Hec ecrfle Deel. 



Het vijfde Boeck. 



Crupbt-bcfr&ribera'gneljectcn. é" foubeccntglifmiSrrict 

 be bcfrlunbiuglie ban Baccharis ober een moghen komen / 

 toacr tjet fahe bat fp uutyurc of t vu.it nae ben tmtartjti- 

 ghen trctBcnbc bloemen i)aöbe / in Ihbe bat fp gout-gccle 

 bloemen fjceft ; aiiocrc bomt fp ban biaberen gljenoegh- 

 faem ober een met be gjjene bit be öattljariö toegDefclufc: 

 ben tooiöcn t luant fp 51111 grootet ban trieban be jètoar* 

 te ©iole / bie in 't <5jiet6js epgjjentlijtè Ion r« enbe in 't 

 Hatnn Viola gfjeljeeten too^bt. Kengaenbe be ftceiaenö/al 

 ia't batfpgtcnenanberftalbenboethoogfjenjnn/ nocfj= 

 tams 51111 fp glicbuooyr / enbe met BiucHrnja oft ïcöefccnfl 

 bcrbcplt: be jtcclBeniS baetbe biaberen aen groepenjrjn 

 ban onber oor!; met ïtlepnber lilaberuens betoaffén : 

 booits/ootufooricrkcnöcncfclinglien ban öeüiojtelrn 

 naebe «Oproffcis-tiagljclcn ; maet bacr ia alleen baton; 

 fcerfchil tuffrhen / bat be ouberö frlnnben/bat be fafelaa> 

 tigfie reojtcl ban 35accfjariö nae ben Cinamomum rietBt: 

 't boelen in fiin felben bp nae geen onöcrfriji f en 10. ïBant 

 ten reutft ban bc <(5proffclg-nagl)clen / enbe ban jet Cina- 

 momum ijs gantfefi eenber hanöe : gljemercat bat bit bun= 

 ne tniStteniS oft ItertHenS/biemen bp be «©proffelg-nagije* 

 ien nïeeglj te binben / Jet opjet ht Cinamomum ban be 

 ouöcrd 51)11; fjoetocl batmen (jebenobacghö mee|t ober al 

 inepnt bat Ijet ïtaneel het Cinamomum ban be ouberö is/ 

 tnbefoo gljenoemt bdjooit te toefen. «Dit ons bermoe- 

 bcu en 10 gantftfj niet fonbet reben/ maet 10 op tenen goe= 

 ben gronbt bcbefiigljt: toant ©iofeojibtjs gljetupgljt/bat 

 Cinamomum anberö niet en is ban bunne teere tartten/ 

 enbe feltpne ftoatte gjeanoopte rfjöficnö oft roepaenö / 

 fuleass alö 3ün gantrc|)clijrit bie ïroutadjtfgtjetocpBenö/ 

 biemen mctbe<©ptoffels-naglicIen gbnurptiitica bennen* 

 Btltfiet /enbe aen öetoeirue be «©ptoffclfl-naghelcn fclbe 

 toafien : be toelcae fp oocb ban reuen enbe finacr u mat ge? 

 JÖtacn / fcoe toel bat fp notjjtanö mat onftertaet enbe niet 

 fooataeljfigf) en jijn afó be <6proffetë-nagfteJcn felbt : 

 ttibcbacrom is Ijet bp gfjeBomen batmen bit rfjfiacnö oft 

 ItttBsaenjUbaerbeonberö notljtaiö bed af hielen/ gfte= 

 benbe Ijaer ben naem Cinamomum) met langïjept ban ttj * 

 ben mm gljeacbt fteeft/enbe niet foo bert gljebjuueat/ om 

 oatmtn be «©proffeis-naghden met grooter mtriigjjtc ge* 



199 



boubcn Ijerft ban bc oubers bie ultttlifn tt h-i.h«, ;„ »,~ 

 bor ö I,c.t batmen beft nwkeno ,5, "LomS ZrZ 

 Cmamomum en Ijerft acngl,cr,ri. KMttfaS 

 tuin mm gbearljt 5.111 ban fp br Dt oulwro tóawn P *" 



Oicr uut blnrht ban meraclnrüen genoegt), bat betont- 

 telen ban befe 2?crgI;-€arpofPllate" bic b^na Wttau'- 

 ben / be toclrac nae be <©proffclë -naghclcn ntraei w 1 et 

 Cinamomum ban reutBoerligOelutU 5nn ; ghnnmUtbat 

 het Cinamomum nan be oubers / enbe C~>rtof?clo-iiaaltt 

 Ien ban onfe tijbcn / eenbcrtianbe tanen is ; cnöc brrból- 

 gljcnjsooea blijcfit Dier upt bat befe r-trgij-CarnofpHate 

 bantoojteleninetbe^arcfjariö ban bc oubers "ober cen 

 Komt: banbaerm ftjjnncn rp alleen te bcrrcljillm/ als 

 boojrcpöt 10 / bat be bloemen ban beft ttocc etupben ( te 

 toeten Bacchans enbe 23erglj-€arpofpllatc j benanberen 

 banbertoe met en gftelnehcn. jDacr ban bc 2?atcnans 

 rullen 1 top in oud negljcuftc 35oeca bieeöcr fpjefien. 



•I Aerd. 53e too?tclcn enbe blaberm ban bc Carpofpl- 

 ïatcn 31111 merrliclijcli berbjooghenbe ban arar J)ten, enbe 

 meteenen ootfttoatbertoarmnibc/ mct ccniglic funücr^ 

 mnficnbe hrarlit bacr bp glicboeght- 



f Kracht ende Werckinghe. jDcn ghdnuprBt het toater 

 bacr be biaberen enbebe toof telen ban bt «Tarpofpllatcn 

 inghcfoben 311» glietoecfifeerbeel ombcmagiictcfterc* 

 aen/ enbebe roit'juigljebcntoeltc boen bertceren/ enbe 

 bentocebom enbe fmerte inbe bannen oft l)ct<£olijfee te 

 tocvrocten ; enbe bc beten oft bc (ieften ban bc bcrgliiftirtlic 

 bieren te gljencfen. J 



3Pe fclbè toojtrten enbe biaberen in toijn oft toater ohv 

 fobm 5iinbc / enbe bat toater oft bien totm giicbjoncfecn / 

 iö feer goebt in be fmerte ban be fnbe oft #lcnnfi; enbe bo 

 bciibicn opent cnöc gljcnccft be bcr(toptf)cpütban bc Ic- 

 bcr/enbeberttert bcroutoe bocljtighcbcn cnöc fupbtrt 

 bc bo?(tccnbc hctgantfcheiiujljetoant/ boenbc bc tacvt 

 llijniarjitigljcben bacr upt loffen nibe rumncn ;enbeber- 



b?i)ftbetoiiibtathtigIjcöcnhaefl/bi]fonbcrmcttoijnnne; 

 fobcn oft ghebmnrficn5iinbr 



<8p bic fclbe maniere gftelnuntut enbe ingenomen'/ ont^ 

 boen fp enbe feftepben bat gljcrónncn bloct/bat crgljrnis m 

 ijet licljaem ontflcacn 3i)iibe / oojfaüe pan Heraten tuaö r 

 enbe baerom öoetmen beft too?tcIcn enbe biaberen oorft 

 bp be bmnclten binnen matrat om alle toonben enbe 

 nuetfunn ban binnen bes IirljamiBtcgljcncrcn/'t fpbat 

 Tp ban flaen oft ban ftooten nomen ; 't fp bat fp ban cent- 

 gljenbalban Ijoogïjcbcroojfaerlit 51111. 



flDen fpoelt tnbenpnigtjt ooch ftcrnuttclijca ftlltbcr- 

 frlje enbe oube toonben enbe qurtfürrn met toater oft 

 tonn brcr bit crtipbt in gjjefobcn 10 gljetoeelt. 



Ander ghebrnyefc. uDe too?telen ban be Carpofpllatcn 

 gfjebzoogijt/ enbe era toeptugljclicn met Cbicls bcfmcpöt 

 oft obertp?.entficlt / inbe Biftcnenbe ftljappiacpen gW 

 lepbt / betoaeren be Eleebercn tegljen be jBottcn enbe 

 2>f[)ttterfi / enbe gijeben bit eenen IteffcujcBen reuf b, 



BIIVOEGHSEL. 



D^teniptit toafï in SjanltrgtK bctl / entre hrnit bate Hcrbe be- 

 noiacstjcliccrcn, entre Rtijgtjr fomnjtrta ijecl Soitc toonden/ 

 met sttic acntianalimBc fccitoelritckniDc fafclmnbcn /op fommtr-tit 

 plattfenfoolitffcliich Oatfp Be CptofSla-naffjelm hec nteURft 

 ?Dn. 3»n Sltahtn beet bet Cro/Wta oft G m fit* 4 . film foube het bn 

 beagtimonienmoBhenfitlirn. -^ p 



33e SttsB-4tarpotvnatet3 toat bjeeüet öcrehicbtn banbentoijt» 

 bermattDenbceteCatolua «lufttia in fijn elffh «Capitcf üanfnn 

 bgf oe tottit bet lBtlanötfcfjec gtjeroafTen : enbe bp noemtfe CaryT 

 phylbu alpinaaurco floie, bat 18 Scrcilj-iacpohiKatc mtt BOut- 

 geelc bloemen. 



Betgh-Caryofyllatc met afhangende bloemen, t^efe h»'t ban ben 



ftlbenCUifiiiBoocfsberttpcben/ enin'tï.atanCaryophy[iaca ai P i,a 

 nutantcfloresheljertm : toitna opprtfle freclcn putpurachtmh ji m / 

 in aubctc ta*BRener ban btfelbt btttoe sbeBcplt / be tocithe ne&et' 

 toaertahucKenoftliangbmyenec bloemen Biagntn banböf / fea 

 etiBtfOmrOBtafebrntjIaBetheneghematckt / fect "titffclntk toob ban 

 bettot / mflt bpnae tonBi bie nimmermeer bijkama upt hact huoa* 

 kene eft knopktna en koeken / maet Bart mctflenbctfin bliibm ftu 

 ken/ in't miabeil ftcbbenBe btle blockcn mtt gccie Biaepiitna befet / 

 bicmertet njbtootk putputbcttoishtooiCcn/tnDcüct fatt alainbi 

 «gemcbne^atpofpllattbttthoonm.asit Ijetl giictoasis heel ban? 

 nBktnöetooIarbtirih. J * v 



Andereohelhchtenvan Caryofyllate. ïobel bttmamt oatft ban 



fommigbtfaoittnban -CatpofpUate/ bttoeltkegtootc Bhrlrjtkenifft 

 mtt BtbooigaMBt tjebbtn/ hoc tod fp gbetne toeltitckrnot too'ftltn 

 til lltbbcn : alesijn bcnaebolghtnBt. I. Caryopbyllata m3ior ri>run- 

 difolia , fiat ia «Gtoote iSatpofpUatt met 'tonOacbrigbc biaBetcn- 

 a. CaryofyUaiemeiwólacht jhe bloemen. Ï0tfc beeft oo r k ronBs 

 « 4 achtight 



