Ji 



Cruydt-Boeck Retnberti Dodonjei. 



Vcrkicfinghc. ©e bitterffe 2ft(Ttni» De befïe/atea([e fee cutst 

 /ReBieijnen altijBt nbtbouPen hebben / .enöe ala iobcl iu fijnen 

 € rmior- boecft betoont: toiene reBentn tocerBigb sijnom alhur nnU 

 Beeta betbaelt tt toefen i toant Du fepBt aldia: ©ittet'cinghm 

 toereft/ ia tt openen/ afbatBben/ toatet Boen maften /enDe Be coïerij 

 fte humeuren te purgeren: 't felöe mooght $>ftp fitittn Xloc / eert- 

 Balle/ iïamille/ enoeantiete.Ss'tbatnuhct Poncicum ban Galen™ 

 hm tiet fcbiijbenban 'arheopbrafttta enoc anBtr JReDinjns foo fcet 

 Bbcpiefcn/ 't felbe ftraehtigbcrDoet Dan Die auDcrefooitcn/ foo moet 

 't ooeft hebben ten fitrefter ftratht / 600? 6e toelcfce Dat (rerenet: 

 toereftr : De felbe ie booitoaer De bitterhcpDt. ©aerom hoe Dat 

 ftraehrigber ie / hoe bitrerter Dat ie : enDe hoe Bat beter ia/ Ban 

 't ttoomfch / hoe Dat DitterBet is gftetoce/t / ghclncft pinius / niet 

 uut fën opinie / maer wit Die ban D'ctiDe ifecDicijna / berftiaert 

 heeft /gb^lijtftmenrienmagbiti'r ronfetcern ban fijn enDe ©lofton* 

 Drsrapireleri. iBaetDat «Salemie toilfegghen/ Dat De ghefteel bit* 

 tertinghtn oemaghe niet en Dienen / Dat ie toacr/is 't Dat gim 

 Di: boo! fphfe ghebjupiftt ; maer ie't Darmen Die afeeen jRcbirm ie 

 Bbrbmpcftt/footonftDereDenenOe Be Oaet tonttarie. VO ant Xiaé 

 ie Dtt magben fetr atnghenaem enOtnut-, nothtansiafp De JLeber 

 Dan Demaghen Dicnfrelncfter. 



Boona Die bcgtjetttgij ia om ban bit cntnDt meer re toeten / bit 

 maal) Icfen bet boctft Dat 3io«nnes öaubinus in ©uptfchlanüt ban 

 De £jfftn alleen beeft in Duitft laten gaen. 



Hmdcrnifl'e. §et£iap ban alle 3t(flen ghrB?omften «jnbe/ ia 

 Demagbe fehaBeujeft: enöe Daerom fegghen fommigtie/DarmenOe 

 Stiften (als «Salenus Van De Xberoone bermaent) ban binnen niet en 

 hoeft re gfteben/ 'ten fpBat haer Den bitteren fmaeett benomen is 

 iBaer BieBat fegghen / $n Dooi fommighe toaerfcbtjnlntfte / Boen' 

 noehtans ontoaeraehrighe reDenen beo?o«hen. «Baerom Die arterie 

 Die renigbe binBcmiffe ban 'tghebmptft ban aifftn toeeft / en hoeft 

 met De min bittere te foeeften: toant alle De <onftrbcn enDe Dier* 

 Bbrfncfte Dinghen Dit ban Wmghemnr:ftt;t<nOegbetnen bitteren 

 fmaeeft en hebben / Die hebben ooeft min ftraclsta / ence berbolghena 

 ^!!n Daerom ooth min trachten Dan Die bitter banfinafteton. 3^ 

 De aiflenen/ Santonicumnibe Seriphium gbcnoemt / en sijn foo bitter 

 banfmaftc niet/ ala De retbte Xlffen; gljdijtb fclirnus toctghemereftt 

 beeft, nothtananjn DieDtrmaghenbanrewfte eiifmafte btelmcrt 

 reghcri. 



HET VI. CAPITEL. 



Van Sememina oft Zee-wariacr. 



Gedacht. 



Noch van He trachten cft rverckirighevan Alffen. $ct ^apban 



aïffrn gbtjtootcn / enDe bet lichaem Baet mece gbcfrrefccn / maceft t 



ttnfcftoont h'^t* Ö«pDt / enDe efftne liOtmaten. ütla Be sommee 



jroot toilfen toaffen ; Dan falmen bic met een falbe ban Dit fap ghr* 



maetfit beffnjehen > enDefpen ftillcn mergrooter tooiben. 5>apban 



aitTen met ftecrncnbaii IJcrfffteenen gljemengljt/ Doet De toojmen 



frerboi. a?at fclbe fap/ inDebtrfcIjr/iae ootft ouDe enDe berbnnlDe 



toonDcn gheDatn gmict/t Dit baeft/ infghehjcRe ootrt tier gheplcttert 



oft beBoibcn fcleefet). ©e blaBera ban aiffen tot affthen berbiant/ 



met falbe ban Uoofen gbemenaht/ maften bet tjapr foicrt . 3De Sloe* 



men enficlw jësactbanSlfren in gotDebcrfchc XSoomolit gbefoDcn/ 



enDe Btftr olie op oennabtitoarm ghefiieften/ Dat ia een fecreDele 



bare tegen De groutofamc grootc enDe fmettelDtftc (iteftten en pene 



in't Inf enoe in't ingljetoanBt. ïlffen heel foofp upttcraerben al* 



bloepciiDc Somt / in'ttoaret gbefocen / enDe OaermeBc ghebaepBt / 



isgoetttgftcngrttpe/frcenoftgrabeclioocif tcghni Ben upt-ganxft 



ban Dnt Irjfoatm / enDe öe imtb.iffcnöe moeDer. ©at felbe toatn 



maceft tooeft De lotcrcnDc tanbni bafi. loog tian gbctoancen aiffm 



berDjijftOctoiatten. 



Om Aiflen-vvijn te maken. 3Jet ia ren heel gbemcpne fafte in 

 SantfcftOtiptfrhlanBt/ aiffm-tofnte maften: enDe Daer toenemen 

 fpmee(ïDc ülffenDie in Bat lanBt toaff Bacr fp m ?ijn; te toeten Be 

 2ihTenrnefb!teDerblaDertn'Bie oorft epghtntlntft Jllffcnban <6a* 

 leiiuaghenoenit too?Bt.33anomDe lieföcbbcra oft bcgeetiglje men< 

 fehenre belicbcn/ fullai top hier De befetnijbingbe ban Dien tojn 

 bcrljalen / foo Die ban Ben hooghgJeleerBen SEtottoi iBattljiao 

 Betobclin frjn «CrupBt-boetft Btjcfteft is ; met Dtfe naerbolghenDe 

 toooiOen : 



AbfinthitesDiofcoridis: 3HfTem-totjn ban 5DtofcojiBca. ©e mn* 

 niere ban Xlffem- toijn te ms den is becIBerlcp : toant 1 . sjommigb* 

 Boen inttoiutigh pottmtoijns eenponBt JtlfTen Ponncum genormt/ 

 enoe laten Bat tfamen ten fittöen Deel iniïefien: BaernaeDocn fp 

 Darrbpbnfpüitena?rjn/enSeeenha!f ponBt 3llfftm:tnBeBittotI 

 onBer een ghemengtjt hthbriiDe / gieten f» 't m een bat : ala lm nu 

 Bhehcelghefontftcn ia /treeften fn Bie ftlaer af. i. ItnDete nemen een 

 ponDt Alffcn gfttfiootcn / enDe gijebonDen in etnen ftnen lijnen* 

 Boeeft; enDe hanghen bie in ten bat Daer ttointigl) potten ilDoft in 

 ?gn BentiiBtbanttotematnBtn. 



3 . ïnBerc nemen top oneen / anBete biet oneen IClffén / iSarbua 



ban S>1)!itn/ ftanctlc/ «Taffic/ Schcnuanthos , Calamus, CnDcElatc 



ban Be ©atpen/ baneltfta ttoee onttn : Btfe Dinghen Boen fp gfte* 

 fiootenia Dcttigh potten toijna:enOe 't bat toclghefïopt hebtenóe/ 

 latent foo ftaen ttoee oft Dip maenDcn njöts:Dacr n-e treeften fp 

 Oen tojn (:(aer af ineen anocr bat / om te ghebimtffteii. 



4. Snöere Boen in rtointigb porten fflolï Oip loot tn half 

 JsarBns <rrlttca/ enDe bijf oneen 3tlfftn/in ernni bjnm-Doerfc T Td?f nrtpfi«n^r rt .«»«,VT»„ s»*™. ^ ^w v 



BhebonDen : enDe ala Bie beerfigb Daghen Daer op gbetoeeft hebben/ H *Ij, Wist 'OinUJijIen tjatmen Otltfr bc flljf fiarfytiit 

 treeften fp Bie af in een anDer bat. 5 . ïnbtr Boen in bóf pinten -*■ - tö ?"« I H E nnioofUrdicntÖat trupöt öatntcn Semen- 

 Jfcofï eoiponat aifftn/ enDe ttoee oneen tuitten öetft; Detoeltfte - ina HURatgn noemt ; norfjtanïi en tó bat (tJicci'fuiSinct 

 g> nae De thitn Daghen Boojeentn Inncn-Bottft gieten/ enDe toegö " ^..„.„., ». ~ , 



«3tfen tornt is fectgoet boot Demagbe: heet toater maften /enDe 

 helpt oe maghe toel teertn. 3a fett nut ttghen Bc Htbet-futht / 

 «ütelfucht / tnBeghebitncn ban Bc j^iettn : bcrünjft Betoaigingen / 

 enöciafeergoeDt Oen shenen Die een tiuaDc magtje hebben. «Joch 

 ia hp gocot teghtn langhtütctigljc fpamiinjhe booi 't fjette / ftoillm* 

 Bhcn enDe too:menDealitipcfts. ©crtoetftt ooeft De bioutoen htm 

 ftonOei). ;écerbelgl)eO:oncftenenDe toeBer obergbegheben / ia feer 

 Boet tegben 't fennn ban <r bamclee ingljenomrn . ©ir is Be beftb;n* 

 bmghc ban Bien tonn / foo Bie ban lobcl gheflelt ia . 



SouivanAiiTcm. «rettopbanbeSIffenenfcöepBen/ moeten top 

 oi ! maniere ban 't ^out upt Dat felbe tnipt te maften / in't ftoite bt% 

 WBijben: Detoeltfte Daer nac in anoerc ertroBen ooeft gepleeBhtmaeih 

 tooiBni. jEenfalBe aiffeninhaere gheh'tele / Dat ia tooirclcn / ffi» 

 «en / (il.iSeren /bloemen rnDe faeDc / etrfl tot affrhtnbttïnanoen : 

 ertpeDaet een (ooghe af gieten, enDe Be felbe ïoogfte Dooi een bilt 

 arsijetogbtn oft Booigbtlecftt «jnDt / falmen in ttnftolfghclaa fom- 

 «njlen Booi Oen toanot hott biiiben : enBe ala Dan 't ghene Dat irt 

 Ben boaem blijft/ ia tnOc tooiDt giotit göenoemt : maer Dat feout 

 «8)00 noth met gocDt gijettocgb om ghebiupcftt te tooiBen 1 iae 

 J.i?SS Bbc J , " p!I ?' öathetbcrgljift bp btm heeft: oaerom nwerrwn 

 oat felbe bcrginft afnemen; te toeten in Befee boegben : iKen faï 

 wsoutm een ftettftetitljel oft parmegioepenbe maften / enDe roo* 

 fi^^L mttmmm ^ aa l n:battri!li f almm,t éoutinhtet 

 S^^v?", 1 P ttni - ^f* mt «nater Bom eenenbilt göeDaen 



hinJ,^ 8 -5? BhefoDtn tot Darmen in Dn» gronBttoeDaom hct&out 

 ï t- ®«nmoetmcnOatfcIbcé.outinecn tonen Doccftafttn toiri* 

 hr?r. ni .rti? ,t, !LÏ ,jn llcmn /fnoe btm op 't biet Itggben/ tot Dat 

 h?tlo M 6 & b i5 lBt ' c , nDc "«©outgioepDt ! enüefoo tam 

 rm.i?S L r> ï. att ' ,3an fabnm nat "of totflerom in heet roatet 

 emerhTi-,»!^ -^ tot ? E ™mooo{ eenenbilt Doen / eiiüetocDeromm 



ilmL Si 10 '^?- ©itèoutinghenomen/ Doet 

 ».S,'^h. B!, 7 w,l - enl ' e,:0?5 f t öan bitmm tot DiiptcntoaertDe 



u. M" ckt - *«fnttnaifftntoat planten/ ban mottmen betoo!tef« 

 tounghen. /Uertftt ooeft/ Dat be toourtenbana^ifiet h/trS 

 mm ;alahetgheheeletru P Of,maee eetfonToft fonoerfma^ , 

 cft ooeft hiat foutaeötigö. /Hen plath oe iuTtn bom tra B^oef 

 empDttc houoen/oftten mitoten ala een teeéftenban BmtSmiSS; 

 enoe b?oeftert: Oaerom plaghmenfe ni teteSSSteSSïSS 

 bem oe OooDe lichaemen tt planten. «««««Jown «P Dtsraben 



