i6 



noemt/ Pm crbarmtïjcpt tn btrfocruütge bcfeenncn/ enbe 

 ootfe Doe* ben fmactü. $ct frhijnt ootfe bannen bacr af 

 oojbtclen fean tipt ben reurfe . èoinmighe tan be me uuic 

 frljmbcrss mbt iaonftlicf hrobersjijn ban mepnmghc ftat* 

 mm tan te Itrarhtm bet <6ctoaf)cn/cnbe brifonöer tan öc 

 I9tcrbe/bcft oojbcclcn magpooj bet Icpbcn enbe toijfen 

 tan fomnnghc j1)crcHcnoft'3rcccBcnm/ bctoelcRebicl^ 

 toiljs in bc «iMjctoaffen getonbe tooien/ tan haren epgen 

 aerb boo?thomcnbc cnbc acngcboi e oft mgebnicfit 5i)iibc; 



bc toClCRC lil t <5llCtUj5 Charatterifmi Xaféntifirpo) IjCCtCll. 



Reuck. <£obt almachtig!) beeft om ben toille tan 

 te gcboclbare btngen Ijct getoelm tan ben öeurfe ge frlj.y 

 Ven: nochtans tan be gheftaltmiffe oft acrb tan eentrjö 

 bincfe te ooibcclcnoft te beramen enbc te rabcn booj ben 

 lacttcli/ en to foo feftcr cnbe baft niet ais booj. ben £>inaccfi; 

 als ons <6alcnus tethlacrt. tpact jnnnorötanfifom' 

 nngljc reiirfecn/ bt welene ons nocli mm noctj meer als 

 (marriten betoeghen. UDantalle fuerc bïngljcn/ moetij? 

 fonberlucli ben itsnn/ tertorcuen bm öeucb ;foo boen oocfi 

 be frijerpe/ als ILoorfe en 3liupn : be toclcfee niet alfcen ben 

 finat eft/ maer ooelt ben rcurü mocpclijcfe tallé/enbe örjtcn. 

 «enbeairooicm fommigc bingen bp nae cmgctoelenfoo 

 int riemen als in't fmacrfté.inacr bit gcfrhiet in heel toep? 

 nige. £>omtnbts ootfe wojbenbeferathrrn tan etteincRe 

 bingoën tipt ben rcucfe alleen befeent/ f ohbrrbehufpe oft 

 toeboen tan ben fmactfe : gijclnrfecrtorjs Jjet ghebeurt met 

 het jOcft/ rttbcaubcrrfttncacnbcbingjjcn/ betoeltfeenie* 

 manbt en beftart te pjocben oft te fiuaecfeen.-aïfoo ootfe be 

 fprjfcn bic booj romugijc bcbojben^jjn/ frhabenoftjijn 

 n loepeliieh met (jaren rairfe alleen ; en nicmaii t en to il Ijnu 

 terneberen om bic eens te fmaccficn oft te p^ocben/ inaec 

 brrtoojpt bie tcritont i mbe gelooft fijnen reuta aïlttn. ^ct 

 toclcfee boe tod m bcfcbingheu gcfcljiet/ nochtans 3tjnbct 

 brie anbere/ toiensltradjtch cnbe epghcntftljan boojben 

 reucfe met brficnt tn nonnen ghetoojben. 



Iflacr be mrefte/ toecrbighfte cnbe ötarljtigljftc ooH*aBe/ 

 toaerom men npt bm reurfe niet gmoeghfann oft tm tooi* 

 Irn gheoojbcelen m fean/is bt ongjjrinrfejjcpbt tan het (tof 

 oft totfm : acngheficn bat be lirhaemm mrtfi alle tan 

 berfrijtpbm gcftnfteniffc 5ijn ; fiilrfts bat ben rmefe tan be 

 ghebaente oft toefen tanelrb bed ban bimghecnoojbeel 

 gljebm en fean ; ghehjrfe bat C<alenus int tifrbe boetfe 

 tan bt ïirarhtnt ber fimplmy boo^ (jet hetoijtf ban be 

 fioofc/ tyttbtt betoont. 



©oojbtö httftofban berietabare bingljen is bompigfi 

 bft toasbomaclmgl) : booj gocbe reben maghmen ban 

 alle betotl,oft teer nerhenbe bmgljen boojhectljouben/ 

 ntmertnt bat bemrnightc tanbebompenen roorfeenban 

 be hitte brroo?factHttoojbt. 



tDanlltitnmarepbttat be Êeucaen niet alkmbanbe 

 toanntc/ maer ootbtan bt feoeïtt oft ttoube toojtaomen* 

 tnbc bat bt toelnetHenbe / in be toelcfte eeniglje bntarhtig;: 

 ljcrt gljctoclt toojbt / toann 3rjn; maer bie cmigjfinfinae 

 ben Jttrin oft fner riecHcn/ booj noubt te Ijonbm 3ijn. 



<©nbet be ecucuën jrjnber fommige lieffelijrli en amgfe 

 nacin/ in't «©jierbs EuodeisEu»f« f) bie met bc göcefirn ber 

 bttffnicn tod oter een komen .* fommigljc ftincuenbc/ oiu 

 lieflticH cii ftoaer/in't 45?iceHS Dyfodeis Av-ratat ;be toeltüe 

 met be geeftm brr Ijerffené gtme gemepnEchao en hebben 

 5De Qcurbm tcrfrlnllcn tan malHanberenmettelc ter- 

 Ittjepbeiitöebm ; maer men beeft bie norlj gficene naemen 

 ÖJegfiebm/ alfmm be émaetfim gljcbaen beeft. 



pan alle btngtii bie totlrterRenbe 3gn/bie 3tjn oötS bun 

 cnbefnn tanbcclm ; maer fbmmigfje meeren fommiofte 

 mm. iUaerbatgbKnrn rmefe en Ijceft/batiögrofenbe 

 buk ban gcf tatamfft/aïfl 3tjn alle foute cii ferne oft toian- 

 eijebingljat : banbctoclrlicmbicubaerietaftloepbt/ bat 



Cruydt-Boeck Rcmberti Dodona^i. 



jbutt: 3D?p mibbtlmatigö/ mbetufffgm bt feoube ml» 

 tjecte geftrif ; te toeten *>uct/19ctarbnglj/enbe (©nücflijeli/ 

 bat is onbetoeeghlrjefe oft #lat tan finaetfe. 



Scherpen fmaeck. Ttn ^fbcrjjcn fiuaerfe / in't 3la= 

 tijn Acris , in't <©?icres' Drimys Afiiu,, i0 fnrjbcnbe oft fte^ 

 fienbe in't ujoebcn/cnbe bijt be tonge cnbc ben mont/nrjpt/ 

 tnbcterbitgljctoclbigljltjtfe : romtijbts flactïjp ootfi atn 

 be fettl/mbe bjanbt bit bij-nat/ gljtbjtfe is btn fmacrfi tan 

 #cuer/ Pyrethntm oft Bcrtram / «Jituljojbütin / infglje= 

 ïiiebjstanilierffc/jBortaert/ILooffe enbcJluiim. ï>oo?bt(J 

 ban alle be bmgfien biefebtrptan fmarrft 3nn/ bt fonu= 

 nngljc 3tjn eetbacr/enbe fommigljc niet . l&sm bt gjjene bie 

 niet cttbatr m 31)11/ bc fommigljc 31J11 alleen gencep-iinbbe- 

 lm oft mebitamenten ; bt fominiglje 31)11 frbabclijrfe oft 

 boobelijrfe alfmenft «mennt. OScnaacln om te eten 31)11 alle 

 be fcfirtpe bingfien/ be toeltfet ttnigljc torbtigljtpbtmct 

 Jjacrgijtmttigcltöeblitii; abJi^BtrfTe/ 3Lootfeenbc3{iupiu 

 «JJJan beghene bte fonber emigc toebtigbept/ met tenirte 

 bunnigbcptoftfijnbtpt tan (toffe/ onbttbebcrbt ljoogi> 

 be oft graeb tan be terbittenbt bingijtn 5jjn / mogijen 

 too? gljeneeö-magljtjgtjfni't Hatiin Medicamentofajgiic=: 

 Ijoubentoojbm;al!S3ijn alle be Bfatcrloftcnbe / enbebe 

 êtoect-tertoetHtnbc bingm/mbe oorfi alle bit ftrarlit heb- 

 ben om te fnijben oft te boo?gatn/ enbe om boo^ ben bömy 



te boen terterm/incidentia oft digerentia in't iLatJitl. (©n= 



bet bit gbcflarht 3ijn ooefe bie Ijet fpontoffcl imt bc bo? ft en 

 longber Iirbtelijtfeer boen los toojben/ rijfm öft boo?btfeo= 

 mtn/tnbt ootfe alle bit bt mambtftonbt n bertoerfetn. 



<£>arr-cn-boben ootfe be bingbm bic btn berben gracfr 

 ban toarmte te boten gaen/ fcfjerp/mbegclijcficltjtfi ootfe 

 grober mbe bitfeer ban gfltfttltauffc / 3ün betbjanbmbc/ 

 enbc ïnafimblepnm oft blarm/ mbe robm oft feojftcn/ 

 booi bare pootc bittc ; al» ijs be Spamfrfie IMiegljf/ Ra- 

 nunculus oft ^anc-boct/ Chametea enbc anbere: bt toclt fee 

 inbien fp booj haer gjjefttel ftof oft fubftantte ben acrü 

 ? n J* blfTm tf Si)tn3iJn/ 5nnoorfe tt famtn aotttnbe/ 

 oft 25cbtrbcnbc enbe Jjinbrrlncfe/nïjs 3311 be bingen birnien 

 Deleteria noemt. 



Bitteren fmaeck. Qtn Kitttïin fmattfe / Amarus in't 

 |Latnn/m't <!5?ittfejS Picros n«f h,m in foo Ijt et met aio btn 

 ffljcrpm; inaer ijs jjeel onfoct / nuat bt enbc ouacmjmannt 

 beberft ben fmactfe/ cnbe fclujnt bctongfje tan cm te rut- 

 bm; alp blijrfit in »loé'/«lfTen/<£oloqumt/ <ï5jatiola/enbe 

 anbere bterghelrjcftc . 3?an be bingljcn ban bcfen fmactfe 

 3nn grof/ bitfe tnbc aerbatljtiglj ban fioffr. 



hierom 3ijn alle bittere bingen ootfe toarm/tnoogn enbe 

 aerbaejttglj/ cnbe öebben ferarijt ban tt btrb?oogcn/ te ba= 

 gen/enbe begangen te fupteren; enbe boten tóen/ om batfe 

 met bare tóoogfjenbe feraeljt alle ottrtlaebighc torlitig? 

 Ijeben opntintn cnbc btrmmbtrtn/ beletten baerom battec 

 gljttn tcrrottmgbe en feomt . 3Me 31J11 ootfe temjen alle 

 foctmljcpbt / be toeltfet om bat fp alle borhtigheben onber^ 

 ftoubt/ be moeber ban alle rottmghe ip. 



Sou ten fmaeck. ©eet ban ferarijté ijs ootfe btn êouten 

 fmacrfe/mt3Latijn Salfus.in't^iictfejsHalmyros A'f. m è f 

 gt fjetttri ; maer norbtanjs niet foo heet alö in bt feherpe mbe 

 bittere fafemgepjocfttoojbt.lfp beeft ootfe cenige bieog= 

 jjepbt; tat/ nae Jjet feggben tan «éalcnujs/ foo getoelbigh/ 

 batbttmetaffcfjmtc brrgljcltjtfecn iö. ^efenmberljit be 

 tonghe met feer / maerbaeojt af booj htt bioog-mafetn/ 

 tnbcbooj Ijet tjijttotlbiglj berb?oogljen maerfet ootfe fup- 

 btr. t)p too^bt nae {jet ^>ont gljenocint/toacr in bp meeft 

 gbemoeft toojbt. % & oorfe in be mibbeïmatighepbt tan 

 Jtoffe. pacrom bebintmm bat alle Soute bingljcn mate^ 

 incBenbopjgaen bft boo?bnngrjm/ fnijben/ afbagm/ firn* 

 hfoSf ^ b *i 0i ,jaK srO0te D ? 00 ÖÖ te aïIe ö""'" toorfttig? 



oft 

 ben 



rdteistocpnigbenbufe/enbeboojftjngetoirljtmOTotóa- £ Tffl^J ®" 1 l nüt 0^tQmmi op ftlji), 

 Ijepbtbp-nae acrbarijhgïjjmbe baerom en fmnbTtStthet S'üf P s È f v r oot &"i»0!JnuetljccI merrfeclnr- 

 optrerbmmbc bc rrbrppinghc tan ben aeffnn/ mbtefin£ «L M. m , entt ? fieiliïe fitafftt ' nörtjtanö bt tonerfjt nitt bn 

 - nerümgfjc / totbe Ijcrffmm mei Z mm 72 JÖ rtheïïnS^ *T ö^eltbe ferarijt het l9lcrfrtj/be1Dif- 

 rtutfe te betoegfjm. l oatï i^^v, 1 "^"" ^ ömghen birmen int §out Icgljt/ mjcflo* 



<S.,t- ' roemaerfet/ langijen trjbt betoarrt/ enbe ban 

 Janü^i ! 010110 " 1 ^P Sdjouben tooibcn. 3Pan noeft^ 

 tr«S,^fl^^ mi i t Dar foinmigij «>ont/ min ban ijet anbec 

 Ïh 9 ^™^? 1 oft ""P 1 : «ti* baerom ijs het eene beguae= 



HET X. CAïITEL 

 Van de Smaecken. 



nier om be bmghen te bctoaren/ ban het anber. 



rt«l* ,"£!:" m ü clc ' ^ m Prmgm/ (turen mbt herben 



JS«^ L ÏÏ ^ % a "SÖ £ Cffitnoemt / in't Slatnn Acerbus, 



SÜLtt' ^ p 3 ? nÖEr toarm; tE toerm/éS«ffi Vl^J^^^^i^^'^Z^^, 

 «n^éoHt^ïpfeout/nammtlgtfe^a^^S te^J^^teton^te/WöawonBhdijt, 



»j/»ntf/*n»e WIna ^öiootnjenDïmatc6trttoubjenbeoneffen/EiibeijS 



SecJ 



