£2&llr u Cotton; in ' 1 Srïcöcr&uptrrïj Bottoen; in't <&u 

 gijrifrl) botton. 



'STfteopljwftug bcrmaent ban bit göetoag in fiit 9. capi- 

 tel ban fijn 4. bocrS/maer en geeft bat gecnen nann; ban 

 leaijt alleen/ bat Ijet tenen boomisbteïSoI boojtbjenglav 

 111 Ijet eptant 'SMojS toaffrnbe : macr J)ct m moet nicinant 

 bitnit erl)cbcn/ bat JjpcerionbcKcntgbetoaoy enbebat in 

 uertclajibengrocjibt/eettenboonieigeijeetm fjerft: nu Ijet 

 isottoen oft ïuoiafljtialjept ban bit boo^noembe gjjetoa©/ 

 m befe onfe tnöen(in bt tocltuc bek bingen bcaeiit getoo^ 

 ben 3nn bic bc onberg Ijeel onbeficnt üjaren) ben naein ban 

 QSöumwotl aft 2öoomtoolIe /bat is toolle bie baneenen 

 boom gljeltomen iö/oubec be ©uptfrfjen noeij btljguot. 



5Pan ^Efjeoïïjjafïusi frijjyft albacr ban bit gbetoas: in 

 be naerbolgftenbe maniere : iBen [cqijt oodt (frïjjtjft Jjp) 

 bat ijet feïbe <£ plant Gvlog bele boomtn boo^btbjengljt 

 bic ïBolie bjaglien; en fp feggjjen/ bat bic boomen biaöercn 

 ftcbbcnal.0 bie ban ben 3©tïngacrt7maer norötanjs aleptu 

 bcr$ enbe bat {jaere biutjjt/ baet be IDoIIe in fteecfct / foo 

 groot ia als eencn appel; be toddte Vuanneer Ijet tijt ijs ban 

 rnp te toefen opeugaet ; enbe bat be toolle aöban baer 

 uptgmomen toojt/ toner ban fp toebben en lanen plegben 

 te mafien. 3u't «föjictHiS boetn ban 'ónjeopbjafhio toaö 

 l)ettooojbt ouden oóSh' te bed: toantljp fepbr/ Carpon de 

 cuden , enbe foo boojbts teaer upt batmtn berfiacn fouöe 

 ijebbcn/ bat bie boomen geen bjucfjt en bjocgen; maer bat 

 toopjötoiidqn moet uptgebaensijn : toantupt beiiaebot 

 genbe toocjben (tlnc&t genoeglj bat Ijp Ijecft toillc leggen/ 

 bat fy bjurbten boojt-bjocöten/ gem erf fit bat fjp baer nae 

 firaehg fcgljtvbat be bjucljt foo groot 1$ alg eenen»ppd. 



fMinins fpjeerkt ban fjet feïbe getoag in't eerfïe capitel 

 ban fijn 19. boecfe: i^et ^oogfifte bed ban «JgppteiHfeght 

 l)p) 'ttorlrlï aen ben Sant banStrabien lepbt / bjengljteen 

 J)tt(rcrc boojt/bie ban dommig jje Goffipion gtjenoemt isv 

 maer meelt Xylon ; enbe öaerom tooioen be toebben oft 

 lafetnen bie baer af gijemaerattoojben Xylina gfiepectcn. 

 ï©ie {jee fïrrtè fürpn/enbe firngfit ren bjurjjt beghebaerbe 

 jSotr gJjeltjrS ban gjjebaente/ upt toiemï&innenftcfnbï 

 arfitigbcpbt ben toolarfjtigben bons gftenomen enbe góes 

 fponnen toojbt : enbe baer en ig ter toerelt niet toitter enbe 

 farfjtrr ban be tooladjtigijcpbt ban bit bjudjt. 3*e fijie^ 

 freraban«?gppttnenb?ag[)engljeen aleeöeren licbccban 

 bit baer ban gijctoebett wn. 



f Aerd, Kracht ende'Werckinghe. $ct afieïjen ban ge* 

 Irjant ïtottoen fean jjet blüct / 'ttodcB upt be toouben 

 blecpt/alfoo toel ftefpen en op boen ftouben/alss be affdjen 

 ban güebjanbt papier. 



Cmydt-Boeck Rcmberci Dodonsci. 



bitk 1 mbt o.itt mebe Coutom fp be butc^t ban't lüottotn op mi 

 bm:f)tt fatt/battonbm!).ui;is/ont(oo|)t oft ontfpiingW öctijftr/ 

 enttt ftfttpt ficl) foo ban bc tSSoltc oft ftottotn : aubrr totn'trart 

 een pefe oft fnatc op ten rat oft raid/ als onfe fpmnc-toiticn «111. 

 Kottocn ™n Cayro, in <eapptoi üjaffrnbt/ bnn ötllonius Gof- 



Cpium pcrcnncgljtnotmt/bail !3?Ofptt itlpitlllS Goffipiumatto- 

 reum,in't<!?8PPfr?) Gotnc mCeniar, alofmtn ffiaom- UottoeiiftFÖt/ 

 toafl aen een noomacbtisB* beeftet / mentgbe iacttn obetblijbtnoci 

 boet) men Bïnot Ijet albact maet allttnfiitl; in fommiglje liobeit- 

 •©enfiamojojbtVnelbijftienbotttsyoOBti / enbe is 'tibiïtigy / met 

 barbe tachen: be blabettn/bjucötni en bons ;tsn als Die ban la iepu 

 liottoen/ ootb stooteti ba» bit Uottocn en ttio;t in't.iipbm albaec 

 nitt ni)cteuptfit/ matt teel in S.tabitn. 



Kottocn van Indien oft Bnafilien beeft bicit fact/ ftOOLt / tienoft . 



öaarlf bp «u betfamelt / ttipgljt Eeltonius . ®an !)d JCfiaenfcö 

 beeft in cIckc buicbt matt een öefenber fatt. 



Ander Wol -boomen van WcÜ cadc Oort- Indien ftillill ban Onö 



bpoe 3fnbife!)e enbe min öftenbe göcteaffcn ten bctlt biet «at lit> 

 fc in eb en tsotbtn. 



Naemen. ©jt raupbt/oft bt toolle^iattban; tject in't Oiictfta 

 Bambax enbe Panipax ; enbe Baeenac in 3tahtn BambagU -. in onft 

 talclicetfemetfiBoom-wolleiyot tDCl'tgöene battet ban gljetec» 

 ben i» ootft Bambafijnjjtct / cnbt bc bojften baer ban gtetnacekt 

 Öeeten baet ban cjotlt miffttiicii Wambayfen . JvCt latjjn bettt't 

 «och Cottum; baet ban ftomt oen .ftanfcjiieii jwem Cocie. 



Noch van de krachten van Kottocn. iïOCCCCIlOp'-tbiecghelept/ 



enbe ben toorn bate ban aöcrohcn/cn met 'bcnmufeopgcliaclr/lpïpt 

 bc bjoutoen bic met be epfiijBljincbe bes moebeis göcfiiiclt :jjn. 



33c üarbiecen s!)tbniptiteu bet Uottotn oocfe mitreliitn om be 

 roonben enbe ?ecrtn te fuiibtren : als fp ben liottoen cerfi in toijn 

 gbtlcpt bcbbtn/tnbe batt nacupcebebcutot. 3Tit bnn Cgpptcn en 

 BÖtBjtipcIun anbets geen teiechen oft fcbjapfclcn in hunne toonben 

 nft ?tettn; enbe baet toe ntmenfp bun ©oom- ïiottocn/ bat fnnbet 

 is ban't gene bat atnbeleegbeljtcftettea)i. jbp Blltbitipclien'tfck 

 be tiottocn ooch omhetbloet teftelpen. |)ttfattban bitgbttoasia 

 Boet tcglien alle hoube gijtbicbtn bantebojfi . «Enbe bc egpptt» 

 natts glKbmptftrn be Onmcrighcpbt ban 't feïbe fact/ ais't in toater 

 BSetoeptfit is fiijcüjccfi/ tcgben allcheetc feojtfen / en alle betgift bat 

 Oemagbc cnbatrr.cn miacg^t oft booi eet. "^ feïbe Soom-liottocn 

 taioibtban hun ootft ghebiupclu teghen btu ljoefi bicban ftJjetpe 

 foute bothtightoenop bebojfi fintftenbtbtroojfaetfttis. 



^ommigtje ijcbbeu gbcmcimr bat t; tn toen het <C«wphalium bat» 

 aDiofrojib.es is/ om bat bet foo gort is teghen bettoptmtlifocti. 



33ctoo;teI ban Kottocn- ttupbt is tst itbct cnDcmctcngoct/maer 

 is be magbeenbe't hooft fcljabcujtft enbe mocpclncit. 



3En 3dtabien toon ban jet löoom-ttottocn een fbojteban htcl ujn 

 bocclt ghetoeben/Seiraghehtttcu» banfommighe boot het Byüum 

 bantt oubcts gljchouben. 



HET XIV. CAPITEL. 



Van Ruer-cruydt oft Filago. 



Gheflachten. 

 ^et binnen ftcoftljetmtrtï) ban ïictfaetfitTpt bc gene bie T> ©cr-mtpbt geeftooeft cenigljeggelijtaeniffemct fiet 

 met ben ïjocfl gljcquclt 5iin / enbe öacren acbem niet toel JVboojgaenbe ÜottOftt-crupbt / om bat jfjet oocii toot 



anjtiflö/ bonfarijtigh enbe fatbt ie in't acntallen. g?an 

 top fuilen alljicr b^p foo|ttn ban bat felbe trupbt berclj}i> 

 ben/ be toeltheban malüanbcreu in bloemen enbe groott» 

 toatberfrfjiHen. 



f Gbedacute. 1. 5recerlicroojtcban öucr-tritpbt 

 bjengijt bip oft bier fïcelfeciüS borftt/cen fpan l)oogb/foma 

 tnbto ooria Ijoogbei ;aen be tocïrï;e blaDccöcnd toaffen/bie 

 ïangijtoojpigö cabe fmal 3ijn? ban foo toel be (teelcn ate bt 

 Wonnen 31(11 met een .fatlite fpinnctotb-arijtigrje toot 

 arfitigljcpDt befileet. <©p't Top ban be ftcclfung ftefien be 

 bloemüensf «pt/blccrfi-gcelbnnbertoe/ bie tcnlaetflcntot 

 ftupf ftcnjs bertoaepen: ban be toclr fit be lacftfiomenbe met 

 langlje boet&eng oft Itcrlaettf boben be ccrfl-gjcboren 

 uptfitjbcn : be tontel ie met bunne Ijapiaehtighc fafe* 

 ïingössfeenjSficdtoeMacljttgJj. 



1. ^ie anbete foo^te ftrtft ootifegiiifeflcclficiijsenbla* 

 btx$/ Jarjt enbe bonfafl)ti£(j) : fpiji örboojgacnbcfjerl 

 gyeliitit; macr perc blotmtn en ryafTenonbet'foppcn 

 banbe fteclKCiijSnict/ aljs inbe ccrfiefooxtc/banHomett 

 ïanglxc oft iicffcnjs bt freelHcno boojbt/ gficfcljicfitelnea 

 gljeboegïjt 5rjnbe acuter be ülaberen ; anber» 3tjn bit blot* 

 menggclncK bie banbe eetïtelbojte/ enbe fp bertoaepen 

 ooth enbe bergaen tot fïupfnenö. 



3. ®e berbe foojte ttecfit f^rel nae be gljcbacntcban be 

 ectfte/ foo beel be toolar bttgfic fUcllicnsi/be blabcrai/cnbe 

 beblocmcn opt fop ban be ftcelurnö boojbtnonienöe at n* 

 gact ; maer fp is leegfjer enbe bed altpnber. 



f Plaetfe. jiBcn binbt alle befe foojtrn ban öwet- 

 rrupbtm onb?uci>tbarefanbarihtig!)e lanboiitoen / fom* 

 tonlen omtrent be uptgebjoogjjbe grarljten/in bt boffffic» 

 enbe bedaren oft bcronacl)tfaembe ataerg. 



j Tijde 3pcfc impöcu Wocpcn ban JBep af tot be 



<©og{j|i*. 



btthadeu en feonncn; enbe bobcn bien bet bertoctbt tot be 

 onnnpfnjcpbt cnbc brgljeerte bes bleeftjö / toant Ijct bet? 

 mcnigbbnlDigljtljet faet gljetoclbigljlijrficn fecr. 



5De <©Iie bic upt ïjtt faet uptgljcpcift toojbt boet bc 

 ,fp?ottcubcrgaen/ ctibc berb^ijft alle anbere befmethepbt 

 bejJ Ijimte. 



f Ander ghebruyek. löatmcn met be 3tèo!ïe ban bit 

 «ïjttoap brjtu san / oft toaer toeljctÊottoenal bient/te 

 bcrljalcn/ bat en aomt met mijn boojnemen alötctnict 

 ober ecu. 5? orö Ijet iö te toeten/ bat niet alleen be Wollt 

 oft ïajttocn upt bc bxudjt ggenomen/ macr oocfe be Hot= 

 toen-Wabcren fdf bêquacm 31)11 om baer mebe bt bebben 

 cnbt uufTenss enbe anbere bicrgbdtjcae bingoën te bullen. 



biivoeghse'l 



KOttoen.trupbttDtnbtnu bectgütfaeptin3,taIicn/boomtment> 

 Itjrft in <CaIab:tcu ciiDe pouiicn. ooch hi ^icilini, cnbcomtttnt 

 ïvoomtn te Ctnita Oecchia/ enbe te Eitetbo. 59tt trupbt ftomt in 

 bip oft biet maenben/ nae bat het gbefaept is/ rot fijnbolttraiTcn 

 Broottt > cube en bluf t in .Ificn ghecn half iatt in b'attbe : teant 

 metfttoojbt het inifttp oft Ojntcftmacnbt gljefacpt/ cnbt in ;fcep* 

 ttmicr afghemat>it. jjEen moet het alle iaet ban nieiitos faepen: 

 Sooj bat het gbtfatpt toojbt / laten fpjft faet cctfl bip baghtn in 

 betftens oft ftopen-meft hjtptftcn / aÉÉfé bobeniets ban Canbien 

 meeft plcghcn te boen. teant ban o^H beter enbe obttbloebiget: 

 Bat ts/ het ftomt ta upt/ enbe fttijBPncci' üottoens ootft foo bet* 

 taffthet be ftrafft ft oube ban beii|8|Htct . Snfghdijcfcs boen mctfl 

 airebenctrftigbe trupbt-litftjtubers met hunne bicmbc gjjetoaffen/ 

 tsie htm upt anbete ( fonbtthngtH be fteett ) lanteen gt fonben teoiben ; 

 tnöemaKcnbtgbetoaflTcn Diefeerquaiijcft in ftoube (anben groepen/ 

 6r Koele mot min bequaeme tocht ghttooon/cn boenf* btle butCöten 

 jTOOtOttnenghcn. «©etooutocn ban ©!ittfteiilanbt/<tppies/cnoocls 

 ^inrini / in fonberhepbt bit ban ©amafrft / fupberen ben Hotrocn 

 a»HS : È>P nrmtn wnaftwlatte ttntn boet langji / «bk bing^wa 



