biooglj/ 



maer ;nn ooeft buit enbt grof ban gftcfraltcittffc ; en barr- 



om ae'n wat beel bcS ïtrhacms bat lp acnrlcbcn / ticlbe 



quellen cnbe pijningljcn fp/alp oft fp batr ant bafc gijelip 



mctfeaenfteeh oft piicm acngljrflagtjen toaren : bierghe; 



Ii)rtisit)CtongIjcbIuft£altK. . 



" Verrottende, #itt betre berfrftepben in ftrarfttrn ban 



ae .Blcpn-maftcnbe ?nn bit bingljeu bit Septica 2?»-7<»« 

 int ^iiccftsbccten /bc toclcfee ooeft feer beet cnbe biooghe 

 3niu maet tpberfrbillcn ban bien alleen/ oin öat lp ban 

 gljctjccl butuie oftfubtnlc beden 3Ün / tnbe ten berlfnfte 

 ghcftaltcmffe hebben: betoelrftebacrommet ftlepncpnne 

 en üiintitjïjC/ lae oorfi tod fonber cenigjj geboden ban fmer^ 

 te/ bet bu\ bes lirliactiiS / batrmtnfc op lepbt/ gljehed ber? 

 garn oft biiuac bcrfmiltcn boen. ©dé toojben tod Septica, 

 bat 10 Dcrrotttnbt/ gljenoemt ; borfj met cpghcntliïtft. 

 Want b'opjcrlite öcrrottcnbc bingtirn maften toarnt 

 cnbe boeljtigi) : maer oin be gljeiijcuenifTe banbacre toerrs 

 lunglicn tooiben fp ooeft foo gDeljccten / toant in allcbcpbc 

 renberbanbe bijballen/ binnen in't <6iictftsSyniptomata 

 ' noemt in be leben bertoreften.© an cene taftc magtj in beet 

 berijanbc boegljen bcbojben tooiben : toant 't gljtnt bat te 

 beei berfiout/bnijit/ berbjoogt.- berborbt oft nat gnnacebt 

 10/bat tooibt alle bcboiben. j5onjtans en tooit Ijet niet ge? 

 fepbt bat aft Qlmt bebojbtn toojt/oorft bcnol-,ban alleen 

 foo toanneer brüebcrbinglje met tenen tiuaben ftanrft gc=. 

 feljiet. IDoojtg/ bc bmgc bic Derrottenbe oft Septica ijeettn 

 31111 befe: «©perment / oft <©?ptmct«/ Bcrdj-toot/ J?eïfl> 

 groen/ Pityocampc,Aconitum,cnbe anberc bterg(|dtjd:e. 



«?nbebitipgt)tnoeel) bnn't götnt bc 'Sttoeebt Btacfjtcn 

 oftfatuUeptcnbclanglit: fooiss'tbanttibtenbtreben/ bat 

 top nu tot bc btfrlnr.bingtje ban bt 3?er.öeftradjten fto^ 

 men; om alfoo b'oftrrbarcn mcnftljente gficmarftrigeftee 

 tot bc Ucnmffc ber «©Ijcteafftn tt iepben. 



HET VII. CAPITTEL 

 Vande Derde krachten. 



Di? iperbe ftradjtcn enfpjuptcn niet alleen unt b'«?tt^ 

 fit ; maer bed berber booitgatnöe / tooiben borfi göc* 

 maerftt ban bt gljcne bic onbtr be -Stoeebc gtrefient plegen 

 te 3im ; foo bat fn upt bt mengriinge ban bte vatt frtjnnrn 

 teberbolgljen: a?i)elijr(< be I3leefrf)niaucnbe(ban be torirtic 

 top gier nac fulleii fpjeftcn) berbioogljcii fonbeteciüge Mt 

 tnibc ürartjt / enbe boben bien trcriicn ooeft t'famcn: in be 

 toclriic Ijet b'.oogiicii/ b' «trerftc lirarljten ;ni Ijet t'famcn tret^ 

 urn/ be -OTtüccDe totgjjffrlijeben toozbt. lüoojts/ onberbe 

 ^erbcliraeliten tooiben gljcrcftent alle bic bmgc bc toclriic 

 nipen/ batig/ rijp-maften oft matureren , etter-maften/ 

 blecfrh boen toaffen/ljcricn oft t'famcn l)cd)tcn/roben ma= 

 ben, oft be teonben totfluptni/ toccren oft beenaeljticiiepbt 

 boen groenen/ boen pilTen/ bc manit-ftonbcn bertoeefttn/ 

 benae-gljcbcojtcn cnbebebjurljtenupt-iagljtn/ benljorfi 

 ftillen/mdrft boen ftomen/ tact boen ftrrjgijcn oft bergaen. 

 Etter-makende. «Fttet-bCrtoerftenbe/ Pus mouentia, 

 Diapyitica A,«™„,i oftEcpy(ticaE'« T „i n »i gl)cnocmt/ bcr^ 

 anbtrcn oft bicngtjen tot etter alïeboefitirljcpbt/ be todefte 

 m bc gljt f toillen «s / tnbc ooeft bet gfceplcttcrt oft beöojben 



KrkffinteSStó^^^fe! bmtfon/ gtc, tpgöen aerbt/eVöc ooeft bngijtballc/toater loffcn. 



riBütc oer sint bermeetberen , maer tgöttodt/ oft bt toegljenban bc. piffc balen enöe booj ftonien/ttoibcnfi. 



Diucetica, 



3 ; n't C>?itrïi!S noemtmen Sarcotica 

 s« f « a »»i alle bc bingfjen/ bit in be tjolle oft biepe secren oft 

 ftoeeren blecfrl) borii grotpen / mbe b'nbcle liolligljcbcn 

 berbullen. ê>v 31J11 bjoogl) int ecrfle bcrfeljil/ cnbe bagen 

 matrineft af/ Tonber ceniglje bntartjtigljtpbt / cnbe fonbee 

 t'famcn te treeften; als iö «èljerlten-mcel/ cnbe iDieroodi. 



Heelende. 'C'famcn-ljcdltCnbe / Conglunnantia in't 



Hatijn/Colletica k.»,jix» in't<©?iecft!S/too?bengenocmt 

 alle bingoën bic Ijet Itn/ enbe be bcclcn bes lieftaeins / bie iu 

 bc toonben ban een gljcfdjepben toaeren / tocberom bp een 

 fiaicn. tpefcbjoogljenbpnaeinbcnttotcbcngraebt/ciibe 

 3nn tuffeijai bt ©leefdj-maftenbe cnbe be Htjeft-tcctftcn- 

 maftenbe . jbp en bagljen niet af/ maer trcriicn t famtti/ 

 tnbe beletten battcr gijecne bodjtigöcpbt en ftome bp oft in 

 be lippen oft bonten bet toonben / toaer in fp nircfl gj)e-- 

 bjuptftt to o?bc.BoojtiS befe en toojbé niet alleen gebjupeftt 

 om in be blocbigfje toonben tt Ijerbtcn/ maer ooeft om loo= 

 penbt gaten/ Ijolïigfjeboi/enberoube 3eercn enbe ftoerren 

 tefjeelen. illen noemt befe ooeft Symphytica xvmt>"*'0fr. 

 Traumatica T^u^aTixi, cnbe fomtfjbtS OOtft Ensrna k mn** 

 om bat fp op berfrftc enbe noefi btoebenbe toonben grbacn 

 plcrtficn te tooiben. 



Lijckteeckens-makende. 5?t tóonben ffupttnbc/oft 

 ïrirfttctcftcns-maftcnbc bingl)en/bjoogl)rn feer enbe treeften 

 t'famcn / fonber nochtans ceniglje bntarljttgljcpbt : bera 

 ftoiigijen oft nemen op alle borijttgrjcpbt bant bïcrirh/ 

 tnbe treeften 't Ölccfrf) acneen/ enbe oberberfttn bat nut 

 ren ftlepn toetrftcn oft blief ben/ 't toelcft be Impbt heel gljCi 

 Iijeft int aenfrhouto en is: bacrom is't ooeft ban noobe bat 

 befe binghen meer bjoogfjmabenbe 3tjn ban bietbleerrf» 

 maften oft te famen fjedjtcn ; gijemerrftt bat fp'tbleefrij 

 t'famcn treeften/ aenccnbjciigijen/fltrntcn/enbirfliB een 

 toeert bcrljerbrn moeten; anbers en fouben fpgjjcenlijtft? 

 tctrben fionnen ghemaeebcn / oft be toonben te rechte tocs 

 flupten. <Fefe toojben in'tlLatijn Ckatriteminducentia, 

 int <6jiecfts Epulotïca eV»^*h«« gljdjectcii, 



Boojtsiffct noemeen anber gljef larïjt ban be flurtenBe 

 bingen/ ttoelrb Ijet obtrbloebigh cnbe urtVJaffenbc btefrh 

 toegh neemt/bat ooeft meeft ban frjnm engen aert oijtocfti 

 tigljenbe frljarp bcbonbentoojbt. ©it noemt <£5alenu$ 

 tpgljentlijrft Catha-reticum Keta^niKH , als ofmen int ILa- 

 tnnDetraaorium, in't 5Dupttrl)3lftrerftrnbeffpbe. ftïtn 

 gjjcbiupcftt bitghrflariir/ oiii een lirfttcfchen op cenigh jeet 

 oftftotcragc/ 'ttoclcbte feer unt toafl/ te boen groepen. 

 Uan foinmight too;t hier bn gcboegljt norh ren anbrc oft 

 brrbe gfjcflaehtc banbe fluptcnbe bmgher.; te toeten 't ghene 

 bat fonber tumentreeftingtje brrbjoogljt. 



Weeren-makende, gpc bingijen bie tocttenofttoirm 

 boen groepen/ Callum gignencia nae ben latijnc/ Porotica 

 n»f«%xi iiae ben «6jiertile gljcnoeint / 31J11 btrjuaein om b« 

 ghdijofteii beenbers aen een te bccljten tnbc te bcreenigljen. 

 tBrfe berceninge gljefehiet booi jjet toeboen oft mibbel ban 

 eenttoecre. ©an batmen cene TOeere noemt/ int Hatrir* 

 Callus , en is norlj heen noch blecfefj / maer is tufTtDen bie 

 btpbtmifftltnbt ban aerl;.ild torfmbc ttn harbt/b^oogh/ 

 toit Iirljacm/het tocltb be btenbers bp een baelt en boeght. 

 IBantbooj bien bat bcbeeknban be gfjebjofttn bcenbrtss- 

 booi hacr al te gtoote bjooghtpt aen matftanaeren nirt her! 

 gctjtctjt en bonnen to oiöeti/ foo heeft bc ^ataere( bat is bert 

 aerbt ban alle be toeiclbtlijtfte binghen ) bc ftanten ban ber 

 bietifteronbt om meteentoeere befet / cnbe als mrt centn 

 banbt baO gijemaerftt cnbrghebonöcn. 



©in befe toeerc tt boen groenen / heeftmen cene bcqnae? 

 me maniere ban leben enbe mate int eten ban boen / cnbe 

 ban buptcn fulrhe mebiramrntcn oft bjogljen/ bc todefte 

 dcbtnbc oft befettenbe 3ijn/cnbe matclncb toarnu 



VVatcr-loflènde. Dturetica A>wn*i. too:0fngljfi:onrjt 

 alle bic toattr boen loffen/ oft tot piffcn berroerften. ©an 

 befe en 3ijn niet tenberhanbt : IDant fomnügbc 3rjn bp ge- 

 balie fulrfts / fomrnirjöc epgijcntlntft : ten betiien 3ijnbrx 

 lommiglje tuffrhen bie ttoet / bat rö / f r> boen beo? hotten 



