Het cerftc Deel. Het eerftc BoecW. 



mort bieren . «?nbc 't en fp fint fulrlijj ghebcurt foo biojöt 

 iirr 0licljrrl lirharm m't l.ictfrc gantfrl)bcrfp:riibt brr 

 frrarDt xn tiptglirmcrghrlt nlfnirn tn ör uptbjooghciiDc 

 jtirnff Mm ooglif rluinrliirh kan acnmcrrUcn. 



lirt OocDfclioccnighfmpöcftoffcban onp IirllAfin ge^ 

 Inrit. ïnhrtuiclrucDatfclbcbcranDrrt mottvuoiDm.^iu 

 tiifii Dan Dat fclbcfooDaiitgh 10 fiat ijct nirt grrnc b:ecniDc 

 tpgenthept mcrrlicliichenbjcrrur oft bcbocghc foo bJo:bt 

 hrt crgnitinrli/ bcfrl)cpörlttrlt/ ciibcbolmacrhtcltirkbooi 

 üocfiftl ghchoubcn . jl>acr mbien l)rt inrt ccnigljr obcr= 

 toJinncnbc oft te boben garnfic brnrtjt t)ft lirhacni bcran.- 

 örrt / foo en iö bet met rngljcntlurlt üocDfcl / matr UiojDt 

 int Hatllll Alimentum medicamentofum gljmotmt i af 

 ofmen fepbe / <Cen boebfel 't üiclr he oork/ beljalben öc bot; 

 öingc, het Iicjjann bcbjccgbt enfie br rorrt alp ten ïnccftcrne 

 oft mcbirament: gljclijtü jijn alle ötngtn Die met bare foc; 

 ttghept oork ennge fuere/iujage/ bittere oft f r herpr krarht 

 bnghrbocght ijebben. #orhtaiip boojben Dtfc ooek 13oefi; 

 fclp met Den ghemepnen nann gijeherten . T>an tjicr tint 

 bicubcn De bcrfchiürn oft bcrfrbcpbcnttjcben brrborbfclen 

 af-ghepaelt enfie bemcrrkt.HDanr fonnnighc ban öien jijn 

 fulrksv fiat fp in een goebt enbe loflnk fap oft gnl int üt; 

 fiacm beranbert bjoiben ; fommighc en bonnen niet nntp 

 boojbt bjcngben/norlj ghcen goet fap giicben. tPact jtjns 

 fier ooek fominigbc Die grobcn gni nebciufoinmigc iac Ijrt 

 meefte Deel/ maüen Ijeel Dim bloefit. üoozbt03i)nDrr oorf: 

 Die iir liteliirii enfie barfrclnrk berboubjtvoojben ; cnbeaiu 

 fiere Die feer mocpclnrkcn enfie traeghehiehenberanöcrtn. 

 Gocdt Voedfel. ©ocbfclen Die goefit fap gijcbcn / int 

 4r»2icrkp Euchyma e^"/"* ghebecteit/jiin foet ban fmaeeb/ 

 licffcliirk in fién monfit ; niet oiibcbacgljliirk ban rrutk: 

 fulrkpinn oork alfc/oft meeftallc fic Dcttcbittghcnjcnbe 

 fommighc ban fit; gene fiitmen <©iifmacrlirlijrke noemt, 

 «©nficr Dit ghcflaeijt bjozficn begrepen/ Jüclrk / «?pcren/ 

 bnfonDer ban ïJotnDerö/13Ieefel)bnnl3ogljeIcn/ enfie 

 i>itr-boettgljf beeftcn / boben alle fiiein gijetn buplc oft 

 rmfupberc enDe fimekenfie plactfrn oft riolen enbe goten 

 jnm atjB balen : De ©iffrhcn ban ftecnaehtighen gronDt/ 

 oft Die in fie öiepc jee ghebanghen bJOifien ; Öioobt gbe* 

 maetfit ban öe befte 'Scruir/iDnn fiie goebt ban rruefi 

 rnficban goebéfinacrkip/ enficbijfoiiberliirkfienfortfn. 

 Qua_edt Voedfel. «Duaebt bah fap oft quatDt boebfel 

 rrebenoe fiingt/oft10otDfelenban quact fap/m't «©zieckp 

 Cacochyma Kaxó^u^a gljtnoemt/ 3ijn alle be ghene fiic/bc; 

 halben fit foetbepbt/ ban cchigh'e anDcre krarht oft qtta= 

 litcpt Deelaeljtiglj 31111/ alp io te grootc frlicrpbept/ bitter* 

 ftcpbt/fouttgbcpt/mxaiigtgbou/ainpcrbcptbanfmacck: 

 b uo;btp oor k alle ftinr kcnbc/ onbeljaegljlnrkc ban rent k/ 

 enfie oortt alle bcvDozbcn binghen. 



©nber fit Dingen Die quart fap ghrben/toozbt gerefient 

 alle het JBocp-rrupbt/ mtllarijn Olus gfjcnacint/bnTon' 

 fier Ijet built enfie ongt habrnf -, tiptgcnomcn alleen öe Ea? 

 tonU) e en <s?nöijbie oft Cieorrpe- fit bitlefit onficr ör goefit 

 botöftlen ooeü plaetfe bmficn : qnaebt ban boebfel 5ijn 

 oocttallcbjocghe/ttjöigljt oft fjaeft bergaenöebnieljtcn; 

 aiörfnlettö 31111 oortt alle ïionnonmierarhrigc buirijtcn/ 

 't beDojbé ftoien/'t©lecrel) ban fic fiierrn Dicm flijt fe enfit 

 buplightpDt leben/ uptgl)cfonbert bc Bcrttcne; meefl alle 

 leiffrljtn/ grobt/ Dicèr/ ferut/ ampère 1©nnen/ 3?icr Dat 

 ban quaefit jfeojentotrtB gljcb^oubJtn «f/ enfit allt anbtre 

 ticrghclijcBc öingfjen/booiben booj quafit Botfifelen ght* 

 houDên. 



^tominige ban befe fiingtn maken koubt/flijmarïjtigfj 

 enfie rouba fap/al((3nnöe Ijacfl bergaenöebnieljtcn/ enfie 

 ooenfit Bonkommtrarljrige/cnfit het kont jHoeg-rrupDt: 

 fommiglje malint heet tn gaUachngh fap/ gbelnrfe allt Dt 

 bingljen Die eeniglje fchcrpighcpöt hcbben/ILootfc/ltiupn/ 

 ©arepe/ ^auckulltktnis/ ïstrfft / iBofiarö / fiaekttte: 

 fommighc maken grof tn fboatr fap/ 'tbotlek Melancholi- 

 cus fuccus ghtnotmtbJo^fit/alsüt#lucfe-bMtthtcnXegu- 

 mina gthttttn ) tn brjfonfif r be ÏLmfe/onDer De Jtëoejï-crup- 

 bni fic ÏSoolt ; boben öien oork het lölecfeh ban ijertcn/ 

 3êorken/<©ffcn/ bnfonfier ghcfouten oft gheroorkt 3rjnbe. 



Grof Voedfel. ^Dinghen bie grof enbe Diek bloet ma* 

 ken tullen / Hit moeten bajt / fterek en ftart ban froffejijn: 

 aljs 3ijn fic Uoekcn oft 23jooficn biemen onber het affêhen 

 backt/ en boojtsS alle bingen fite ban JBecl fonber öccfTent 

 gtmaeckt toojbc; JBoonen/0oomfeftc-i3oonkenss/ bnfon= 

 bcr gcrooft oft göcfrijt 3ijnfic/ <®ffen/ oft litocpen blrtfcfj/ 

 ^ertcn-blcerch / <©cptcn tn ©orken bleefth ; enfie oork fic 

 ïkünyjiKren/enfie JWttrathtige brtlen ban bic boojfepb* 



tt 



möc bicrgrlncHcbicrc!!, De Difftljen LoiiBo.oft ^re-hattt/ 

 De «paenreljejce-kattc oft Sepiarfft DtuPolvpus, enbe alle 

 rrhelparlitigr Tcitjcea genoemt aio -,1111 «vjtero Pcöincs 

 finnen .fHoflclp/ Ureften : alle foöitenban kar*/ tia- 

 rtanien Cerlicleii^bjamnieiioftTubèra.^u^fio.^oof 

 oft üainpernoelieir.Dirlielüiinen, fottrciiDcfuuartt enbe 

 alle foonen ban 2>ier. IDoojDtjï oork alle Irjiuachtmhe 

 rnDe paparlmglje Dinghen b)o?Den onDcr Debocbfcirn ban 

 grof enbe Dirli Tap ghcrrkcnr j aio De Docttn / <öo:cn enbe 

 uptttfh Drrlrnban De Tneren: DebJclrkenoeljtauDalofp 

 boel enDe beljooilnrk ban De jV)age berterrt rnDe bn-bouu» 

 bJOiDcn gort -fappigl) bloet b002bt-bjcngtjrn; maerfnbc= 

 fetten enfit berftoppen fie Ucbcr 'enfie öe Jtóilte fecr lirhtc= 

 lurk. Tan al fie ghene öie in IcbigljepDt lebm / oft bic Hun 

 booj ficn eten niet oeffencn / oft ntctfn arbrpben 1 moeten 

 befe enbe fiierglielnrke fpufeban grof fap frhouMien rno< 

 toatftttn/ foobrelalo'trjuiimoglielnrkis. jDairbr befte 

 tiificmeertpjiifelurkefpnrcip öietitffehen öc tnrlimabeubt 

 rnöc teer-makenDe nuDDcl-matigh 19. 



Dun voedfel oft fpijfel TPUll bOCÖfct ftOlllt ban gCCHt 



taepr Inniaeljtighc cnöc bafl ban fiof bJcfcnöc öingljm/ 

 maev ban Dinghen Die teer/ malo, bjeuekigij oft lu Ijtclurk 

 blijf baer ban (toffe 31111/ bnfonbcralpbacrrcuighrfrhet,- 

 pigheiifit bp geboegh't ie; alp iijn iloork/ Aiuim VJarcpe/ 

 fuop / iipjobc JüanclcjHie/Heulc/ flabtip/enbe anberè 

 birrglicliirkc: 'Sïenurn-bjoot Dat bjclgijebecffemtip enDe 

 brfonber tbjccmacl gebatken oft Uifrmt : bittere «maru 

 beien ^iftanen: gebiertc Dat ban Ijeetaeljtigen cü bioogljt 

 nrljtigé aerDip; alp 4&erDmfen/ILimogc oft l)afcl-!jocncn/ 

 i'apfanten/^pjeeiibjcn/ ^nippen/ lUccrlm/tnöt Die op 

 Jbergljarijtige plartfen lebcn: unttc/ Dunne/ hrhtc of klcpnê 

 JIDiinci:; UDcp. T>efc Dingljen openen bt ganghen / bagen 

 bc Inninrtjtighcpbt af, fnijötn oft beroerten öe grobe borjjï 

 ttghebcn/ cnöeiualieiiöiefijnDerenDuiiDer. ailcDemni; 

 frhrn Die gallagljtighenDc feerhert en Diooglj ban aer» 

 3hn / moeten alöupDanigfjc fpnfc blicöen ; üjant Doo^ ghes 

 lijuprkbanDcfcu / Uio?Dcn int licljacm bclc gallarljtiglje 

 cnDebJcparhtigljeobcrblocbigljcöen bergabrrr. ép3ijn 

 nut al De gljcne bie rouüir flinuenge oft grobe inclankoüc- 

 lic borlitigljeDen int Iirhaem enDe m fic aöcré oberbloeöig= 

 Inrk hebben. u?e bunmakenbe borfimghc/ Attenuans gfje* 

 Iirctcn/ loberfrhcpöcn ban öc maniere ban boeöen/ Dit m't 

 Hatijn Tenuisghenocmttoojöt. TOant Dcfmalle/ frljtaele 

 oft teere bocbinge / oft Tenms viftus , ip alpmen Ijeel 'luttel 

 neemt / enbe niet foo bctl en eet alp Den noot oft honghrr 

 brrljcplt ; maer De bun-mabenöc / oft Attenuans viSus, 

 Iact onp bacltoc Den nootDjuft tebolDocn / Dan ghcbieDt 

 maer alleen f ulckcn fpnfc te gljcbjupcken / öic bun, teer en 

 fijn fap oft boeüfcl gijcbcn kan. 



Lichte fpijfe. Hirljt Boefifcl / enbe bat gftcinarkelijcfi 

 om berfioubjen oft te bertcerm ip / tn ljceft ghecn baftc oft 

 Ijarfic/ matr ren iiörie/ licht enbe (jatft ontfiocnlijrkc oft 

 bcrDbJhnlntke ftofft; alp fijn ïnccfr alle De JDoep-rrupfitn: 

 oork bclc bjurfjtemhct ©leefthban tonge enfie maltfe im- 

 llcn/alpfian <£albcren/?Lammtkfnp/19arfcpkcnc. tonge 

 DocnfierhenpVen anöccc tonge üogclcn ; boojtp oork Bif* 

 frljcn fiic in ftecnarhtigc plactfcn Irncn. Tan gelnrkcrbJiijj 

 befe lirljt berfioubat bjojöc/ foo toojörn fu oork hacft enDe 

 Iirhtclnck beranfirrt enfie bcöo?ben . Want alp fp m een 

 JDage Uomcn/öie ccnehccl frherpt bijtarljtiglje enbe ko?tf- 

 arljtige hitte Ijccft/enfiem DtbJcltkt gallarijtight bochtig; 

 hept mblocpt/ Dan en üio?ficn fp in geen Uöcfifel/ maer m 

 quaefit fap oft borhtighcpöt berkeert. iBaer öic fiingheii 

 fiic harö om beröoubjcn oft te bertccren jijn/öic en bJOïficn 

 ooek met Iirhtclnck bcranöert oft bcbo?betu 



Harde fpijfe. jl>en ftoubt boo? Ijarbt enbe fuiaer om 

 berboiiüjen alle fpnfc / Dit ijaröt rnöt baft ban ftoffe w 

 möealöcgficne fiic grof ban fap tg-, akjip - ongljeheben 

 oft ongljeöceffemt »?ooDt/ isooleii/ ï>acpen/ «ecekclcn/ 

 Itaftanien/ onrijpe s>o?btn/ <©ffenoft ïioepen blerfch/ 

 ^erten bltcfch/ enbe ban anDcre bicrgljclnrkc bicrboetighe 

 bccftcn/enDc ooek ban alle beeften Die oubtenöetaep ghc; 

 bJoiDcn 3ijn; al Dat ghcfouten/ in Den toint oft roork harö 

 gebjojörn oftgeö?oogljtipiDc fderken/ krabben/ Ureften 

 tnbc «©eftcractjtigc Dinghen/ oft Die 111 t>cheïpcnbJoonen: 

 ooek fucre oft tojanghc IBrincn . ^!efe baoiDcn ban een 

 hrcte mage eer berboumt ban ban ten ïniööelmatighc : in 

 ecnflappeoft onrtcrckeenüjo^öen fp niet oft feer traghe; 

 Inrk beröouüjt oft bertttrt. 



l^tt fchimt Datöt kenmffc enbe trbarcnthepbtban öeft 

 boojfepöc kratjjten/öoo} öe upttoenöighe flerhte fitöinghe 



in't 



