Cruydt-Boeck Rembcrti DodonasL 



54 



bit rnwM üat tom nu bcfrDtrjben en Eupatonum nonnen / 

 A erimonatc heetemfommige nocmen't Ferranammor, oft 

 Concordia,oft OOtli Mitmorella. ginoc OUbe obcrfctttru 

 aheVMi ijrtDicrbe batte ber £>tmptai ban (©jtbafiuS 

 iccDt De agrimontc Lappa muerfa gljcnoemt/ bat tö ®m-- 

 acliffrbc oft ©erncerbe ciibeaucrcrbteMtfff; enbe bat om 

 öiröUrillcbat aen fjaere J>teelaens rouw enbe fttfetlijrlï 

 éartalsbatnanbeïmffen nebertoaerts &anght. 3nt 

 3tauacnS fjert fp oor ft /ig'im»* 3 in 't Jbpacnfcl) ajmwwm; 



btrfott&eni enoeOat felbe gbebonbtn hthbtnbc/ Ktberban Ittrait» 

 Oer te gtjrbiimckcrt. 



Hgtimorec mtogngbefoDcn/ en ban uien torm omtrent fea onna 

 inghenamen/ ghtntefï De KouDe-pifTetoanBetlptKen hacff ; cnöt met 

 toatfitPtheta/ bottpifftn. getcrupDtfdbetoojOtwtetoonbt-öinnc* 

 ken fetrnuttdncK gbeoaen. 



Öet toatet/ 'ttodcl* ban Dt blaberen gheöifriflcerttoojöt/ ffitt ttn 

 boert / ttpnigtjt oe boifï / gtjeneeft Otgedfucbt/ helpt ot hojtfisiw 

 menfeben/ enöebtröjöftöebupcBpim. 



«grimoniein Kooftn-fcBich ghefoDen/ enbe eenenlepri baeraf 

 mgbenomen/ betöjtjft alle htetefiecHten / atóftoitfett / en oicrgcljjcRt 



in 't ÊoogUöuptitfj tbttmtns / «wcf «rurtj ; intjaeber; shitnUm.. 



lanbtff i)/ -r'ranfrly en 4f ngljclfcfj 2f ffifmomc ; in' t BeljemS <©cn rooeft ban bit crupbr btrtutjft aBe boofe berghtfrigiic tieten; 



©tatect. Agrimohia is een anöec rrupöt ban Argemone , enöe bock De ©litghen enötïBefpen. 



bat run ïjt'rr nae fullen Mclvjtjben: 



r Oorfaeck des naems. tFït 'rupbt ïjeeft fijnen nacm 

 feupatoriumbanbenitonmgf)«?upatoj ggenregljtn: enae 

 toas om ftment balie (aks iHüuusfepbt itooo} een fjeers 

 lÖrfeiaeïionmgfjIncTutuvbtinöe oubetnben gljcacut. 

 ï Acrd. stgrimonte |jecf t een matclncht t'faiucntrctucnöt 

 fcrarljt ; fonber nochtans cemgljt mcttUenjrlie hitte: maer 

 fp isöjooghe / enbe (nae Jet feggijen ban «frafenus ) ban 

 bunne bcelen/enbe machtigh om teboojfnijben/enöe teer/ 

 fgn en furber f r manen. 



9 Kracht en VVetcfcinghé. 3?aeróm fepbt ftm.feJben 

 «jBaletrus / bat 2tgrtmonie oe lebcr openen / onrftoppen / 

 enbe be btflotcnthcpbtban bien fupber maliën fean ; enbe 

 nubts bien ooefi be Heter booj fijne t'famentreciienbe 

 mat jtnerftertften cnbt Bracht ghebeu. 



$ct af-uetfel oft fop toan ghrfoben 3tgrtmome f s be Ie? 

 bcriuchngbe bei\«aem; enbe ijtïpt be gene bit bun nieren 

 onffteftenijtuben/enbebtoetpiffen/ enbe met bietgehjc&e 

 gljebjefien gl)eqitelt3ijn. 



®tt jbatt ban Ogrimonic mettoijn gljebiontnen gge^ 

 neefl jjet roobmelifben/ fepbt #finiui6i ^iofro^ibeö fenbt 

 bacrnorfj meer bp/ Dat ï)rt be letoerfutijtigfje gantfelj 

 gcnccfl/enbe al bc gjene tie banflanghengJjentten3pn. 



5?e 3?Iabcren gfjeflooten/ enbe met otiöt fluijnen* 

 fmeer oft berefteno liefe op befrneeren bte niet tb el tn 

 «onnen tot-gfjeheelt uiojben götflrcften / gfjenefen We / 

 foo ©mfaijiörö oorft bctuvsfyt. 



BIIVÖEGHSEL. 



GHedaentr. get6ïnnen<hbanI)etfaetban3CfftimonietaiDif niet 

 Dnlic a gcft ban fmaeta notö ban tcuclt ; gftdijtH oecfc Dit fttel 

 ptjetoaa goet enDe niet onaengyenatm ban teueft ia / befonbet nis 't 

 in littte lanOentuafi: be bloemen tgnbijfblaoigb. fcp tnbatftgbecn 

 neffram^bi enOegtoepttDeltrtOoütfanDiabe aetOe.iKenpluditfe 

 beft in fihtvi om te ö'oogben cnot tegtjebmnchtn. 



Weiricckchdc Apnmonfc. 3nDebofTtl)ent>anl&oitittabp %mt 

 lts ghelt8!)tn/ftl>!i>ft label / groent Dcfelbt Slgtimomc/ oitfplBel'- 

 titchtnOe betten/ omBtntctitHDttfoalOatt bctl ütffeintBtt jjceft 

 OantlottB. g>ntoaftoothtoelm3!talien/ boCapjatola/ tnbt ti« 

 octo/ftliiDft ^abhis Coltmma/ in alle hare bteleti blepnöre oanöe 

 gbtmtvnt.' bet enöehlam om atn te talten. 



Agnttionioides , alfoa ban ben fetoen €oUtmna gfttnoemt / Ut een 

 miDDti-roo-tt tuffttitnbtglicmepm enbe totfrietRenoe Ugrimonie. 

 Öaet gtele bloem fcbuplt inttnbooslteni betfattbooft ia ate ten 

 Btlaften met tttiecltnobbelen. 



Kiachrcn Werckinghm. Jdgrimome in toon gbefoben / ie goeöt 

 tfljeOïonthentcnDen öe beten ban Be fenijnigbe göeöittten; enbe in 

 toatet gbefofitn 1 gbenctfl fn Oe ghcneöie blocOt piffint. 5>ap' ban 

 agrimoniemet CDieften S>ontgbemtngljt,'gl)«i8eflbelttaiitoagft / 

 caer meöe Bfteftrtften. Jtgrimonie is ooft goettegben Oen boeft ban 

 be £>tljapen/ möc boo? öe bempijljc laetroeo. ïgrimonie in melrii 

 göcfoötn ^jnbt met O.ifetom / öoet toater manen. jKelth ghe» 

 O:onehtn Oaet Hgtinumte met <t5!iretomin cljcfoDcri «B/btttottfttbe 

 matnütfonbenbanDtbjóuujen. SetiBoocbfeetgott inOebeghin* 

 ftltnbanmtlactsbepbt. 



lobel fenOt bat bttooitel ban Xgtimome / bttotUfet bitJtaebtigh 

 iBtnQebanbtttittnfajett/ batt^ öiooogtjenöeenQtmareujcltffa* 

 menttetltcnDt / feet btouatm ie om tot upttnenoigbe tn intoenöi* 

 Bbe ghtujeften tt gbeb:ui)tRtn : foo Oat toijn oft toatet oaet öie 

 bJOitcl m gbtfoöen beeft ( 't toefen lieflèlijcft ftatt gljelijtft hiacten 

 nacjentosn) gbcOionclien umbe / ö'ingljetoant / enöe befonötttficK 

 oe itbet/totbet op fijnen paa biengijr / enbe bijltanta alle ongbe* 

 «mpmbtpot toegb neemt / enöe öe oerftoprbtben opent, soaetom 



m t . öe !!3?I!!2OT* t f l enDe in btïpo«fcenbttoatttin«iotbifcoi. 



J3tet ttBbenftaenöt alle Dtfe litacljten enöe beugböen ban Oit 

 «nipbt/ foo jgftöet fommighebiein fteöcüan Oefe onfe Itgtimo* 

 me ( Ottoelthe notljtana het oprechte «itpatoiium Oan JOiofto* 

 tiöeate ) licber enöe meer ghtb'unchcn ffioeffiena-cnipöt manne* 

 ?f^^^ ty S^^Ö««naefntai^thj8bm:toelber»taeiibein 

 be ghetotftentnöcneclttenïanDeteber/natbc tetltht bat trupöt 

 fmirnnaem beeft • maet bit en «m niet tt berifpra •, amghtfifn Dat 

 rnOattniPötbrathttgher enöe beter bebonöen^bbtnFbnTo|" 

 bjeftni/üan öttertmötöattopnu befttjnjbcn/enDthet toelc&eOan 

 bt ouöns meet tjhtm«ptRtiB gbetoetft. TOant tjet onöt gS 

 itupth banemigütnipöt enraoetjmametbtlettrofcbtttWB ow 



Dn 



èommigbe leggljen ot ffeta ban Oit cmpöt met foo belt fftfen 

 ban ffiotlKena-trupbt in ben Dianth 1 en Oat gbeeft gotöen fmaeeft / 

 tnöe repniflbt tjtt gantfche hchaem ban alle onfuphete bochtig* 

 btpbt/ Dt toelckc hojtfen tnöe Oierghëujclw gbebjcRtn pleegt) te 

 betooifahtn. 



3n rrjüt ban ^atfteis't feet goebt Datmen ben ^tcclban bit ttupöt 

 totpocOetgbebiogbt/mctgoeOenliaijn inneemt ; befonber alfmen 

 Oe bracht ban öit trnpöt / mtöts foo bttl (telen ban SotUtena ttuptt 

 baet bp öoenbe / betmeeroert. 



Setpoettr ban Oit gbebioogbt ttupöt met IsuBtKct gbcüiupcftt/ 

 iagotöt boo? Oen boojtftottt : in Koofm-benieb gtjenomtK / i»t 

 goeüt booj Oen ftocettalien baia . 



©an buptcn gfiebiuocftrmen be Waöcrtn om Oe licteccSmen tt 

 öoenberötonnen/enötbe blauto gbeaagben plaetfen te ghmefen:ot 

 fetoemetfemdenmtoöngtjefoöcn/ enöe op oe liürmatengtjeltpiit/ 

 gbenefen Ot bctteongben leOen/ oft beden Oea licljaema Oieuptbet 

 fibtgljftottfï;pni mattoatfdfctüoenfpnodj bed beter met öotet 

 enC-bicR in éenpanntben ghetoort ?tjnöe. ''öTghfüi/lillfttt toatet 

 fiipbetttnöe gbeneefiöe ftoeeten enbe ;ceren ban benmonöt enöe 

 lippen. Jooóclt feet goeöt in bt langljöurigljt bojtfen. !©enfet 

 bermaetütnïieetciaettuB Sembtta (oitbaernae Catbinaclgtjt? 

 tooiOenia ) betfeRetöt Oathp niet beter ghebonben en baboe om't 

 grabeeluptoc nieren ttOnjbcn/ ban bet gtjeoi|hlitttt toatet ban 

 Agtimmue. 



HET VIII. CAPITEL 



Van BoelJccns-cruydt. 



Ghedaente. 



iSeJTtfniö-ttupbt/ïjctüJeltlic booj gjemepn Hepato- 



nurn gl)ef)ouben UJO^öt/Homt gijcmepnïijtli öoojt 



met ronöe roobatl)tig{)e^>ttIen / bjp noeten Ijooglj / oft 



ootlt mtn/tttift op ttaffenbe. «JDefe Stelen fflojöen hts 



Klceotmct langrjat{)tigöe groene 25laöerrn / tóe actt 



ïjaer ranotn gljcfcerft oft gjjcfterteltïijn: brfe Waöerett 



JjangBeu göentrpnlrjclt totifoft fcjS tfeffertsJ actt tenfletiV 



fien/ gjjtlrirft't gebeurt tn öe ïsemp Waöcrcr.; mate rt>5ijit 



norfjtanssrarljterm'taentarten. ^aer Ulocmfeenji 5ijn 



Mcpnarijtigjj/enbe teafttn op J)et ftoogöfie fcanbt Jteleny 



metronbefaeljte EroonfeeniS / enbe 3ijn mofatijtigjfi/ 



nanberujtn heel Iicjjt roob/oft Inf üt ruJtgij : bctueftue 



bacrnae tot PuuffecniS oerbtoijnen / oft met ben totnöt 



totgtj gï)eb>etoen toojbtn. 3Bc toojttl «J Jnattlrjrfteit 



groot/ enbe rjefclatfjtigl). 



Ander gheflacht. g,c et nae fep 't ^oeÏHfno'-mipbtBait 

 gïjeöatnte enöe nan allco ftouit ïjet gljetoao batmtn He- 

 patormm aquaole noemt/oft 1©ater ^BotlfetniS-crupbt: [jet 

 ttelcftt Inp inljet latt(lefjoctHtoanl)ttijtjfbc©tcIöcfc(ï 

 Ctupbt-boetftsi ( bat is in onfen ttotntigijflen ooeca )onbcc 

 be IBater-trupben feefttegben fullen. 



ï Piaetfe. aBoelHtnjs-trurbt tosojbt mtejt gfjenonben 

 omtrent be gtarjttn enbe Kanten toan be bettftiöftrnss 

 oft ftil-ftaenbetojatertn; oora aen beboo^btn toan beri* 

 toteren/ enbe anbrrt tootfite oft poeïarhtigljt plaetfen: ftet 

 tojaftoors fomtojnlenbp oubctoertoalïentoocijtemutren. 

 #etis gfletrne in toateratgrigjj lanbt/ bet toJelrHenitt 

 toerreban't rnattr en ftaet ; maet nochtans en is fitt met 

 göeernc in plaetfen üie geel onber-loopcn enbe met tojatec 

 btberfftujojben. 



f Tijdt. 3n be mathoen toan Süultus enbe «uguliusl 

 mocpöt öitrrupbt/ enbe is ban op frjn befte. ^?c toojtelcn 

 Dlnbtn ober; maer be fielen metbt blabers toergacnbcjl 

 bJinters/enbe fujunten in be ILente toebtroin wt. 



f Namen. «©JjemepnlncH fjeetbit crunbtHepatoiiumt 

 rommighe noemen 't oocii Eupatorium. iLenarbt ^ntfes 

 ftett fttt Eupatorium adukerinum,nl oftmen frube JSaftart- 

 agrimonie. ©an foinnugjhe ujo?bt Ijet Cannabina gbe* 

 noemt / om be gödtjrucmffc ï>k 't fteeft met be Slabercn 

 ban titeinp.^Daetjijn ttteliirae biebermoeben/batbit 

 fjet ernpbt rööat Saptifla ï>arbus Ter^»ti noemt. 3n 

 tBoogfjbutitfcfj Ijectmen't 3. «unfgunt) trant/ oft !3?<«> 

 pw»jn in 't j&cbetlanticft 2$otiBens-rtupbt. 



Oorfaeclc 



