Het eerfte Deel. 



Het tweede Bocck. 



H 



Ootfaeck des nacms. 1JÏ»en nafltt Hcpatörium l'fibtt miT>t 

 flljegcben/ om Dat het bt Ücbcr foo birnfrelnrkis/birinm 

 in'tlüttim Heparnonnt: toantben laoningb <?upatoz 

 m magh booj bm binber ban bit rrupbt niet ghcljoubcn 

 toeten. 



^ Aerd. .©e JMabercn met be toottden ban 36 oeïkens- 

 rrupbt 31,11. bitter ban fmaeck/ ïjert en bjooglje in ben 

 ttoêcben graeb. 



f Kradhc ende VVerckinghe.tpit tTUpt ÏJCCft een fupbet* 

 makenbe enbe ouenenbe 'urarljt : enbe maeckt be grobe 

 bitbz bochtigheben bun / enbe bjnf t bit af boni 't piffen : 

 maait oock 0et bloct jjeelreon. 



^cttoatcr baet bit rrupbt in gftrfobcn U$ gftetoccfi/ iji 

 nuttclijrft booj be gftene bit met frftoïftficpt oftbicrgöc= 

 lijcke onfutDcrijcpt bes ftupts gfienuclt bjojben-; en oocfc 

 booj. al bie be luilte oft be Hcber berfiopt / opgljcblnfen 

 enbe ghcf üjollen hebben : toant Ijct kan alfoo tocl bc JBfl* 

 te als bcHebcr banberltoprftrpbtbcrlofTen; infgljelticks 

 oork be galblafe : bacrom us 't be ghcclfuchtighe ( brfon- 

 öethïck nae be bcghinfricn ban haerc hrantkftept ) fcer 

 Dienfidnck. ©ootts het ghenceft enbe bcrbjnft on ferr 

 korten tilt be lange bctbjictclticke bjnbacgftfrhe kojtfen > 

 felfs is tegljcn be bicrbaegljfcfte kojtfen oork feer nut. 



I)ct Tap ban't rrupbt enbe ban bt blabrrs toerekt foo 

 tori als 't af-ficbtfel ban bicn/iae krathtighet: het toclrkc 

 coekingheb2onc.ken3ijnbe/bcquaem is om be tooimcn 

 bes buprks leer hacft enbe iichtclijrh te booben. 



Jtflc bcrghtftigftc bieren/ hoebanigft bie oork jijn / kan 

 inenmctDenroockbanbittrupbtbioogh, op 't biet ghc* 

 lepbt ïijn bt brriagften. 



Jbommigfte toifien berrekeren / bat beletten bie nae 

 bat fp met puien gljefrijotcnsrin enbe gljequetfl bit mirt 

 eten/ baerbooj göenefen toojben / unbet eenigft Ictfel 

 öaeraftebrljoubcn. 



BIIVOEGHSEL. 



B<Otlhfna mmöt ia fat grsepiefcn inonfe rijben / tnbt totr.bt in bt 

 Bhtbitfctnbanbe itbtt boot octet enbe nuttelnclitt sbrbonben 

 Oan bt Sgtimoniefclbt / Die tian be oubers foo fett götactjt plcsb te 

 toefen, als tcboicn ooeftbermamt ie. 



Ghcdaentcvan Boclkens-cruydt. 5©« £>teltn Ban bit trupbt tipt 



BjiipiwctiUgDtoobty öan binnen bol t»it matst). 33u sDftoasia 



bitttrbanf'.naccKrrnbt alfoo UtfftUjtH brnom» ban truck als bt 

 ijttonit oft irmmonit. £>p baocen booivuatr groot ougbtlnck 

 ( als tobcl oock biel brtoont i Dit fcpOm bat bit trimt mini (turk tn; 

 btn rmth baODc i toarit btt hteft mtt ckriiich cmnutfftiiicktn rtuck 

 3obcnin'coppttftcbanDt!tt(enDiacghtDittttnict rjiiDt tiantislie 

 lufbcrtouljt blotmtn; tnbt .ilo iiannglitpöt mtt btn turnt bjratl 

 blicaboinc. ï>ttoo:ttliamttbtltbttfclmgbni btbanatun, matrtn 

 isnttttljrnstotnut. 



Ghcdichrcn. atljalbm 't ttujibt bfttt Doboncus ban bumamt / 

 rnbt Dtfth'.tbtn tooibt tn*t xrt t. < aptttl bén ljft"io. bottfc, 't totitht 

 fommiglltBoclkcnscruydtNViifkcn notttfnw tnbt ban SJobon- us 

 Hcpatonum Aquatilc gbrttttmia i tiffrlrijft louclnott) ctn BocU 

 kcns-ciuydtWi|fkcn,CHbetlOtmt Dat in't latt)il Eupatorium Can- 

 nabinum femina Scptcmtrionaliom , ilcllato &-odoro florc: t'totitk 

 mttdinOcglitbjcfttn.Rooïb toatrtSBrotpr/tnbcbanons op eöt> 

 ItghtnDtt mot btfctjitbrn faltootDni. 



Naemen. ©it crupDtbJO'.Ot banT>ObOncuS Hcpatotiura vclgare 

 glltnocmt / tnbt OOCk Hcpatonum adultcnnum , tnbt Pfcudohepato- 

 num :matt Oft tjp Eupatorium adultcrinum bftfttDiUtnfcggtJtn /Oft 

 Pfeudo Eupatorium , bat tntoctt ictt niet tod : toant hrt blrjchtnpt 

 fimt btftr)'.t)bi:igl)c/ Dat lip bat boor het ncött Hcpaiorium Ijoubt. 

 3n't lioogftutiptfth nocmtmen 't Hcrt^klce, Hirncnklce , oft 

 Waflir'dortt ; tn't J9t0ttlanbt8 HcrtsclaTcrcn. ïobfl noemt j)Ct 

 Boclkens-cruydt Manneken , oft Eupatorium ma» , rnOt OOCK 

 Cannabina aquatica •, tnbt Eupatorium Cannabinum Auiccnnxban 

 bt ïpotthtts : tnbt t'onttctjtc is 't in bt .ttcbctlanbtfchc tornen 

 ftclo Eup.itonumGrxcorum gbchfcttngljctoccit. Jn 't 'T taliamfcü 

 notmtmrn bit mipbt OOCh Eupatotio volgarc , tnbt Eupatorio 

 d'Auiccnna. 



Kracht ende VVcrckinghc. SoclKtnS-mipbt in toün Bt>t<0bfrt 

 rnbt BÖtbionchm ƒ gljmtcft bt quetfuren tnbt too nbtn : tnbt 

 is ten BOtbt toonDt trliiibt in alle intotnbigöt cnDe iiprtocnDigijt 

 toonben. 



jUtn ftampt bt blabctcn ban bit crupbt / gbtlncltmtn ban be 

 Jtgrimonic Doet / tnDe mtn brtuaert bet fap / tnbt men tyoogljt 

 bat inbt Jron / tnbt mm mactht bact Crocliifttn af / Dtcfctr 

 betiulptgr) ;nn in allebt gljcbitlicn toen bt lebcttnDt be iBiltt; 

 befonbet in De rjatbtgljtpbt ban De JRiltt. iRm glrtcft Dat ftlüt 

 fnp oorlttc bïinchniOcngljtnenbichotiDt apofrümtu" óft aefuiillcn 

 tKbbcn/mDtmctccnliüiiDeinagtjc gbcquelt «in. Oan bit cnipat 

 etn placitct oftpapptgöeinaccht op bc houot Bhtfujtlltn / Bl)cnct<l 

 Cirootli. 



33c bloemen gbnitfai be ftateragien enbttoonbtn. 



3(lltbc fcnynigrjc ghfüiettm tootbcn bcrb:ebtn mttbtntoochban 

 wt erttpot / Oioogb op 't bier göcIcpDt timDt. 



jKrtho:tttooo!OtnBf)tftpDt/ bit criipt bott al 't ghtnt bat Xcrti* 

 moiriclian oom; enbe notb btel htartirigljeTtnDtbaertct. Doo-ts ote 

 meer ban Oclitacrjtcn ban Dit etirnOt beghtcttre toeten.' otc leeft htt 

 boomocmDci7-cap. banhttio.bOKli/aitoatttopbanhctJDaJtt- 

 Sotllims -crupbt fulltn fpjtluit. 



HET IX. CAPITEL. 



Van Muer. 



Gheilachten. 



0!%bcr be rrupben bit btn naem ban JBuer ïb±* 

 ben / iffer ctn bat grootex / hoogftet en langfter ijs ; be 

 anbere 3ijn klcpnber enbe Ieegljartjtiglj. ©aer 3nnber 

 oork foinmigljc biemen niet fonbet reben J3afiaert-iföutt . 

 foubc mögken noemen. 



i. «Öroote iBucr rerfjt Rrfi felben op met brie éteel- 

 keus een rile Ijoogfte / iae ijoogher; bt ttieïrke gclrjtkrinck 

 upt beb)o?tri komen gj)cfp?ottn / ront/tcct/boo?knoopt/ 

 bat ijs mtt beïe knodpkenjs : knirsgljctiJijs oft litsghctoriia 

 berbcplt. TI3t rirk Snoopben oft gtjrkbt bomen tuiee ma? 

 beren gkefpjoten ( tori berftaenbe aen eltke frjbeeen; bitt- 

 brr ban eenen bingher / langfje» ban bic ban ^Danetana 

 oft <6Iafrrupbt; inct be torirke fp ban matckfrl gljcnocgfi; 

 faemobcr een komen/ maer 3tin farbt/enbc en hebben 

 ghctn Jjap? oft tooIlathtigfte.it/cnbe 5nit oor ^k hthtcr groen 

 banbertoc. 5Dc ^tcrikens frijnnen ccnigljrmjs boojluröï 

 tigl) tt toefen ; enbe bobcn-bicn / fp hebben foir-tonlrn on= 

 trcht be Iibtmatcn oft frfjcpbtfrien bcr btabrren een bertoe 

 bietoatnac bc lichte roobachtigftepbt trerkt /alfintn in't 

 «©lafcrutJbt ootk fict. ^aer 351onnkens bie op 't hooghfle 

 banbe (ierikens ftacn 5tjn toit/aljibiebanGramen'Leu- 

 canthemum , bat is <©ogftcntrooft-gras ; maer 3ijn noch* 

 tans klcpnber. jaaebat be bloemen bcrgaen3tjn/ knight 

 fp langl)arl)tige met fcer groott bollehens oft knoppekens/ 

 in be toritbe het ©>aet (tcerkt. ^acr TBojtcikens 3nn ban 

 tccre befelingcf keus als Ijapjkens bp een bergaert. 



i. l^etanbergftcüathtbanlBuerplccgljt gnntpnlntS 

 op b'aerbc te hucken. $et Ijccft bunnc/tccre/ roobe knoopt 

 arfitige5itcclkcns/upt be toricke fiib-tatkskens wttpiuvz 

 tni. 33e Blabercn 3hn in bit ghetoas ban gljcbaente be 

 O^Iaöerraban be <5roote jBuct ijeel ghclocb ; maer 3nn 



betl 



