ioo 



Cruydt-Boeck Remberti Dodonxi 



ntljfijljt blaatten / mticbetfr bloemen Bictoollacbtightnn/ m.itr 

 ooch gcrl ban bertot i tnot Baet nat ale ftupfScno nut btn 

 tornt tortoatpen cnBttorgliblitgbcn. ©tft fooirt itr tn 't larnn 



Septentrionalïum lotundit'olia pappofo florc Caryophyllaia flht* 

 noemt. 5. Bcrgh-Caryofyllatc met ghedaente van Vijfvingner- 



ciuydt. aaeft toafl in öt ghtbetgbttn ban Bt «Siifona / nitt btr* 

 te ban Oabmna. ^->t tooittl ia ban Ötn Geranium oft <©pc- 

 bacra-bcch ghrincl; / enfic fafclachtigb / ban birprrn biittm toot/ 

 tnBehecftrcmgticn focttnttuth/ (ubfta BatBarruptblijtft'rbat bet 

 een fooitcbanCaryophyllatata. ©fnfïrcl ia tenen boet langb/toaer 

 atn Oat blaDttrn groepen bieinbrjbengbebeplt «tjn itnOt ronotom 

 gbcftcrfr/ ghtrntft Btrban bttDbfbmgtr-crupBt oftCoimmtillt. 

 33tblotmets blettftgttl-/ met toollatbrigbt geelt Oiatphtna/ltlepn* 

 cttBanBitbanbtOrpofpllart. <Oitttup0t iain'tï.arijn Alpi- 

 na Pencaphyllata Caryophyllata grjtqtcttn. 4. CaryofyUate van 

 Verenen, ©efe tooit onotr Oe foo: ten ban «atpofpllartgpthou» 

 ben/enbt Conufa Matthioli, oft Veronenfium Caryophyllata, flo- 

 rc Sanicular vrfinx m'tlatgnbanlobtlgbehteten. s>p Jjttft fett 

 artoigt rroaftcne ban ftlcpne bloemen/ban ghehaentt tnot maniere 

 ban gtotptn 6t £>fcutel-bIocmcn oft etr Bt Samcala Alpina ghc* 

 lr)cb; be tocltftc binnen geel enbebupftnrooOtatj)tigh;fjn/mtt gtele 

 btatpftcnetn et miOBrn upt-ftcfttnöe / enbt belt op tcnfttelftcn / 

 bat bacl enBuniB/boonaftomenBe tipt ttnt fetr btftlatijngtic too:* 

 tel 1 bc tocltftc tttftonbt fett btle fteelbens upttoojpt/enBe op ie* 

 Bhclncft ttn bnfotiBcr blabt / bttnban /Balutoattmgr) Geranium 

 oft ooch bt £>amftcl gbehjeft / te toeten tonbt / maer ronotommr 

 biepet ghcfncBtn tnbe ftlcpne gheftettclt / toutoathtigp/ tet aerben 

 BlKbogijtn/ rnoecen toepnigb biceor nptgbtfpjtpDt/gpcltjch bieban 

 btnGcranium. SDcnfmaccftbanfiitcruptiat'famcnrrerftcnBe enbt 

 biooghtnbc. <Ombc gpelncftcnifie Bie btf mtt Bcfeaniftel beeft / 

 ifft in SOiiptfcljIanöt Alb Samkel gftetjecttn. /R.irttuoluss/ tar 

 «oirufiie ftif ( naet toien fp btn naem boett ) ftöinben batfe Stel 

 toel-riecftcnOe ia / toonel tuBc cnipDt / enbt bat be bloemen reept 

 ren hemcltoacrt open ftaen. i5tt torltlic foo 't toatrte / foo en ban 

 htr ghttoae Oat m .fitoerlanbt mtt btn naem Cortufa gijtmepn ge : 

 noegtj getoOtBcn ia/altoacr't heel luttel teutita heeft/enBt ftlocft-ge* 

 toija ncBcrtoarrta liangtjtntt bloemen bjatgbt/ Btomttbtt Cortu- 

 fa nitt uicfr ii maer eer be 3trgtj- £>anikel bie ban <C iiifma nat bc 

 XSccren-ooitn bcftljicbcntomBt. 

 Kracht ende Wcrckinghe. «©e Jtaliartttt (fëitSltipcktn het potf 



bet ban bt tooitcl ban oe «larpofpllare gijtmoogiit sijnoe / om 

 bc beror ftanrtn ban be oube tobnbtn tnbe qualocH gbtnecabate 

 ?etmt tcfupbtrtn/toecth mabeti en gjcncftn : oft fp nemen hetfap 

 batr ban/met Cioptrroot. 



JOcCarpofpllate tooit ban fommigljtCbinitgijnrnboojttnfeer 

 firaeftrigb tocnBt-trupBt ghtjjouBtn / cnbe üettr ban ecnigt) anbtr 

 om allt intotnBigtjc quetfurth te ghtnefen » tnbe be pijnt in bt 

 frjat oft iilcurtfrjt tt beteren. jBaet be felbe maften ooclt ttn 

 "OlicbanocCaruofpllart/bieanbcra Cortufa Matthioli heet/ om 

 alle toonoen te btelen ; min noch meer ban oft $tt tenen öalfcm 

 tra». 



ÏSlimuaftptootft/batGcum [natltk mtt be «TarpofpIIate tmU 

 Bbt ghcltithmifle fchijnt te htbbtn ) toitna toojnlkena bunenbe 

 totlritthtndt tpit/nict alleen gbcnetftBtptjncban btboift tnOt ban 

 et fpBe/mncr ooclt Ot tatpt flupmtnban btSLongtr boet fcljcpöen: 

 ijtt lictft oocketnen licffelócfttnfmaecft. 



JiBattbiolua fepdt ban fnnc Cortufa , bat hart bloemfttna m 

 ©bt ban ïmanbclcn cn&c Koofcngbeltpt/ fttr gott ;tjn om bt mi* 

 nt ban Oe ttnutocn enbt htttn ttbtrfottcn. 



Sommigbt biagbtn bt tooitclcn gbtbioogbt ?rjnbc ober tam in 

 ten fatftalicn / enbt mtpntn bat fp met ben tcucfe batr ban hun 

 Bbemoct bcrciuichrn itonncn / Bt gtjtcfhn bermaften / Bt herffe* 

 ncn berfftreften / enbt bet herte ban Bt pcffc tnbe quabt tocht bt> 

 baren. 



Verkiefinghe. ©t 3(taliatntn gjitbïuptitenbeei liebctbe ffietgh* 

 c arpofpllatt Ban bt <6btmcpnc;otn bat f» bttl fttarhtightr is cnot 

 bmrtietftmbt/bDfonOetBicmhcetelanbengrntpct. 



arr bonrlïcr rnbe rröabütPatWifliDc &m tkn/tntte too?bt 

 in tjrcl boffrljtn üan Ijoocrjöuptir ijlant/ 2SrIjtmttfont erl 

 fJHptilniit gljcüonbm. SUm Daibt Ijtt oorr; «cel in De öa* 

 ïtti tian öc fan&atljtige bcrgljpkcnsi oft ütutodiunji aen &e 

 Cv oott ttt oft «©rcatn gclcgciv acn ötn üant ban mam* 

 ötmt/ ï?oIIanötenöe£ttIanDt/ VueUftcöcWjtUienggjje- 

 jntpnïnrf|©upnenfl!)enotint üjojben. 



fyintvcgxQiy o/t $£2©f«. 



HET XX. CAPITEL. 



Van Wintergroen oft Pyrola. 

 Ghedaente. 



W3ntfrarotn Soft to tjf / frjs oft ftben u»t Rare toot*- 

 tel fpjuptcnöe enöe ou langhacDtigfje fieetóenjs 

 Jtaenöcbjceöe bla&ertn / toat langer öan fn ronöt 3fm/ 

 Ban bernic / glaböigljcriöt oft feaelïjtpöt be 35cte-bla, 

 ötrtn ghtlijrlienDe/ matr notljtanö teel 6Iepnöet öan öie/ 

 fetr feiben foo groot ttojötnöe als öe Waörten ban ötn 

 peerboom; mttöe toeït&t fpbanjinfbigljepbt enöeher^ 

 Digljepbt oft tarpighepöt Teer bacl ober ern bomen. <3Tnk 

 rrlien öefe Maürrtn bomt een (teclben boojt/ omtrent ten 

 rnnnne oft enten boet hoogj) op flaenöe / met Iteffelijtite 

 frfjoone bjetactbenbe fneeuuatttt blocmHrnjs / nu Dier een 

 nu öacr een ar.ber flaenöe/ ronötommc befet ; uvt 't miö- 

 örn ban öc bjclc&t bele bjaenbens nomen gOefcioten. 5©e 

 tooitci is tcer/öun/ m brie fafcungljtn beröepft/ijicr enöe 

 IS nu* ö Mfcörcente / matr nitt fere öie» moer aer=: 

 ^ Pberjé. i$it twvbt toafl ghtttneo» btrafiaffitiBfle 



ï Tijdt. 1©mttrgroenWoeptöefieeIe25?affBmaenöt 

 enöe ^opmaent öeur ; fiet too?t 't gantfefje iaer öeur gfie 

 bonöen/ «tointero en fomerri rben groen bliibcnöc/ enöe 

 leer tori teghtn öe bouöe lorjjt mogljenöe. 



jT Naem. 5Dit ghetoasSiiS nu ter tijöt Pyrola enöe Pirola 

 m t ÏLatönfcfj geljeeten ; in't iaeDcröuptfxl) Wintergroen; 

 ui t ï^oogl)buptrtij2J?intfrstunn: int Btfjemfth Jxufiitta. 

 3Leonart furfjfiuiS fieeftijetboojLimoniumafngtjeficn/ 

 enöeop tüoogJiöuptfcl) *o(bym«nsof6ttn Wdtmanaotbt 

 Ogeijeeten: maer het Limonium, öaeröeouöt €rupöt-be= 

 rthjnbersi af bermatntn/ en totec op gheen bergijen/noefi 

 in gijeen oofftnen/ maer in De toeren enöe poriarhtighe 

 beemöen/ Die in t <6iietkftrj Limones Auf^mffuttn; nae 

 öe melrfte Dar oorb Limonium gfjenoemt ijS. Wv lieb? 

 oen boben ooch bethoont toat ghrrnrftmifTc het Limonium 

 luetDeponDts-tong&coftCynogloffiirn heeft/ DoenbJ» 

 öe I?onöts-tonghe befcö^eben hebben. 



2 1 u ^'"^«Bwen iiSmertHriijtK Djoogfi banatrö/ 

 mDe blijtteïDtii t ramtntretKenDt;enDe bcrüoeit met eenen 

 ootKemtoepnightrben. 



f Kracht ende Werckinghe. SEïolaöerenban KBinter^ 

 Otoen .tomben gheDaen bp beDjanritenDiefjctobetbloe^ 

 tnghlrjrfi loopenDe bloeDt op IjouDcn / enöe öie öe bericht 

 toonben gtnefen/mitis Dat fp öte brietttn te ontflrfien enbt 

 tot ftotennghc te bomen. ' 



Mm boet Dit crupöt ootfi beel bp bie falben/ pfaefleren 

 enbt anber menghrimghen Diemenopöebloeöighetoou- 

 Den enöe quetfuren pleegö te ieggljen. 



'-Sfelbein VbijngeroDen/ enDe Dien tonnte Dj-inritcn ge^ 

 ghebcn/ baojt feer gort gftefiouDen/ om De quetfirren enDe 

 toonDen ban DtbojflenDebananbrreintoenöigheDtrien 

 öejiürijaenijï te herten tnbe te ghenefen. 



jBenpjtjft fiet IBintergroenoorttfccromöeontfleften 

 enDe ftoeerenöe jSieren te fupueren enöe te gijenefen / Ton= 

 DetüngimiairmenDatmtoaterfieDt/ enöe mtt öetoozte* 

 Ien ban Symph) tum oft U&aeltoojtel bermenght. 



