104 



Cruydt-Boeck Remberti Dodonaei. 



bat tioojnocmbe rapte! alö baïfth cnbe onrecht te bet* 

 tooien : mant hctfchvjnt bat ;©iofcoubeö felf ton bat 

 felbe capitel / oft ten minficn ton befe aupte / fomtoijïö 

 bermaent ïjeeft on anbcre plaetfen ton fijn boctfe; gcmertnt 

 bat Jjp fomtoijlcn eeutghe blabcren ton anbcre crupben 

 met bic taan bit gctoauberghetiJtHt. ü^ettoelca fipteber^ 

 geefö foube gcbacn fiebbe n/babbc hp bit trupbt onücfchje* 

 ben gelaten; maer hp heeft bat öicr foo rlaerlijrtt enbe upt? 

 blucKcIijrubcfrhiebcn / bat bitghetoais heel teel met fijne 

 befrDinbmgftefean bethoont too^ben ober een te nomen. 



<£?nbe hoe nootrafielijeö bat (bet i& batmen bit crupbt 

 fcenne/ om ©iofcojibfismepmngfjeinfommigfieberröjij- 

 tainghen ban aHbcrc crupben te begrijpen enbe mei teuer^ 

 ftaen/ be teclcBe hp foo uptbjurfièliiift metbeftbjeben 

 iiefft;blijtfit upt be Iiefrjj^tjbinge ban Hypericum , Anoms , 

 Polemonium til Androfaurmm : toant J)P fegbt bat opjctljt 

 ^ppericon oft Jbint SJanö-rrmiDt / enbe Anoms, batijj 

 be^jangbbjojtcle/ enbe Polemonium, blaberen hebben 

 ató befe TIMDe aupte. ©an Androfemum feght hp/bat het 

 blaberen heeft bjp oft biermael gtooter s ban be ülcpne 

 jbanto^ieoft CcttgaUeregljthp/ batfe langhct blabeten 

 ijteft ban be iMbe aupte. 



39an bit getoas en heet niet alleen Itëiibe aupte / maet 

 boo£begtooteghelijc«cniffebie't met ^ppetitum herft/ 

 Jjccft fiet ootitnieefi alle be tocnaemenban Hypcricum ge; 

 Srcgben : toant (alö het blrjcfttupt bat taoojnoembe tapi; 

 te'./ t tortelt üDiofeoiibt ö ban befë ïMDe aupte frlnijft/ f? 

 tooibt Hypericum , Androfemum, Corion oft Cofis , enbe 

 Chamaepitys genoemt. €nbe baer boo?. ip't ootn bp ghefeos 

 men/bat mceft alle be Crupbt-befcfmitacrg bit trupbt ban 

 ïjetïjpofriron oft 't opjerbt &int 3anj-crupbt niet bet» 

 ti tjepben en hebben/getoobenbe bat bie ttoee maer eenber* 

 janbe gjjetoass en maren: fouöerlinghen om bat be Krach* 

 ten ban befe rrupben ban 3Diofco£ibe$$ alfootoel inbebe^ 

 frinTitainghebantae.ecnc/alöin bie taan be anbcre ghelncB 

 trtjeftelt 51J11/ cnbe nergens in berfrhepben. £>p taerfrhillen 

 norljtanc genocghlaem ban inaluanbeten/ al en maer het 

 maet baer in: alleen / bat be tatnoHcns ban befe IBilbe 

 aupte/mibtjsgabcrjs bc blabcré/ rupgh enbe met haprach- 

 tigljenbtbctoaffcn jn»; cnbs ^pperuon baer-rn-tegfjen 

 gantfrh geene rupgighept oft fiaprarhtighept nt ïjeeft. 



1. 3De anbcre foojte toojbt ban Cïufmö in 't iatijn 

 Hypericum fupinum , bat is 3ligghenfte oft üruppenbe 

 5>mt 3anc-rrunbt glicnocmt. 



«j Aerd, Kracht ende Werckinghe. g)30bCtIbeHracfirn 

 ban DrfelMbe aupte aengaet/' 3t)iofrojibci6 ( oft immers 

 taegbenerriebebefchintamgheban bit ghctoasgfjecft) be- 

 thoont ghenocgh Batfe al boen 6an / 'ttoelcH fiet oprecht 

 ^upericon oft *>int fjans-crnpbt toerrfit ; enbe bat fp 

 Dorfi tjeet enbe bjoogh iö/enbe bun oft fijn ban beden. 



ft>v bettoeefttbe piffe enbe be maenbtftonben oocS. 



0tt torin göebjoncHen geneeft be bierbebaeghfrht Ko?t< 

 tt. «Et ólabcren / mibtögaberjï fict fact op be berbjanthept 

 «^cbaen/ ghenefen bie. 



;prfelbe blaberm bcertigh baghen langh ghebjoncficu 

 3ünbc göencfcnbegfjenebicbegicöt inoeljcupen hebben / 

 MntiRi s»rhiatita noemt. 



BIIVOEGHSEL. 



H<Htermi6t 't tecltft t©oDoncu«l)itv öefcbiöft met natmt ban 

 Wilde Ruyte met ghedaentc "van Hypcricon Catl)OlltIti.obcI 



tooojhttopjtclit Androfarmon; om öatnict allttti oe bloemtn/macr 

 ootö De blaOcts gütto'.tben 06 ebtperfi ;SnCe ten biupn-roob 

 fan oljtben. ön ftBbt booito/ Batljet ü)afl op öonctae enOe boftb* 

 athtioheplattrcnbaniaiemont; enctootlt in «ïnjjbclanot. 



"itncthentie fetnt 3ans-tmp0t tooibt ban Catolus <£ liifniBal* 

 btia beftöKbcii : ©et beeft bele taehshenB/ OietoutotnOc baptigt) 

 ?nn( 'ttoelcltDegichii&er bttfupmt beeft tipt te beelden ) (angoa 

 istt aerben gbcfpient liggbcnbe; tonbom Ottoelcltebcle blabeten bp 

 een betgabttt toaffen/stinthbte bangötmepn ^int3an0-etupbt/ 

 maet hcelöonfaebtiglj enot gtöa : boe tocl bat ben 5>tlji[Bct bit 

 noppenbetnljeten tjeeft af ttteetftentn. ©e bloemen maffen langbs 

 bc tacftBhens/geelbettotflü/ notbtans bleecltet / cnbe toat ftlcpnöer 

 banbitbanbrtgbtmtpn: batt nae bolgötn oocb Uoppefcensoft 

 Jmoppeliena/gljciijefibtcban'tgberaepn. 39t toojKUo tjetbttnbe 

 boubtaebtigh : Ot taehobenB ttt aetbcn bctfpiept Iiggljcnbc/ ftrn> 

 Cbcn ootb fomtonltn cttclothe befclingljtn oft tooitclfetns. JSiet 

 bétttban ^.alamanca beeft bp bit etupbtin fommigbe balen glje* 

 bonben m be Siacchmaenbt bloepenbe / foo bewe fen fclbcn upt* 

 fpjepDenbc/bat ijet alfoo bjcebttoaa aio bt tanbtn ban etnen biet* 

 benbott. ©anin'tKijcJiban ©altnftn heeft bn 't in ben iBèett 

 f!tnblotpen.50itgljetoaabjo?bt banbem booicm foo?teban typt 

 peticon gljcboubtn/ om bc gtoote gbtltjchcnifft. ^tt ia nocbtans 

 flappet enbe onfiettftet / mb« niet foo fecr titchenbe ala ijet gl)c# 

 mepn. 33ie ban é>alamanca noemen 't Carawnpib , gtjclncft bet 

 j&int 3ana-ctup0t. 5>ommitjbc gbtlectbeliebtn youdtn batbooj 

 bc ïOüöc Kupteban ©iafcouOeB. 



Ander Lioghende Sint Ians-cruydt. tDtt Ctupbt iSbanHobcIbC* 



fcbiebtn / oetlt met bons beöecftt / niet hoogbet ban ten palmt ; 

 't toelclt bon bcm bp iT3ontpcllier» gbtbonben ia gljctoecft . 



Ander Ligghende Sint Ians-cyoydt van de Noordfche landen. 



33it ttupörbctfcbilt toat ban be boo?nocmbe:toant bet ia teethena/ 

 met niet bteltathaftcna/ Uittel blabethcne/tnöe nictgtna: betoelc* 

 fienorbtanagbctoieben?t)nbe/eenblocbiglj fap nnt baerebanten 

 gbebcn : toelcftt Kanten metftoattefpicbclhcna gbctccdicnt xpn / 

 ala ben felben <Ciufuia bichmnla gbcfitn tjeeft / als bp bit iiacbtt 

 afmatpenban 't fcojen mbtbelDcn gbebonöcnbaübe. 



HET XXVI. C A P l T E L 

 Van Afcyron oft Herts-Hoy. 



Ghedaente. 



H«htfJ-^op/ 'ttoeïtbin'tHatijn Afcyrum gficnormt 

 toojbt/recht fitlj felben hooghcr op bai «>mt ^anis- 

 trupbt oft ï|pperiton: het heeft grooter eutrr toittetbla* 

 beren; maer bie en fthhncn ghecn gaetucnp te hebben: De 

 blocmeifj als bie ban^pptnton : be IjautohensS oft bnop» 

 Hens ban be bloemen 31J11 bicrghclijtliban gljebacntc/mct 

 filepne fticHclKenëghefpienrlielt oftgetecthent; betoojtel 

 ifiherber. Boo?t0/foo Ijcbbenbc blaberntcnbe bloemen 

 ban bit gljctoaiS / gheftooten oft met bc bingfjeren nhc* 

 tojeben jijnbe/ootfi fultn blocbtgh fapalfi h^t l|pperiton 

 enbe Th gheflachtcn ban bien- 



f Plaetfe. j^ertÉ-^op toojbtop fommmhebonrHere oft 

 lommcrarjjtighe plaetfen / alö in be boffchen/fomtoijlcu 

 ghrbonben. 



f Tijdr. qpie bloemen ban bit rruubt feomen ten boo&* 

 fchnnr/«nbef)tt fact tauibt rijp met ben ^ppcriron. 



ï Naemen. U3e «©jiccaen noemen bit ghctoas Afcy- 

 roaAVxi/foy : beHatjjnenenoheben'tgheenenanberen 



lianti. 



