£4 



Cruydt-Boeck Rembciti Dodonaci. 



fcanrcrt ban b» bconttm / in gocben gronb en iuftiljbe 

 opent gbctucfien ban iLangucDor. 



i. l?ct anött üiojbt in l^anttittjrh bp JUontDClIiecjJ 

 gfoebonbrn. 



f Tijdti l§et blotpt meeft omtrent bet begmfelbanbcn 

 jbotmt. 



f Naemcn; 5?.e «©jirrben noemen Dit rrurctHcUo- 

 tropion mega ti'Kiwf'mriw piy*} oft OOfli Scorpiuros Swp- 

 *'»>©-: in't 8,at m noinetitinen't ootnalfoo/te toeten He- 

 liotropium enbe Scorpiuros: Lïticlliliu fegbt/bat [jet foinniïs 

 güe <t rupbemcre Hert» Cancri plegben te noemen/ Dat tjï 

 tii't #Ebcrbnpbtrrij ïinft-crupbt. 



i. i. Ifctctrfre gbcflarht ïtiagbmen <J5;oot ï?clio«o; 

 pion r.cmien ; bet anber IWuppenbe oft ïLiggenbe fcrtft- 

 rrimöt. 



Ooi fake des nacms; ©OOjbtej foo beeft OOffl bit cnipDt 

 rijnen narm l^eiiotropton gijekregen/ met om Dnt bet fitij 

 fclhcn nar oen gtottneftbjn beert ; maer ooeb om Dat bet 

 omtrent ben rerften bagb ban Den *>omer blocpt / bat isi 

 toanncerbr *>onnr/bcrftbanbcn «Jquinomael bettrot= 

 licncftgljcfrbtpbetunnbc/ frinen beertoeDerom nac ben 

 felbenncrmt : U' ant be £>onnttoo?&t in't «©jiecbs Helios 

 H"A.©-gf)enonnt; enbe ben heer oft omDjafpmgbebicee 

 *>onnc óp Den etrfien bagl) tan Den *»omrr boet / betten 

 f» Trope Tfoirii ©ulcfisi bat Heliotropium foo beel bcblip? 

 beu toiit/ als ^omir-toenb/2>oimc-bccr/oft bet gene bat 

 Ijciïi nac ben beer bet jonnen noeght. §et felbc mipbt 

 t)ctt Scorpiurosjtiat is s>roipiocné (teert/ om bat betoon* 

 pen nan be (teelbcmö omgijebromt en gbeboogUt jijnaijï 

 be flemen uan ben *>eo?.pioen. 



<][ Aerd. ^cliotropiumistocrm/ bjoogft enbe afbae* 

 gbenbr/ als $au(uö <Cgineta fcbitjft. 



5 Kracht ende Werckinghe. ftlfmen ban Dit trupöt 

 foo beel alfnicn in een ftar.Dt boen oft ombatten ban in 

 toatcr ftcbt/-batfcïbeu.atcr gIjeb?onehtn3ijnbe iaegbt De 

 fltimarbtigrjc enbe oorft be gaiartjngbe bocjitigbepbt bes 

 licbacnitf ( in't 3Latijn bihs enbe pituita) »an onber af/enbe 

 ffreebt booj een goebe y urga tie. 



Qeliorropnuu met togn ingenomen oft ooeb op gelept/ 

 rjbeneeft be j'reftcn nan be ,~>tojinoenen. 



©ter nojcnftens ban betiaetmet totm ingenomen booj. 

 Set aenfcomcu ban bc bierbacgijfe f;o?tïen/boenfe gantfeji 

 acbtrr bbibcn ;aie fommigbc gbelooben/baer ©iofeojibejs 

 öf bermaent. 



©e felbe gbclootjen ootfi/bat bip grepnbens oft bojens 

 feenö nan bat boojnotmbe fact ban heliotropium be 

 toxitbacgijfc fcojtfen gbcnefen/ ooch als boben met toijn 

 üoo} bet aenbomen Der boffen inghtnomen 3jjnbe. 



BIIVOEGHSEL. 



GRooc Heliotropium isban fommfgt in't .fêc&crcmpDtfr!) Krefc- 

 cnry de gheljcctcn / om De gbeaaente ban De bloemen / Oe tetirhe 

 aen't mitctftc Ban De (terlcn abénromt enbe omgheborrhtn (tacn/gc* 

 Irjtft freertftens ban tireftenoft j&coipiocncn / cnbc smbol hiep» 

 flroenfact/Ianghvuoipigtj/ Datbanl&irsahtIncR. iffiatt fommioüt 

 jÜlKbcn Datctnen anDtttn natm Dit meet nac (jet <S5:i«fc0Heiio- 



tropionftomt/ tttottcnSonnewend ; Dicoorft fOOPtti tt fcgsÖCM i9 



BlaTomefoi. 3?ie Pan CanDttn noemen't Hdiocrota, mpgijt ©tl* 

 tonins. dommige nocmm'toocftVerrucaria.DatiallDwtten-crupDt. 

 53if tnipDt/nat Dattjctctna in bt l)oPtn Pan factPoojDt-ltohun 

 ie/ berninitot firlj felPen Datt nat allt iatt / fonbec Datt mtet tot te 

 torn. Ijct wafïbcel in *>paesmcn / ainjatt fp bmTornifilBobo oft 



2'ornafil Boiio imtmtn . 



33atrtD0!Dtn notlj ctrtlijtHt ttupDtn ötfclptbtn ban Dtmnttot 

 «Tniptt-bcfcriiijbttBmttnarmt banHeliotropmm.Dic met Jiaet 

 «ebtt natmen op anDett plaetfm Pan ons bcfctpcbcn fuiltn too?* 

 i)tn i als #1 Flos Solis, Herba Solftiti;»its , Heliol'copmm , Solfe- 



cirium rnóe Tripolium, tnDt mtet anDett / Dk J)aee nat Dt iètrwnt 

 kttrtn. 



KruypendeSonnewend , 'ttotlcRllitr ban ÏQoOonciiebOOlDtgc* 



biogUtcnDtmctlutttltoooiDenbeftöïtbcnie/bJoiDtbanDfnljooBt)- 

 8&tlctrtcnOrolus< Infuus bitfDci mot btfcbctDtluthcr afgttttt* 

 Istnt/mtt DicrgtjcIfltlsctoooiOtn ale biet bolgljtn- ^3«t is oocb ctn 

 fooirt ban «öjoott $onnttntnD oft <©ioot ötliottopion / m't 

 <5liecIiaStorpiuren,banï3IinÜl8 Heliofcopium tnDt Vctracaria: 

 öm om Dat ban btt anDcr tt onDttfchtpDcn magljmcn't Heiio- 

 rropium fupmum.Dat is litupptnDt of t iigab" 10 ' ^sonntBitnD not* 

 mrti. tytt is ban gtjebanut net groot ^cliottopium fecc oöclgtft/ 

 mate «s norlitans feitpnBtt : ruant Ijct bttft Dnnntt tartten / m Pelt 

 ftftltn gtjcDtplt/bjatrcoIarftttgh / (angbs Dtr attDtn liggbtnDt. 33« 

 èlaDcttn ^ijnOicban'tgwotcbanfmatch/bttujtengljcOacntcgbt? 

 Ipcft/macrhltpnDcr /tnDcnatrDtt bp Dit bi'n Ocymum oft Oa(ï« 

 foon ftomtrtDc. «Be t'fophtnsban De tatttstttns brommen bun 

 èlbtn ootft om als Dtn (lectt ban Den s>t8ipioen;enDt Datr op fiaen 

 Bütfcüufitclijch { als in't «Sjoot ) teute blotmKens, nacDt tortslu 



fattbolgtjt/ nitt in bieren bttbtplt aio in't <0:oote/ oft teerbp een 

 liacbenDe/ mact gptmepulijth een alleen / foimunlcn troee t'fcffcns/ 

 Broortt Dan ban De «5ioott S>onncü)tno / tube lansrjtDOipigbtt/ 

 gtanto/ mc!eniftboi(ïe/baI/tttoftl;iiire bebttlif- CuberbcblaDti 

 ten fclnipkn fomtijbts ooth filcpneftetlRens / met D:p oftlurr faep* 

 hene. 33eüw:ttli3hltsn/ban buptenfröattncljtiglj/ cnDcbcegaet 

 Ots KJinttrs Dan alle iatt fpmnt Ijet op em nttnte u»t ban liet fact 

 bat Datt ban Shcballcn roa o in't BooigacnDc iatr . l)tt roafl acn fom/ 

 mtgfte hantcnbangljcboiihit lanbt / bgfanbtc Date jTKcioencn toaf> 

 fen / bp gwlamanca in s>paegnini . {jet biotpt in't leerere ban Dt 

 SopmamDt enbe in <Öogt)itmatnDti toannttr/ etiCt oocli teel Iacter/ 

 liet fatt rijp plteriij tcbjoiom. 



Kracht oide Wcickin<.hc. i . getfactban «loot ^onnctocnb 

 is fcergoeDr/ qljtfijch ooc'h ie Dt gljeDeelt plntitc / teQljcn Bc toiattcn 

 tnbcaiictj.itDtBhefmiiitn/cnOeboojts-etciiOcfmmxn. H?-antfom* 

 ittiSbc plegben Bat fact te (lootcn; tnDt op De rmatten /linobbrHtens 

 atn Den «era oft Ditrgliclijthe aentoaffen tnoe roooc pupjihtns 

 tt (caBl)tn/ om Dit tebcróiooghcn. 



' ?t?t blaDèrs gijeflooren-.ijn feer sott gijtlcptop't fietctjn / cnDc op 

 BhtbiohtncuatglitquttflcIcDen. 



'iE fclf Dt Gbt|!oorcn enDc op Den bupth gbtlepDt/ Kan be biotitom 

 bate maenntfionben Doen hrrjigtjen/cnac Dt bnicbtafbiöbtn. 



|S!tnu;9bcttcIt ,' Dat Dt Ma»ioft ï©ófcban ©jitntcnpItgDtntc 

 Bbcbicócii/oat bt gbnit Bit DtbietDacgtjfe boitft haBBtn/ btt crttpDt 

 bietmael aen ijimlaf bitiacn fuuDcn ; DicDt DjpDatgljfc Koitft öaD* 

 ben/ Dat DHjmaelsfauDcn Dpen mtt buntpgben bauDcn. 



5?c blaDtren ebtfiootcncnDe opgbtfcpt/ götntfenalltbt fincRin* 

 giien tnDt abefmiilcn Boer De ionghe KiuDets mtot plcgbtn gbtqnrit 

 tttotfen. 



i. titupptnDc ÊonneromD fcbönt bt felbe brachten tt hebben 

 Die be «Sioott beeft/ toant Ijet ia ban Biceghclijchen aerb . 



Hindcmiffe. jKciimott Bitcnmot niet tt Peel gljcbiupchtnin 

 bcbuicljte bjoiiteu/ oft De ghencDïe gliterncontfariahcnfouDcn; 

 mant bet Doet nitt ailten miabal hrngtjeri/ maer alleen aMta«b«»Dtn 

 ?tjnDt 'btltt bttontfanibtn Btr bmcöttn. 



HET XIX. CAPITEL 



. Van Kleyn Heliotropion ofc Tornefol. 



Ghedaente. 



KiLcpn heliotropion ftbijnt bet <©^oote ban Wa* 

 beren ooxfe fitr gljeiijeb te toefen ; maer fp 5ijn 

 upt ben groenen / toat ftoatter Dan üit banfitt <6joo= 

 te : be bloemben.o 3ijn geel ; nae be toelcbe be b?uei)t 



boI«fitJ 



