Het ccrftc Deel. 



l-rrl I.ctuöt niöf aerbarhtiflh ban floffe. Wan bcfrn fmarek 

 jon ör onmpr peeren, onrupetpjupben/ bcbjucht ban be 

 'c oniocUc ; niDr meer anbere onnipc taurhtcn. 



Scrpcn iiiucck. Teil fmacebbiein tULatljn Aufterut, 

 uac't gTinrrua a .«->*;«, cnbe bp be oberfetterp ban öt Arato- 

 Trlif borchen Stypticus ghrtjectcn toojbt / homt feer nae bp 

 ben toiaiighcn ; tnacr is'toat farhtcr cnbe acngljenacmer/ 

 nibr oorb toat nun koubt rnbc b:oogh. ©efen pjoeftmen 

 in .fiimiarlj <i?aInottii, cnbc Ojanartfrhcllni/ enbe bcri 

 anbere ampère bingcn.Tan hp heeft fulrucn gemepnfctjau 

 nirt brn to?angcn fmaerh/bat meert alle bc frtjjnbcrs geen 

 onberfrhil tiiffchm befe ttorc gcflclt hebben. IBant fp jijn 

 allcbciibcbcrlióclcnbc/berbtooghm&e' te famentrer üeii- 

 fcf cnbc lirt buptcnftc ban alle bingen bieb en ba fr maken - 

 bc. jbp berfrtjillm alleen in bt menightcban brachtcn.bat 

 ijs/ bat ben cenen mttr oft mm fijn brarljtrn boet blgckcn 

 alc ben an beren : ghcnicrcht bat ben terpen fmaceft / nutc 

 bat l)p mmbcrb;oogt/ bt'tongc nut en tojmgt noch routo 

 rn macebt ; nincr brn toiaiighcn / brei bj coghcr ban ben 

 ferpen/ macebt bc bochtc bedeu ban bc tonghc heel routo. 

 DoojtS / foo todbetojangc als be rerpcbingljcn/Icgghcii 

 bacre cpgcnfrhap oft brartjt alleenfBens af :ti)ant mm fiet 

 a ïtr.t / bat alle be bmgljen bie beroubcren / alle to jangig* 

 Ijcpt/ ferpigheptenbe 't famcntrcckmghe af leggljen/ tnbt 

 baer boo^ecnighcfoetigljcpt oft fcljarpigijcwt aénntmtn. 



'<& ghene bat tojanghc ts/ nae 't fcggen ban <!5alenujS/ 

 tooibtmbjpinanurcnontflotcnoft ontloken; enbtbct- 

 ïuft alfoo fijne tojangigljcpt : ten cerften / alp bat berhit 

 Vu ojbt ; ten ttoerbcn/als Ijet bochtcr oft nat toojt; ten bet* 

 ben/ aio het t'famen Ijttt en bortjt gljctoojbcn is. 



i. fjnbira bc to^inghe binghen alleen l}cctcrtoo?ben/ 

 tnbe natt) bochtcr noelj mojtocr oft toecekcr en tooiben / 

 maer ijarbe bli)ben/gljdi;{b fp te bojen toaren / foo rullen 

 fp met IancBhcpt ban ttjbcn alleen bc foetigljepbt acn-nc-> 

 men: ghchjebmen fiet in bt «Taftaniett. 



i. iDojbrafpalleenlncb bocht; cnbc is bie borïjtigfirat 

 ban bukc grobe bcclcn/cnbc toarctarhtigh ban ftoffe/ ban 

 fullrn bic felbe bingeo/bic tebojen tojangfje toaren/ min* 

 bet tojanghc/ bat is alleen ferp/toojben; maer bp foo ber* 

 re be bochtighepbt bun ban beden cnbc lorljtarhtigh ban 

 (toffe 10 ban tooiben fp furr. 



3 .JBaer ip 't bat bc tojangc btngc" te famc - beet cfi boe Ijt 

 toojben/ foofal betoateracljtighebodjttgljcpt in foetljtpt 

 bcranbrtcn/ cnbc be locbtathtige in brttighcpt berheertn. 



Sueren fmacek. 3Dcn fucren fmaccu/ Acidus int ïatijn/ 

 OxysO{ifin't<J5jietfi)S/'rifltt/ noopt/ boojgactcn boop 

 bjmgljt 't gheboden banbe finaaelncbbcpbt. Tefcnbnt 

 fonber ecntglj gheboclcn ban bitte / tnbe unacght be ton» 

 ghe enbebeomliggljenbcbcelni: frinc bracht isghctod* 

 bïgb booj bc ftjnigljcpt cnbc bunnighept ban (toffe; baer= 

 omboojgact en boojboojtljp : bpttf nurebelnrb in ben 

 3t3ijncnbc alle anberc fiicrcbmgcn. i3oo?tp alle fnerebin* 

 oen berboelen/cnbe boot bc fnnïjrpt ban fiacre (toffe boo?; 

 Bomen en boojbjmgen Ijarfl cnbc lichtclneb: fclfsi/foobeel 

 fiate booj-boojenbe cnbc fnnbenbc oft mjpmbe braeljt be* 

 fangf)t/foo en jtjn fp niet ontftereber banbe feherptmeï 

 bteamenttufebmgben/ bttoclefie onberbeberbtfioegjibt 

 ban hitte jtjii ; nochtans en ontluptben / oft en berfpjrp; 

 ben/ oft en berftropm fp niet : maer alleen booj bt bracht 

 ban haete boutijept b^nbente ruggheallcn bloet bic bit» 

 rn be booghe int üthacm bloepbt : bacrenboben oceb met 

 ijaer fter gljetoelbigfjt b^ooghte/ foo bebtoingen enbc (tek 

 ytn fp alle het mitbjcbcu oft uptbo?trien ban bet blocbt. 



Soeten fnueck. 33en foctcn fmaetfe/ Dulcis in 'tiatun/ 

 Glycys r^«lsin't «üijictHü / is aengenaonenbe Iiefftltjta ; 

 berheught be toiige/en en is baai geënt uptmuptinge ban 

 tenigemerebclijtbc cpgenfcljap mocpelgcH ; en bit is inben 

 ^omgljtnbt het ^»upbtrtepjoeben. ailefortebingjjen 

 ontboen / enbc ontloffcn / enbe inabenrupm cnbe bjeebt / 

 nocjjtanö min ban be bette : fp berfaehten be rautoigjjts 

 fcnv berboojberen cnbe öclpf be teeringe ofte berboutouu 

 rje berfpijfen/enmafeen jno^toeen rijp^iatmen matureren 

 noemt. 3?rfe 3iin mibbelmarigl) ban (toffe / en hebben etn 

 borhtaeljtigijc gebaente oft quaütcpt/be toelcbe nut onfen 

 atrbt enbe toefen ober een bomt/ en teer gtmepn te: fp 3ijn 

 ooe jnateltjebf toarm. toant baer en tö gcf ban aDe be feer 

 foete bingên / feoubt ban aerbt:hot tori batmtn notjtanss 

 toel iet Toets binben ban/ bat boubaehtigi) is: te torten 

 't gene bat toaterarfttigl) ban (toffe is. ©oojts/bc foethept 

 is alle boebenbe bingen tjeel gemej'n. IDant al 't gene bat 

 btieb/'t ftlbt httft oot bed oft luttel foetigljepts met &oh. 



Het eerfte Boeck. 17 



Vetten fmaeek. Ten *meeTarhtighen finatefi/ In 't ILa- 

 tnn JPingms, ui t«6)icehs Liparos ai »»,.,, befmeert bpnateit 

 bt fitnebt oft lacpt bc beden ban ben mont met eenujhr bet - 

 ttgljn'ot oft lnmarhngl)tpbt / fonbet emight meirheliiriie 

 Ijitte/buhtoilsooebeetugljebupuere oft niet hed blijehe^ 

 Inehe foetljcpbtmethem hebbnibc. Tefeu beuaet m eene 

 iiubbdniatuiije ftoffe/ tufuhmbeen^bentofnntgerrheut 

 3Hiibc; bictoclrhe tod bocht is/ nut toaterarbtigtjnoei^ 

 tanS' mateluditafljtigh/nubbdmatighlileh ghtfulttuf- 

 fchen be hitte tnbe boube. Ten l^ettcn finareb en blndtt 

 met alleen in t iiiirt enbc pincet/ enbc fommigbc <8ueu / 

 maerooeb in bc jDalubje. iBittc- f Oalutoc- a3ommctr :a- 

 gant/ enbe meer burgfjdiitbt binglien. ©oojts/ alle bettt 

 biughen tobben / bennojtoen/ berboüjttn/ enbe effenen 

 alle berroutoebe bingtjrn/ tnbe bjcuntn bit in haren enfin; 

 f tant : enbc bit alle boen fp bed beter ban be foetc ; onberbe 

 todebcfp tod gijevehent toojben j maer 3ijn nortjtans in 

 ben leeghften gracb oft berfehü ban bt foete buigen te Ijoiu 

 benenbéterehnien. 



Smetfcn foiaeck. /Ren f oube bjen fmoteb/ben teeleftca 

 m'tlLattm lnfipidus,hït <6?uebs A *»>''« Apaus, bat'tfon? 

 brr tenige qualuept oft braeht/mbe ban fommiaxExquali» 

 gijenoemttoo?bt/ophetq?uptfrljtotl jbmttt/ ofto?n= 

 fmafadrjcB/ T-oof oft C>latmogl)en hecten: gijemcrebt bat 

 bienfmaeeb niet foo cpghriitlnrb boo^ cenen fmaecb abt 

 booj een beroobingDe oft gebjedielnehheptbanfinaecbtt 

 (jouben en is ; acnghefien bat lm metghêencmerchclucue 

 toerebinge bt finaeelielnebhcpt oft Ijet geboden en bctoeegt. 

 Tefen uic;t gljcbonbcu in fonunigtjc ui urhteiv als y.nx be 

 pompoenen ni bc be Cautoo^beiiiciibc ooelt alle ghcflaeh' 

 tra ban jBojcn/ ^peltcenbe «Tcrtoe. ^etftofoft materie 

 ban beft* bingijen is tod grof enbe bits /maer nochtans 

 niet acrbarhngh oft bjoögh enbe nppenbe oft t'famen 

 rrcebenbe/ maer mtt eenigfje boehtigljtpbt obergotcn : 

 'ttoelcft öooi bien bat hetplarbarbrigb is enbe blebenbe/ 

 berftopt/ belet/ enbe bcrbuit alle be gangjun enbc openiiu 

 Boen / berfatht bc routeigljcben / enbe bereenigljt cnbe 

 boegljt t'famen 't gjwnc bat ontbaen oft berfrbepben toaSi 

 Ooej ts bomen be onfmafielrjrbc Dinglirn oocb (eer nae Uu 

 be foete: maer harrlieberfioftsccn toepnigb groberrnbe 

 onrijper ban lut fïof ban be foete. 



5?it is het gftetal ban bt omjenungelbe j&maben : upt 

 bt toclrbe ban t toefen cnbe gcftclt hept oft menginghe ban 

 't ftof bet ghttoaffen / tnbe ootb ban alle anbere glienecs» 

 mibbclra gtjtoojbeelt toojt; cnbe toaer upt boojts bcbrnt 

 toojbtmctïjotbanighcttoccbcoft berbebeaehtra bie felbe 

 binghenbegaeft 3ön: 'ttotlch fier lubt om boehis/ foo 

 toanneer bat felbe binglj maer etne fmabdnebc cpgenftbap 

 en heeft : JRaer bp foo berre batr meer fmabcn in befpcuit 

 to a? brn/ ban cenen alleen/ ban fa! 't felbe mebirament oft 

 gljenrrs-bingh etne toerebinghe cnbe braeljt bctooncn / bt 

 toclrbe ban berfrbepben cpghcnfrhappen is booitbomcn : 

 SÖtltjtb ben JUffcm / om bat hp bchalbeh bc bitterhqibt 

 ooeb een t'famtntrtcbinge heeft / betoont bacromoorb bat 

 J)p banberfrhepbé flof gnnaeebt Ui/ enbe met toerfrTjiiicn- 

 bt brachten begaeft: gljcmcrtbt bat Ijp ban be bittrrf jcpbt 

 eene afbagrabe/en ban be t'famentrerbingc/ eenc beriicrr^ 

 benbe braeljt gheniet. 5?an menbinbtfomtotjlen beber* 

 fchepben fmabcn foo feer onbrr malfeanbtren gfccmeugtlt 

 enbe bertoerret/ bat fp baeroni oo?faetbt 3ijn / batmen be 

 braeljt enbe toerehmge banbe nubiramenten oft gljrnees- 

 nubbdennietfeberlnebbemerefien en ban. IBaeraisban 

 bomt ons bt rrbarenthepbt cnbe betfortbinghe te baet : 

 boojbttotlebe alleen bicbmncl/ftmber bt onberBenniffe 

 banben fmaecb/ be bracht ban 't mcefle beclfter ghences- 

 bingen gebonben ban toojben. «Daerommoermen bc felbe 

 attnt tot onsroepen enbe bolgfjen/ hoe tod ons bocljtr/bat 

 top bt bracht ban eenigh binglj toel bekent enbe booigront 

 ftabben : Slengfjcfien batmen biebtoils gljefien lieeft/ bat 

 bdt bingljen bp alle menfefjeujebt rebenen goebt enbt 

 opjeeljt gljeljouben enbe ghcoen bedt 3rjn/bietoeldienochï 

 tans baer nae anbers/ bat is rcijabcujcb enbe quaebt / tn't 

 berfoetben enbe bepjotben bebenben ghctoecfl 3tjn. 

 ^ultBS bat be reben / booj be b^oof Ijefbt bes menfehra 

 berflaabts / foo ongöttois enbe bebjugljel ycb us/ batmen 

 baer op alleen niet boutocn en magh/ fonber be berfott* 

 fcingbe baer toe/ als eenen reehur/ te roepen. 



as, 



HtT 



