H 



Craydc-Bocck' Rembcrti Dodona:!. 



UDant al ben / bat en is booj gfrcne reben bccj-bcnbcn cïjctetffï; 



focren ben hoeft/ \^S^$$*£S*t SEi aUecn 5 »»&»*?»»«» Mt 



ut taac ijt frtjt om bc »f^^SX «BS* bat bctoefm enbc int licht gfrfrogfr : 3nbet fclbcr foe 



W>^W*toifa^W'*t^?fflW%W m g , cn oorlJ totambtt booj tojijbingfr fret ghetooxben 



m & öra hoeft : bamntcgljcn / n » WX ^ l i „ Sg^c / htt ftrC p nac hem treeftt / en is booj gfrene reben 



borftt.gbcbcn bicber en gr ober" V *» / Jeöut enne urn , rjme y s ^ * j ^ ^ fa te{E flntKW 



ben hoeft : ghcmcrrht bat jghene JWW* ° [ l "£' ö i„ a i )tn fcgfll)eir,beteeïebebcoitttugfrheronbereepgen^ 



gfrlpogncn tooi* / met hoe| «te ^ i^e toan b upt m gne ps ghcftr.ltcmtïcs Ijaere brachten 



ferfcent gfrtoojb 



bingfrn feggfrn; be teetcbe boen ttiugfr bcfonbere cpgens 

 ,., «ÏMftirtim moet *nn « frljap terts maerfefcls oft ghcfialtcmt jes haere hraefren 



Ö«I^^I^^JJra5gffig;ég^S tetoerrhelteUen. €nbebaercmteo^enbefetebojgl)eii/ 

 alle frfté duigen/ bic #Wg?. E ' 5»£ JÏÏ» uerïjolcn enbe bcrfchil-mancnbe brachten mt iLatnn s P e- 

 teneu oummafeeiten acrDt hitte / bteu n tot o e 1 urocnn w < «fcobanighe 3«n alle 6e fererfren oft rps 



me ber grober °*^^J$S$l ton^S geïfefr ppen Der unïbe bieren/ èW bergift upt-frfjictcnbe 

 fifop / ê>cabtciife/ ^ a, ^/Jf rmSSS ™nm Ditöc bc ftem int <6;itrass r.'C*« {& Iobola ZO a: boten Men oorfc 



' alle niVcfrcn ban be buigen bie bergift oftbrrgiffigb 3 nn 



tnbc>Uant.fioet,tanP5!]i.bftnorJjfoimmgc 

 toftZt aft furuccen/ niet Teer heet/ enbe oorft niet 



muvftcnal :t gfrne Datroutocr ghetoojDcii ,* ter&tfren. 

 Dcoftberfoetenbe ; als is £oir-hout/ eofnnm / taoogjje 

 •DnaDen/ enbc bicrghelfrfte foetiefjebnt / be toelefee lam 

 toiiïcn beter jnwban be bcrtrjooghenfr buigen : »tng<ftcn 

 bar b'obevblbcbighcbcn beel ghemacfecliicftcr urt bc bwft 

 metbochtebanmet D;oogfr bingen gclcpbt enbe gljclclt 

 bonnen temben. ©ooibts ïijn tot bc bojft enbe De longcs 

 rental bequaemalle bc binghen bieonber frt nttbbel- 

 nheflaeljtbanbe mater-loffcnbe bingfim gljcreucntjnn: 

 bebJclritc in bira fp noubt jun / foo manen fp bebunne 

 boehtigliebé üiriicr/ enbe boen alfoo ben Jjotft op-frubcn: 

 alovurnHelioitliommcrarljtigljcfaöcn/ be frrnen ban 

 ^nn-anuelen ■$utgheliS g^cnocmt / enbe biergfrlnrüc. 

 T'an boben aile aubere bonnen be bunne borljtightben 

 bieb malicit, enbc ben Ijocft flülen/allc be binghen Du eenc 

 berboobeube offtgljeboeknlicnimnibe Kraefr heooen; 

 alp *«nDc Hoppen oft bellen br.ee het Cui-fatt in \» / an? 

 beiö«' ui -bollen gfrr.oimt ; urt bcb.elefce<6alcuus( int 

 ftbenfteJjovrLban be Jllibieiintu oft gfrneejs-mibbtlen 

 naebe vlaetfen; bek n ergbelingljcn oft eomyofiticn/ öte= 

 nrrDf oi- 1 Den liotftO: ftilïen/leeiimaüen. 



Ivfeb* ende faet makende. Zt ÏU'arfjtCn 0111 mclctt 



enbcódf-: fatttuiifluen/ iijn eenjibeeljSinbcboebtffleu/ 

 rninbecis mbe incbicamentc'n oft ghenecë-mibbeltn / foo 

 «ealnmss befuf (n_>t . löant Ijet boojbtB-homen ban 't 

 niclrbb.0?bt berttecfetbcoj ber-inmberingfr ban eten/ 

 enbe gheüjuncu ban gocbenhcfubcnbJClt.ben Euchymos 

 ïitfwi'm't '4r>}icc6s;bat is gent ban fap) ghencemt biojbt; 

 enbe bic moet ooeli een b.ermgh rjeeter mbe bjoogbir 

 toeten / inbitn frt : frl)atm toateratljtigtjcr enbe ïteufcer 

 ban bloebt ® : mair baer-cn-tegtn moet.tip teat bochttr/ 

 enbe met foo fret jijji/ mbien frt bloet bot |)ittc enbc gülfe 

 fteeelit. 13oo}tp De tr.ibbclé bte't mclek bcrtoeelié/3vjn oocfe 

 toan bimr.c enbe f u ne beelen / enbe bacr toe oorfc fret/ enbe 

 fcer nat bomtnbebp bic buigen be Jnelclie epgentlticb \ua= 

 ter ïoffcn/nochtanè heet fatl)t tijjwfehabelütfe ban urarfr 

 ten: als ;nn befaben ban3tiuic/enbcban T'ille;cnctrt als 

 Iceu frt faer/maer oocfe l)et fap ban Benend. 'C gene bat 

 al te gcbjclbigf) enbe te fcraëfrigh 'x&j en bt maent-flonben 

 berbiccfet/ bat belet ntbe bcrartjtett oocfe het boojtfeomen 

 ban 't incleft. Want bc bjoutoen bic (jacrengeteoonlnt; 

 ïtcnbioebtaKemacnbenfrüben / nit en frbben in Ijaere 

 ho?(tm gljecn melcfe/ oft ten mir (lenfeer tocpnigh. 



Siec-vetweckende. jBact't faettoojbtbcrbjecfet/ntet 

 alleen booj fpnfe ban fccrgoebtbocbfel/mr.cr oocfe booj. 

 alt gijene bat bc menigfre ban bloet benncerdertjboojDtia 

 ban alle hette/niet feer b?oogfr/maer toinbigebinger ; als 

 s?ün «Cürftrr» oft Bulbi, het metfte beel ban be ^Dlutfe- 

 bjutfren oft Legumina , g)tanbel-crupben enbc öafeette. 



«Cnbe hier mebe Ijcbben tor ghcnoegh gfrfepbt ban al 

 't ghene bat onber bit ghcflacfr ban be ©erbe ferarfren 

 gtjercfeentmoct3iJm 



HET VIII. CAPITEL 

 Van de Vierde krachten. 



S^crbcrlrtjer-bcn enbe ongfrhiefe ban bc boo^gaenbe/ 

 ;nn bc feracljtni/bc toelefee bc ©terbe genoemt toojben. 

 Ildant fp en hangfeen niet aen eenigc ban b'eerfte ferarfr 

 ter ; noch ooeft fp en bolgcn be -SEtocebe oft be 5Derbc niet; 

 artaerfp bomen alleen ban b'ergentcheip ban begejtaltfc 

 mfic ofttocfen bet binghen. «mltfee toojben alleen booj 

 crbarcntfrrt bemercfet/ norij eit bonnen boo^ gfren' an^ 

 ftereimbbelenbefeent toefen: gl)tlnefeertorjBbatben Jjcnl; 



S;en het nfer nac hem treeftt enbc bp hem ijonbt / enbe bat 

 ntirarljtcn boo} lootbgheniinbcrt oft ge'ftrmtfettooj= 



enbc genoemt tooi ben in't «©jieefeö Dcietena /su^r»^-. 5De 

 toelefee met booi ëcnighe openbare oft met menfcfrlrjcfee 

 reben bcfecr.nehirfee efgljcnlcljappcn oft tiuahteptcn/maer 

 booxbcrholencnbe Ijepmelijebc ferarfr boobelijefesijn. <3[t 

 tectcn/bcbenrjnigfr btcrcn/boo^ bfren/ftcfeen/ flaenenbe 

 oocfe aenraften allcci:; macrDebergiftighebingljen/aliafp 

 in't Inf als bjantfe oft ecttoacr toorben ghenomen . gr.an 

 gljcltjcücrtons clrft een ban bie frjnc bcrfrljepben cpgenrlje^ 

 bën heeft/ alfoo to o?bt het oocfe in bcrfrljepben boegen ben 

 meriftfr liiiibttlrcftcftboobclijcfeucbonbcn. 



Vergtfiighe dieren. 3n't ghetalbanbe toiïbe bieren 

 bjenght bui Afpis [ ccnfoo?te ban (lange) ben menfeh tot 

 eenen boobclr.cutn Haep / enbc boot hem feer hacft. 31'en 

 fteicfe oft bete ban ben 2lbbct bcrooji'aerfet terfiont fmer? 

 tcn/feoubigljtbcn oft bcbmgljen/lrjahingljen tft fpoutocn 

 ban gallachtigfr borfrigfrben / bojft/ enbe aubere feec 

 fbrare rcu-b.illen : biergijclncftc Iirarljtcn freft oocfe frt 

 bergift bitr b;fe imer-bofgljCr.bc/ te te eten tricir.cn Amphif- 

 bama , Ceraftes , Dipfas , Sepedon tymtt», Drymus noemt/ 

 et;bcnocl) meer anbtte. 



Jtlö ieir.anöt ■gfrbtten is ban het gïjebierte bat Hamor- 

 rhous fret/ ban ftomtfrm 't bloet upt alle frjn leben rnber 

 betlenbccltcliacmfi gfrloopcn. Tcècc^piocncn/^rcïo? 

 penbjen/ Stgbificn/ ©Jtalatigftcn y cnDe aubere ban't feibc 

 gfrilacfre / 3hn oocfe op haerc maniere Ijinbcrfejcfe. 3? en 

 bctcbaneenen bullen ï^onbt bertoeefet be fieeftte biemen 

 Hydrophobii ( batisIDatcr-angftmocmtunbetocIcfee be 

 lirarar.eu ; hct toater gcDurighbjccfcn/cnbcin angftc 3gn 

 bante bcrbnnrfecn. 



Vergift, «©nbrrfrt bergift/ batnten in't ïicljacm als" 

 fuijfe oft Dianefe Uan innemen / 31111 be ^paenfcfr ©lies 

 gheh oft Cantharides , bc 331afc mccft frljabclijcft : bert 

 See-frcö ( Lepus marinus in't Hatrjn 1 boet be lóngfrren 

 ftoeeren enbe iiulccrercn . 3ie frrfenen oft 't b?epnban 

 ecnïtattemaecfet be niemtfrn bul enbe frel uptfmnigh. 

 Te 3terbarfrigc binghen ban ïnctatl ghctomtn oft genos 

 men ( enbe bacrom Metallic» gfrhceten ) als: is Cerupfe/ 

 ^>r[)upm banfilbcr/ Hntüuonie/ «öutrfefilber/ frebat 

 frt oocfe berepbt is/cr.bc beel meer anberc bmgcn/3hn oocfe 

 boobclijcft ban binnen genomen tocfenbe ; maer nochtans 

 in bcrfrljepben manieren. IBant fominighc ban bien boos 

 ben {jat jtclrcfe/ fommige traegclnrfecr. 3 ufgehjefes mocts 

 men oocfe iegerfrn ban beboobclijcfee getoaffen ; betoclcfec 

 niet alle in tenbet boegfrn ben mcufcfrn hinbcrlijrfe 31111. 



tDanai'tgenebatbemifbttbznbciycKbebebcrgifrigfr 

 ftefecn oft beten gcncfcnfean/ljcef tbc felbe fetarht oocfe ban 

 b'cpgnucfrp ban fijne ftoffe oft fubftatie. <©efe3ijn ttocts 

 btrljanbe: toantfommigfrbicrgfrhicfeebmgfrntoojben 



Theriaca, fommigl)C Alexipharmaca gtjenoeint. 



Theriakelen. Cfrriafeelaefatigl)e bingfrn/ Theriaca 

 in't latjjn/toojben tpgentlfrfe gfrnocmt alle ük ben bers 

 giftigljen bieren enbe harte fchabelnr&htpbt toeoer,ïann 

 *Defe toojben nac be bcrgift-frhietcnbe gebirrten genoemt/ 

 bie be «©frefeen Theria &»&* freten : onber toelcfeen 

 naein alle bieren/ bie bergift «ptgeben oft fchicten/ begres 

 pentoojben. jöaebefe toojben alle foo gfrmengfrlbe als 

 ongljemenghclbc bingfrn / bc toelefee be beten/ daghen en 

 toonben ban bebergiftigfr heeften genefen bonnen/ The- 

 riaca e,s««i gijmocmt. Tanfommigfrbanbcfebetbjijs 

 ben bc fchabeliiefec bieren enbc be bcrgtftige nangen/ ïnös 

 bannen biein't roocfec/ beftropen oft beüncerÉ gebjupcfet: 

 ïommtge gfrnefcn be ghene bie Ijicr banferauefe3ijn; enbe 

 inafem bat be ftefecn/ beten oft flagfrn ban bie geene fefris 

 bc boen en moghen. 

 Vergift-afkeerende. ^ieronbertoo?b?bcgrcpen biemen 



Penammatani^ii^aTa nibeApotropasa A'mr^mtia noemt; 



be toelefee aen ben fjaïö oft eibers aen gehangen tocfenbe/ 



be fcijabe 



