Het eerfte Deel. Het eerfte Boeck. 



bc frljabe oft fjtnDer/Die Dr bcrgbifttghc bieren plcghen te 

 boen af-hcercii; cnDe nut allctn De tarrghiftcn/mfter oocb 

 Dr roobcrurncnDcbclcfinrjheii hrartjtclooö inabcn. 5>rrc 

 DcIctaaiibcfctainDnncubptacrfrtjcpbcn bcfrtunberjl. 4?rt 

 <emmcr oft Siubcc wojot De blcpnc hinDcrcn taoo^ een 

 MrhuDtfclban taergtft acn Den hals ghcljaiighen: 't JSO; 

 rarl beert alle haet rnDc nijDt taant hups/ Dacr het in us: 

 ren D?oogt;i>(iuille/oft £.ec-aiupn/ ach'ttaoojftc oft Den 

 inganglj taan't hupo/Oftaen Den gctacl oftbotoenften bap 

 pel gehangen/belet alle qua ct-bocnDcroeiiDerootaeraero/ 

 icmanDrn taant fcltae ijupss te bcfthaöttjhc: ;'tvuelta |èu; 

 niue met noehtacel meer anDere Dtrrgljcltjr tic Dingen/ tacr; 

 telt. «öalcnuö in Ijtt tUJceDe taan De «©cncrs-Dingen nae De 

 plactfcii/taerhaelt ineeft alt gene Dat op l)ct tjooft brand- 

 geil; no oft aio een bocthen gelept 5tjnDf /De pijne bctfoet. 

 Befchuttende. tPcfetoOjDcn OOCbAmuleta genoetnt/ 

 ban't ILatnnfch tooo?bt amoliri , het toelch af-becten br^ 

 trerhent ; om Dat fn alle tacrghift cnDe quacDt af-liccrcn 

 mDe brfeljittttu . èp hectcn ootft fomtnbtjï Alexiteria, 

 A'Ai|/T)(fiam't «©nccbis. 



;©e bingen/bc toclchctegeii'ttaetgiftcnbcDcDooDchjrfie 

 bjanrftrn gcbmprhttoojben/ met Dan buptcn op-leggen^ 

 De oft bcftriicbcnDe/maertaait binnen inncmenbe -,bc feite 



JjeCtCll Alexipharmaca A , M|<ï«f(!/.«j'.a ; hOCtoCl fpOOtb Ale- 



xitcriaüan Dommige ghenoemt tooien. tDau ï?ippocta- 

 tes> noemt Alexitcria alleen Die baten oft rnncbicn Die te? 

 Qijtn De beten Der WilDe Dieren ghebcfight VpojDen. 



Betoerendeoftaf-iaghendc. Jt)et DC bcrgiften Oft fe= 

 nijiien hebben feer groote ghcmepnfe&ap alle De Dmgben 

 btccpghcntliub Catharticagcnocmttoojben/ DatijöDcDitu 

 ghen Die om't lirljaem te repnighen of t te purgeren Dienen: 

 HDantalsiDefeltac in te grootcmcntghtcghcbmpcbttoOÊs 

 Den/ Dan en frhabcnfpnictaliccnliKhghcwclDigljIijrbcri 

 feer; maer benemen Den menfehc hehtclnch |)ct Ittaen. 3Dan 

 fii vu ojDcn Cat hartica ghciiocnir m twee manieren. 



i . <©l)cmcpnlijeh oft meeft toojben bco£ af-iagDcnbe 

 oft purgcrenDe Dinghen tacrftaen alle Dinghen/De toclcbc De 

 otacrtalocüightDcn DcelirhacnüS loffen cnDcuptDji)ben /m 

 jhocDanigcrtaofgc' Datbctoorhïrf.iliöjrin De ^io-IoffcnDe/ 

 be ƒ lupintn oft êpoutofcl loffcnbc / De /RaciiDt-ftonDcn 

 tacttocruciiDc/ en üoojDtö alle De grotac toochtigficben Dun- 

 ntafecnDc/ De Dooj -gangen ban taerftoppinge tacrloffenbe/ 

 en De toegen openen De Dmgcr; ban De totlcbc top genoegd 

 facm ghcfp£Oben hebben/ Doen top ban De ;©erbe brarhten 

 int taooigaenbc Capitel hanDclben. 



i. Min gtjemcpnlntb / maer cpghentliicbtr / noemt 

 men Cathattica KaZapriKa, alle Dinghen DicDenbupch ban 

 onDer/ en De maghe ban bobt n Dooi liet bialicn repnigen; 

 De toclebe cpghentliirb fupberenDe oft pürgercnDe / niet 

 Dooj bracht oft magljt ban cenighc qualitepten Die inhacr 

 sijn / maer Doox cpgljcnfrljap enDe gfjclotSeniffe ban baer- 

 lieDetgrjeiicclc ftof oft fubftantie / DeborhtighepDt Die met 

 ïjacr me^t ober een feomt enbe ghelijtb toy nae hun trerucn 

 tnDe Daet naer uit-Iet»Den oft loflen. 



Eendrachtighe oftTvveedrachtighe. jSae De fupber- 

 tnafeenDe Dingen bolgen be gjjeneDieonDermalbanDeren 

 oft alDermeeft obct-ecn-bomen/oftgl)ctoelDigI)Iijeft feer 

 tocrfröillen. t©ant De 'StoccDjarht oft «JenDjar l)t/De toclfc 

 fee in belt Dinghen ghebonben too?Dt/enhomtnerghenia 

 Dan/ ban alleen uut De gheftalteniffe oft toefen Deo (tofjj 

 tacr Die af gemaeclit 5tin. 3?e -STtoecDjarht oft ^egenfjept 

 flêct in't 45?teeaji Antipathia tinnraSua. , De <CenD?at()t 

 'Sympathia2u^«'3«/«. |SliniUi3noemtul^aeten1i>?icnDts 

 feljap. ^DcfettoeefaBcnentoojDenniet alleen in be bieren 

 cnbe Dinghen Die ghetaoelcn hebben/ mact öoeb in be ongtï 

 tooelighe/ gljcliiehcrtotjsiïnnDe <5hctoaffen enDe meer an- 

 Öere/bcmereüt. l©aeraf'tehtaelebctooiHiighenfoube bons 

 nen boen upt berrrhepbe/ fcljiijbere / maer het foube 

 moepcliirB toefen De feite hier al te berhaïen : 3Daerom fal 

 jet ghcnoegh to cfen alleen fommighe boojt te brengen/ De 

 toelr"tie ghcnocgljfacm bolboen Tullen om te bctupghen 

 ïjoe groote bjtenbtHjap enDe fiaet Ditftttiilss tuffrfjen De 

 «©Öcteaffen ip / fonber Datmen baer af De rertjte oojfafie 

 oft reDen fean betoijten oft gheraDen baai het mcntehelnrlt 

 bernuft. 



5Daer ijS etnen boobdöcfctn fiaet cnbe regenjept tuffrhen 

 DenTOrjngaertcnDcDe ïtoolcrtoant inbienhet ghebeurt 

 battec ten Ifcoole ontrent ben IBiingaett gljefet oft ghe* 

 l aepDt toojDt/ ben rantb oft ftorH ban Den IBrjngaert/ alji 

 bic bomt te fpzupten entte te groepen / inbien Die nae np be 

 3toolc«( / en fal niet meet wtht op-toaffenenDt fcfiirten/ 



IJ 



maer fal . arhtcrtoacrtö tonrbrnrnDf 6rmn. gnCT^IticbiJ 

 ooebgcfftjietmctbeiioolc: toantfaSS roouatnucc 

 men DicficDcn oft Uoüen Uiilt , Darï\ui m bn oft ourrmet/ 

 Dcüoolcen fal met meer Dooi htt ficbcnmoitoe UioiDen; 

 maer fal Dacr-fr,-boben oorh hare ürrïuc btrhcfci'cnDe 

 blcerhcnDojDcn. CnDe ootbhof&clicnuuibtïicclïDmia 

 Diinrbt/ norhtanjS en fal hn tnet Djonrbcn vuojöcn/ oft br* 

 bangen bonnen toefen/ mbien hp te bojen ban eeiie toutoc 

 itoolegïjeghettn heeft eer Ijp hnii tot bimrben bcgljetft. 



X>aer-en-t(gheu onDcrtjöuDt Den lüringacrt / foo het 

 frljimt met De «iWmboom fulrbtn bzinufeljap en gnncpns 

 ff hap, Dat Ijp Dooj't omljclfm ban Dien leeft enDe luftigljcc 

 booitfpjupbt, cnDe Ijooger op toatl/ Dan hp anDcre rouoe. 



5De«?ptbeenDe Deu «©liif-boomDjiibenonbcrmalHanï 

 beren fulrhen ijertnerhtgen Ijact/cuDc foo grooten bijanDt- 

 fehap ; Dat foo wanneer bui tenen geplant oft ge fet woiDt 

 in Den put oft huplt Dacr Den anDcrcn te bojenm glit ftarn 

 heeft / gljcen ban bepbe bare in aerben ban / maer ijaeft 

 bergaetenbe ftcift/alsün taijanbeu lanDt WtfenDe : mDcr 

 boeghen Dat een c'prbe niet Icben en ban Dacr ecnen olijf- 

 boom Bbcfiacn heffi ; cnDe oorb Daer-ru-regen eenen «©lijf- 

 boom ftcift/ aljs Ijpop Deplaetfe Dacr De <CprIietebo;cn 

 ftojiDtgljefcttoojDt. 



ï)ct idaren-brupbt enfalnirttoebcromttptbottcn oft 

 hrrwaffcii/ foo toaunccr het met ten fitct gljtfiieDen ipges 

 toeeft; mfgljelijrhie oocb alshctlanbt ontgi)er 'Otnht too?t 

 met eenen ploegh Die acn finicn houtcr een airt jttucnDe 

 heeft, Dan en fal Dat IDaren-UruDt Dat Daei' meDc gecac tbt 

 W gljcuitcft / ghecnen ttajsbom meer i>irnen:cn / maer fal 

 ghtljrrl bergaen . 5(nDerfclbec boegijen fal het Êicttacra 

 nam / toaimcct Dat omgeplocgljt toojt n et eenen ploegt- 

 Kotitrr/ Dcntoclrbcn ïneteeticn Üarcn-fucubeftcïicnio'. 

 5Daer-cn-tegen iffer foo grooten bzicnbrfcyap enDe ttntfl* 

 hrnDt tuffrijcn 't ftlbe aict enDe b'iirpevgeis ; Dat b'*r* 

 pergco ncrgijenjB beter boojbt en bomen Dan in plactfcn 

 Dacr een groote meiughtcban fliet toaft. 



ïPtfe buetiDtfrljap inarhmen oocb bemerebcn tuffthen 

 Den/Dp^tuBniDcDen «©lijf-boom/ etiDetuffthê DenWygh* 

 iiooin enDe Den felben <©Irif-boom. 



Een lidc ofc deel des lichaems nut oft fchadeljck. (©lts 

 bet De IflierDebrarhten ( ato metDcboojnocmbetajicnbtï 

 fehap oft haet onDcrhouDcn be Dinghen eentghc gljemepn? 

 frljap oft gjjelijebcniffe ijebbcnDe ) wojDen oocb gijerebent 

 alle Dingtjen Die eeniglj liDt oft Deel Dep lirbaemü alleen 

 feljaDelncb oft nutttlijcb jijn. 1©ant Dcfe Dinghen jtjn 

 het een Deel beo lirhacmS meer toe-gheüaen/ oft l)inDerl'ne= 

 ber Dan het anDere/ Dooj eeuige bcfonDere tnDe nierebelijen 

 berfchil-mabenDe epgenfrhap/enbe oocb taerfrhcpDcnthcpt 

 oft gljemepnfchap/De tocü-hc ban bc gljeftaltcniffc ban Ijet 

 'flcf Daer fp af g!)cmaeebt 3iju/boojbt0 ijs gfjebomen. ^et 

 toelcbe «©alntuo in fijué ecr)trn boerb ban De «©enecg-miD* 

 Delen nae De ghefiachtcn/ blaerhirb betoont met De èpaen- 

 frhc ©lieghen enDe Den £ec-^aeiö. IBantDe 5>pacnfche 

 tölirghen / anbcrö CanthariDcg göenoemt / foo toanncee 

 fp in t liehaem inghuiomen 51111 / laten alle De anDcre Dec» 

 Icn baer fp Doo? enDe ba o: bp gacn/ heel onbrfrljabigjjt 

 tnbcbjp/ Dan alleen jjjn fp De ©lafe hinDerlijefe / enDe ha* 

 ïen Die op/ iae guctftn Die fect. >3Dtn See-X?aes8 ijs De %a\u 

 ghet alleen meelt fthaDelijcb/ hoe toel hp anDere fachte 

 eiiDeonflerebeDcelen öooj bpgacteet hptotbe iLong^ec 

 ïiomen ban. ftlfoo oacb 3iin De Betotiie/êtecljaj3-t}upDt/ 

 ifóarjtlepne/ en De romnitghe anDere/ het #oof Dt nut cnbe 

 aeugljenaein. ^ouf-blaöcrss / g>eabieufccnDeffop/3gn 

 De Bojfi enotbe ?Longhet ghcheci nut . 'Hgtimonie enDe 

 Heber-crupbt 3ijngoeDtboo^ DeJLeber: ©teen-baren i# 

 De JBilte toe-gljtöacn : &oet-#oubt en «ffiulDen-fioeDe 

 10 Dt $ieren goebt : ^olepe en 33ntaoet 3ijn be iKoeber 

 aenghenaemenbcfluacm : enDe foo ootbbcclincer anDere 

 Dingljen 3nn Ijtt een b'eaie/ cnbe {jet anber D'anber Deel nut 

 en oo^boojincb om te ghebiupcbén. 



IBaet Dit iögljtnoegn banbe Starhten. t©u0falhet 

 totlnooDiglj3i)nttbetoonen/fioeenDein toeltfeti bocgm 

 tot bc heiiniffe ban Dien te bomen «s. 



Iï E T IX. C A P I T E L. 



Hoe de Krachten der Ghewaffcn te kennen zijn, 

 ende eerft door den Reuck. 



MCn ban bt ^tathtenban bt ongemengelbt geneen- 

 miDbelen oft meDicanwnten/ anbers ©impïen ghe* 

 36 2 nonut/ 



