ScJum Petracum , met bladeren oft bloemen van het Buplcurum 

 teft rrmgc ghclncfirms met l)ct Suplcittum/ ff sDt 3oannto Pona/ 

 t-lt Dar Scdum Petraum Bupleun folio, flore verms noemt. l|tt beeft 

 t£i!frtichcitötchcU;o:tcl/ionD/cnc!lrt)cft!t/matrtjicttnDatr'Blir> 

 knobbelt l met ten Bukcfeljoiffe bmïondtn/ban binnen blcttfc Ban 

 fcuptrn upt tien rooöen bwt fmartarn.'igb / atiactbalbtn Doet langt)/ 

 nae bobcn in rrotcen Bbe&cplt . ©e bl.'ütrtn ?im als Bic ban het 

 ê-malbl.iotgli üuplcurum ; fret obcrblocarghlpck lipt bcknobbo 

 lm Btt tooitclcn fpmpttuBc / enbc tn Be tonde uptgbcfpicpt ftacnöc 

 tCc bloemen -,yn Ban febentoat fpitaacbtigcblaacrbcnagcmaccïit/' 

 blccrkachtigh scel/ ftarnBc op'tfop Ban tenen natiën tonnen ftcrl/ 

 bit ttn fpanne lang!) »« - nrt miBBen ban Bit bloemen homt het 

 fatt ftrana-gctona boojbt/ftcreb en finact Ban rtiick, ban fmatth'öe 

 •afrtcliaclttnujacgbeliltlienBt. 3nljopmacnBtbloeptlieMn-3oa(t5 

 macnbtraftcrfacttnp. 



S-dura Madagafcarenfe , alofmtn Donderbacrt van Madai»afcar 

 ftpBe / bteftfcntntonOcnrtehttn fttcl / anbctbalbcn borbtboonh/ 

 met bele Itbcn / tnBc bitkc ronOe gbefebaetbc blaBtten / enne klcmic 

 fnb-tackekcha/met gcclc knoppen / Biccctliccnblatakcnoftbiti* 

 ghttbott gljcincken / cnBe baer nae lijfbcrbjigbcblofmcnbcrtooncn/ 

 op bier ftcben ghekctft/ Bc Caback-bloemcn niet fect onghclnth/ 

 met fcitt Bunnc D:acniicna . ' C fatt met Bic holle blaeakcns tiiffclitn 

 Bc biughttcn glicBoitlBt/ gbetft cm gtoot gbclupbt. UDe Bjo- tel h*cfc 

 rjiet tnöe Baer Bickc knoopen/oie ten lactfltn in bapja-geujyfc beft* 

 imgencpnatn. ijet maft acnecfteentotfcn/cnecbccft at kracht ban 

 Bhcmcpne ©oiibcrbaerr. 

 i AlJerkleynfte Boomachtighe Donderbaert.oft Bladeloofe, m't £a* 

 ttiilScdum minimum arborefcens vcrmiculatum , |b een ftnpOt Bat 

 upt tipjicn gljcfonBcn bjaa/ ala ï.obcl tupgbt / enbc fpimitatlirmh 

 is/ cn&t Birbt gclibt oft geknoopt / fttt bol ban bla&cte rnbc tatfcS 

 fcene. SDt bloemen ?i)ii gceIatI)tigl)/BicbanOc ülaacloofe gljclyck/ 

 ola oork is De Ijcclc gljcBacntc . toefe foojtc uio:Bt oock in 3 taken 

 BhtbonBrn. 

 Bittere Donderbacrt ia Dt 20Ioc7 Bic >CoIumtlIa booj ©onberbaert 



Jjit!/ enÖC Scdum amarum notmbe. 



Roodc Wolachrighe Bcrgh-Dondcrbacrt , ban f abilta t'olnmtu 

 Sempcrviuum rubrum montanum gnaphalodcs glicnocmt / ie cm 

 leegt) etnpöt; toitne blaBtten in De ttntt/ eet atn /trtl upt fpwpt/ 

 ntntcn klcbcu/ tnDc in fpinnctocbbaclmghcbiacphcnafcbiiplcnfoo 

 Bat httmuttftc Bn blaBcttn altnBt tenigtje flip/bier/ bof enBe oock 

 fra joecken fect toonbctlnck Boo: malkanBcttn loopcnBc bewoont- 

 tuBe Ban ftatn Beft blaBcttn fcl)clfctact)tigh bp ecu gtjeluck Arri* 

 chockcn/oftals ten balBc oketnotcobet Btoattegljc|}icBen/eltk ala 

 ten tonghtaken / kltpn cnbc gftcIrjBfgrj / touDom loat tupgl) / bo* 

 binbjacctahrtlmctBone bcbtckt/afcjigcauto . 'OTcghcn Ben s,o> 

 nut komt Ben deel boojbti t»«c Ban botiacnBcblaacrcti Bact foa 

 balt atn / Bat fp een ppiamiBe oft tott fchnncn te mactken / etnen 

 halben bot&t boog!)/ op't fop in rbJct fnB-fleclen gbefcljtpBen : on 

 Bc tetldie ftatn gtoote bmpn-tcofcn-tooBe bloemen / ftcrrctnria m 

 tien fttaclenchtbeplt/mtt tien tipktna ctnmiOBel bjucht btgtnptn? 

 bc : totiBom Bc tecickc toaffen tvointio!) Bjaepkena / met klepncgecic 

 Jtopkcns. 33e btocm-blaBttcn bebben ten gootken oft boulukcn ut 

 elckcn fttatl/ Bontktt-tooö ban btttnen ; Bact onBct ia een blcctk- 

 looac ktiBp/btntBcn tupglj/intitn kanten gtjefntacti. SEutctttpat 

 Sfocpt in MpüV enBc toojBt in Be OBghflmatnOt bolkomtn. 3n0cn 

 Ijttfft tnbt in Ben «Timet ;i;ii Bt blaBtten gtijs oft afehgtaum / niet 

 Bitbt bp ten/ mact ban malhanbtntt BbtftljcpBtn : aüsBcn ftctl 

 tooiBtkomt/aantBOiBtbitgantfcbtttnpBttooB. ''irbjcltkinbtlc 

 foottcn ban 5?onBctbattt tnöe .6abtl-ttunBt oock gptbctitt iït 

 tooitcliaalafijntliapia-agtuiiifc Bjacpcn/ tnffchen Bt fulctcn Bcr 

 flcencnofttotfcnbafï. 



Kracht ende Werckinge. ftttfapbailiOonBttbaut/mttBOtcka» 

 fitno op bet booj-ljoofat gbtljouDcn / 't ;p alleen / 't tp met olie ban 

 rnofcn / betfoet Bc taftrnpc cnöt tjBelötpBt Bta boofeta / Bit in Bc 

 Jjectckojtfen kamt; cnBc Boet Bc fmetttbctgacn. 



jKcttenmtoooiBtgbtftpt/aitfaptBfipcattcg!)tnaIleontftektu# 

 B!)tn ban Bc ttbtt / iR iltt tnBc .Rieten . 



^ttetnpBtgcflBoten/toathoogctBanopljctboo: -boofötfletot/ 

 6ott btt blotbt Bat upt Btnnenfcloopt op houBcn . 



■SrotalltBcboomötmBegbtbïtktn/cnBt bnfoi*tt wgtn nllcbtc? 

 tighcben/ maecktmm ttn falbt Bit beel ghcbmp tkt bjaibt / ncmeiiBc 

 Ijet fap ban^Donbctbactt/ tnBtbau Soiauumöft fiachtfcliacpcBat 

 mtt Bttckcna liefcbttmtngötnBt. 



•Stfe falbt shtnetft allt toilt bitt/tiuabtttttcn/tnBcboojbta- 

 loopmac bietigbcpBt / ouftckingljcban Bcoogtitn / Ijecte sttktcban 

 st botten/ enaebctb;anBthtpBtban'tbttt. 



aifmtn B?p oft biet lepelen ban bet giicai/hllcctttoattt ban aDon* 

 Bcrbatrt boo? bet atnkomtnban Btkojtfe inBjintlu / Ban falmeu Bc 

 feoitftbctl minött cnat fatbttt ktijgben. 



iict fap bana3onSctbacttiB BocttegbmbttvooBmtlifBtn /enBt 

 cotktcgljcn Bc beten ban Bc Apinnen Biemen fbalangij in'tï.atijii 

 noemt: 'tfclfDtfap mttmctloftpoienta.BatiamcclbanBljnooSc 

 «ectftc/cnBcfllwbanïvoafcnBljemcnBbt/iBeocbtBtlcptopötpnnt 

 tnDe bjecBom Bes IjoofBta. 



33tbioutBtnbah po?tugatl/foo «lufitiaftbiijft/gljcbiirockcnhct 

 ssoomattjtigl) £>tDum/ omhactgapi Bact mcBt te hjaffcljcn ratst 

 ff tcbagtn / tnöe om batt tanBcn Batr'mtBc tt' fiiDbcccu cnBcfcljoon 

 ft matcken. " 



Ander.hebruyck. 2Cl!e fatt Oattctttn tjjat lang!) in Ijet fap ban 

 /öonBcfbattt ttlncpckc flhcitpt bctft / tctmtn Batsatt fatptn / ia 

 BttlcKcttcntjc^betoactt "BÖ* 11 ilJl£ GÖtbOBbtltt tnBt mupftn tnBt 

 am er bieren/ ent e bobtn bien bt b'.utgrtn tic Batt ban komcntoui^ 

 »tn Btclftatpct/ tnit homtn bJtclBtBhlntlttt boojöt. 



Het eerftc Deel. Het vijfde Boeck* 



18) 



HET IX. CAPITEL. 

 Van Klcync Donderbacrt. 



Ghcflachten. 



DMcr toojbfn ttorrbcrljanbc foojtcn ban Mcpne 5?on- 

 örtbaert metfr oUcr ai ürfcent : uan öcujcltkc bc cerfte 

 tpgljniHiKli ïilcpnc ©or.bcrbacrt ö«t / öcttoccöeteo'bt 

 2?latirloofc gijcnonnt. 



5 Ghedaeme. i. ^c ferfte toati Drfr foojtm ts cen 

 hltpn riitpör ftc/ met Ijrrl uclc Bxmne trere fttcllitüa langhs 

 tfraerben bruppcnDr: bc toeïrür met üijflct btlcbitac/ 

 rjljcliiüialje/ranafljttgöc/filcpnc/ langötoojpigtjc/ fptrfe 

 ulaDrrficiiss bcnlcct 31J11/ toatupt ben groenen nae ben 

 fclauüJentrcrticnbe. ;pact tuffrljenfeomenötjcfujotcn an= 

 fiere rerjjt ouftacnbe fteeiüens ecnpaliveijoorjlj/opöiier 

 tropalscnv.üroonc oft üraniTctooojbt-bjcnsijciibC/ met 

 gcele blocin&en» iicrncrt. 53e to o?tcl ia uefclar Jjitglj. 



•sëctfU itCcgMC «25J0itfct;6flo;f_;. 



2. 3?c anbete foojte ttnrt Bierme g^onbeT&acrt i$ oorfc 

 ren ülepn öljcujajs / bat oor& bel: teete bunuc ftcclficuü 

 Uoouüe/nöDt/fcibnt fioooer ban een palm : op het fon batt 

 öc bjclr&e/ m unibe felepne firamsfienjs / fibpnr Woeinlicnö 

 (tam/ ban gebaente bic ban bc boojgaenbe gliehirli, maè? 

 toitbanbcrbie/ enbe baat filennber. © t 6lKber"„ toaffe" 

 pin be ftcelcu/ enbe 51111 Uittel m't gctal/lton/marr Ia m- 

 toojpigïi/banboojen bot oft ftomp enbc ïarnhartit erft 

 vonb/grooterbancenBOjenBen «artoe/ tnfteoofriW 

 Wepnbtr ban bc feaernen öau be pijnappelen bic tod «fte- 

 hm etóe frlioon geinaccht ?ijn/ anbere bieban gebaenu 

 mctongfjeltieB. tpefe btabcren enbe befteelm baer fpaen 

 toaffen / 31)11 gljrmennlnrBtoat tooBart)ttgf) ban bertee 

 3Tetoo?tel/ langtjpber aerben ucuprcnbe / maeerftfiaee 

 felben baer aen baft met fommtgjje fafeumjhen/ bie fp 

 Sertoaertö enbe bertoaertis nae bcnebenfpitpt: 

 *l , ?, J; f^te Slepne 5?oiibctfjaert tnafi ut 

 jlcbcrlanbnii be fjobeii : m anbete ïanbontoenfietmen'i: 

 aen be mutren groepen, 



€j *, <|pe 



