198 



Cruyck-Boeck Remberti Dodonxi. 



ghtflacht ban trirobtn ghettkent toojBt / houAt lobel booi een 



ömuiltllc/ tnDt bectfc OOcIl Symphytum petracum. 



N «men. ©e •Crimör- üririüijütro tn komen met Bm anBcrcn 

 nitt toel ober cen/hoe mm oit ctupot fouoe moghm normen : 

 toimt fommtgbt bcetrn't PmnelU , nat Bc BbcBacntc Ban Be 

 l»:upmblaOcrm / fommigbe Confolida minima ; lobel frbgntfe 

 bow Symphyium pctrxum te ijotiüctt / bot toel Bat bP met en 

 betfekcit/ Battet het opictht Symphytum pctrxum ia/ alia't fake 

 bat hctflic banJTlontptliicca laughen toBtoockfoo ghebecten Ivüi 

 ben. 3Dan ghemetcht Bat DoBoncua ban een anBer mepmngbt 

 10/ bie oock fnu tcflenen bcuntbicngbt/ tnatt mefle bp Be ftlbe be* 

 bcfhgbt/fullm top het gbcfthtlongbcOciJlt laten / fflnBer Baer meer 

 tooo:Bcn af temaken. ©oö:ta foo beet Bit teupfltin't .franfeb 

 BOtk Hcrbc au Charpentier i om Bat het Be bjonoen Bie ban bout 

 tnBe flaghen komen gbenefen han. ïnOete feggbm Bat bet 

 ömpntlle beet / om Bat het Be Siupn ghtneeft / al ofmen fcpBt 

 ZSiutm-htclenBc trupBt : anfltt feggben Bat bet Siupnellc heer/ 

 aio Suinn-bcpüghe / met Be bjelchc fp roat gbtlncbcnific fchpnt 

 te hebben. „ 



Boo:to ' foo tijnBet berfthepben ttupbtn / Bie Ben naem Sym- 

 phytum , Confolida oft Solidago , flat 10 B9onbt-cropBt oft Ijee* 

 lenBe ttupat/boettn ; Ban Bie «in eloera op Ijun epgijen plaetfcn 

 bcfchiebcn ; ala ?yn bcCoiacl-Uiokctcn ; het lialiffen-tfout 1 Bc 

 •OalanttBOitcl; OcHerba Doria.bct ötpOcnftb tBonöt-ctupt; Ben 

 ttcpBtn JFffop i Bt ïxiBÖeta fpojtn I Oft Confolida regalis ; fle 

 jfRacghDelieben/Bieoocb Confolida minor heetcn/ alfoo tocl ala Be 

 tcgbencoooiBighe Biupnellc. öpBe gbcflacbttn ban Öetnagit ia 

 OOtk CCU Symphytum pumiium repens, Boragims facie; Daccia OOcft 

 een Symphytum petraum Matthioli. <©an alle Btfe «jn tlficia bn* 

 fonöctlnch bcfcbieben/ enfleflaetom ormaoBigb om htec m't langb 

 berhaclt te braiBcn. 



K inch een v.m de Bruynelle. OjUpncIle bedt Bt tOtmBcn / in fon* 

 bctbcpot Bie met bout oft pfet gbcfl'agbcn ?nn ; gbciiceft Be plette* 

 rtnghm / cnBc oittBoct ' tghtconncn blocBt : fp gbenecfl oock Bt 

 jjccüücbt; enfle opent Bt<SaIalaft/aebec enfle jjftlte. 



£>pghcnccttoochBtboo!ta-ctenOe frocetingben / Bie niet allten 

 atn Ben monBt komen/moet oock aen Bc fcbamclbcpBt/ ate bic nut 

 'tfap ban Bit ctuptghchjafïcn uwiBcn. 



^c fclbe becltoock toe Bc mtuttiBigbctoonbcn/cnBe oocbflegftM 

 fchcut thcnöt ban Bt ionghe kinOcccn. 



ëommigbe bouBcn Be üwpnclle boot miBOelmatigh in Be 

 hwrmtc ctioc kouBt/oft immeca luttel houBt;cnBe Baccom feggbm 

 fn/Batfpmct •Olie enfle «?Bich bcrmengbf/Be pnnc in't hooftgtje* 

 rirrftcnoc berfoct/op't booj-booft gbclcpflt ?ijnBc. 



i?ct gbcBiftillcrrt toatct ban Bc üjupnelie gbenccf* alle bt in* 

 tociioige gbebjeben Bca licbncma/cnDe gbcDjonekcn loff utit Bc ma* 

 0l)t enfle oock lipt bet flljtyéele lijf alle bet gheronncn blotat/Bat upt 

 trninDrrnigtjcgacnia , enfle Ijtt betfott Bt ont(tckinghcn enfle btr* 

 ijittmgbcn ban het mghetoant. 



'CfclbcuiatttgljcBionckm / bctoaettBcnmcnfcbc teshtnbept* 

 fft/fupbcrtBebotff/Boct piffen/ cnBc ghcncefl Bc Betüc-Oacghfche 

 lïoitft/ tnBe ooikticbictBe-Bacghfcht; cnBebclpt bc bjoubacn toitns 

 mocBcrbcgümt te beltonen oft te bebctben. 



Ban buuttngcbiupcktmtn Bat fclbe toatct ootft/om bt toonben 

 b.icr mcBcte fupbeten enfle te ghencfen / al rcacr Bacc oock tenierbt 

 ontpekinnbt bp. 



'Ctgljtu alle bc booifenfle ghtb'.ektn matfrmen oock ghtbiUBt* 

 km bet toatcr Bact BcbtocmtncnfltblaBcrm ban Siupnèllc in 

 jtljcfoöeu jijn gljtbjeeff ; mact alfmen bit in tagnoftbonigh-toatcr 

 fitB/Ban bjetcken fpnocy beel kcachrighrr . 



HET XIX. CAPITEL. 

 Van de Caryofyllatc. 



Gheflachten. 



I1S bit €apitd fuïïen top ton foojttn ban Catyophyl- 

 hta htfrfjxDtociuban De toelrJse Deerne op ïecgljEptaEt;: 

 fentoaft/ be anöcre oybergljen enbe inüoftijatljtigüe 

 lanbcn. 



f Ghedaenre. 1. 55e terfie oft be meefl beSenbe €&= 

 n;ofpl!atc öerft gljcmepnlijc6 routoe/ tupgfjarötiae/ mee; 

 (tctiDcelm Djiirn rrljeöcplbe oft tjcrpïctenblaöemt/ bit aan 

 öe Jlgnmonic toat gijcliirü / maer ftoart-gcoenber/ enbc , 

 Ijatöcr/aen brianttn oor6 faegte-getonfegljebertclt/op nagdeSnënie 



C<i^fs iiatLJ ' 



z. 5©eanbetroo?teban€arpofpnatei!S een becgR-ge; 

 toag; totenjs blatjerenbittttc/gnjoter / routoer cnDr riro- 

 pet 5ijn ban bie ban ae eerfte «Eatpofnilatc/cnbe geenfins 

 tn bjijen gfjebeplt oft gfjefplctnv ïnacr ronbarhtiget/aen 

 bebantenghe6ettclt/ ootk op langlje |ieel&enjs parnör ; 

 aen be toelcBefommtge 61epne anbete blaberhenötoaflcir 

 beftcelenjrjninfgtjelncftss occBbnnenbetecr/ maer niet 

 tatfeiglj/ban gJeSnoopt enbe dniess-getoijfe berbepk/ rlclt 

 eene bloeme alleen op ljaer 't fop b?agl)enbe/bie giootcu iö 

 ban bit ban be <5|jemepne / enbe ban meer iblabcrnens 

 aeneenbecgabert/ goubt-geel ban bcttoe.-naebetotlröe 

 bolgljteenfte&eligf) feopfeen oft Ijoof benen, ©etooiteïtó 

 langD/frljtcf/bitkarfjtigö/mct min befelingljen behangen 

 ban bt eerfie foojtr ; anberji foo ijSfp be <6pjofTelö-naaelen 

 ban re urh ooca gheliitfi . 



f Pla«fe. i.©eeetfle Catpofpllatetoaflin'ttotlbtb!» 

 be toeghen enbe paben/ enbe oocb bp be bagficn enbe tup- 

 nen/ oft af-fcljutfelen ban be floben: iptoafi liebeu tn 

 ïommetarljtiglje enbe bontserebebomteplaetfen/ ban in 

 opene oft toel ter lurht flaenbe ghetoefjten. 



1. Serglj Carpofpïlatc groept op hoogfte bergfien enbe 

 tn bitftte boffchen niet alleen in Sefteinerlant/ maer oot& 

 in l*$oimanönen/€ngcIanbt /enbe elberjï. 



f Tijdt. aBepbe befe fooiten ban CatpofpIIate bloepen 

 m jHcr enbe in 33jaetbmaenbt/oft ootü noch later. 



f Naemen. 1 . tritt trupt toojt nu ter tijt int Hatrjn se* 



banbt toeltfee bitbtoi)ljs ttoee anbete blepne biaberltenö 

 plegbente groepen : befteelen3tjnfomtonlenanbcrf)ak 

 Brn boet Ijoogb/ oft norh ïjoogljer/ bun enbe terr/ljaer lel; 

 benm anötre fleclhens berbeplenbe : op't opperfte ban be 

 totltbe geelt bloeniHetiiS boojtbomen/bie ban ©ufbmger; 

 rntpöt oft ^ojmentille toat gtjeltjcbenbe; naebetoelrhe 

 bolgen ronbe toutoe bofleheng/ ban bele bp een gehoopte 

 ^fÏÏ 1 * S? W *,™, ' xanht ^^Sabert fiaenöe gije, 

 ir«^^JS? t,f lf a . terp ?» '^ aenbefeleebtrenbln; 

 Jjmhanghenbt. 32ietoo?tel iö ban belt hapje-göttotjre 



heeten Caryophyllata , om bat be toojtelen nae <6pjoffel!S 



""gelen lehtmen te neeben: ban fommige ie het Sanamun- 



ghenocmt / enbe Herba benediófa ; ban anbete Nar- 



dus mftica : öe ^ooghbuptfehen noemen 't 'Zmtbtoem 

 mm ; be ©jabanbeca CarpofpIIate ; be .franibpleu 

 t-aliot; öe«?ngdfebe2(ucnö. £ommighe Crutiöt-bcfthri^ 

 bers ijebben een ftert h betmoebm bat bet Geum ig uaer 

 piiimiö af bermaent in 7. rapitel ban fnn 16. boerb: 

 het tocltfie ith notljtanfj niet heel fehetlntn gfieloobcn 

 en ban/ aengheften bat ^liniugbaet foo luttel toooibrn 

 af niaetfet; fnlrbcbatmen baetuptate gheenbefrhcebten 

 Ran rapen : toant hp en fcfeijft baer anö«0 niet ban/ban 



roobachtighe oft roffe b P etiiM&rnS fffiSS $g£g^^ 



bt, nat be toelcfee bit trupbt fyneii naem boert. 



. 3 t!De anbet Toojte is Caryophylhta raontafia , bat 

 «tn t J&ebetbuptrchatogh-Gatporpïlaitbanbenteutoï 



Ctupbt- 



