i&4 



«£>ami?e( 



f Tijdt. %et blotptin jBrne mbe JSjaetlimflent; baer 

 nae nipt het : ban be Matreten bli)bm het heele iaer booj 

 eten grom/ enbe en ftootcn haet gljrenfmö aenbcHoube 

 ban ben tointer. 



ï Na«n. jBcn noemt bit mtpbt ghemepnliieK on 

 't Hatijnfch Sanicula, oft OOCK fointljbtö Diapenfia; in 't 

 Boonöbnptfr Ii cnbe jaebcrbuptfth ^ani&cl oft £>antcfirl: 

 m't jHanfrl) Seniele; in 't Jörcmfrh:S«»?>tf'. 



!©e oojfabe bcc namis Sanicula is om bat het foo Htatljs 

 tigh ghetoonben toojbt om be toonbm te ghencfen/ foo 

 ÊiiclliuB fepbt. tpnn baer 3ijn norfi fommighe anbere 

 trupben oorn Sanicula gehectm/ als ijs Viola dentariaj toaet 

 ban top fpjrfeen fullcn in onss felle Boecfi; enbe Auricuk 

 vrfi , bk onber bc fooitcn ban Primula veris ghcrehent 

 tootbt. 



f Aerd. gantBri / afebanfmaliecentotpnigft bitter 

 toeffiTbe / met ecnighe t'fanien-trcrfcuighe baet bp ghe= 

 borght I benebcnö bat fn fupber macr&t/enbe booi het t'fas 

 inen-trecijrn berfletcfet mbe be Brathtenbermeerbrrt)tsi 

 baerom toerm mbe bjooghe ban aetb/ tnbe bat in ben 

 ttoecDcngraebt. 



f Kracht ende Werckinghe. %tt fan ban &aniM ge^ 

 bjontöm enbe ban hupten ghcbiundit/ heelt enbe gheneeft 

 ai&cthanbe toonbm mbe quetiiuxn / foo totl ban bmnen 

 alsbanbuptm. 



. éanihei intoatet oft in ton'n ghtfobm/ mbe te bjinr* 

 ficn gheghtbm/ttopt Ijct blocbt-fpoutoen/enbe ghmeeft het 

 fiooötmtlifom. 



%t fclbetearer oft toijn baer S>ara6eï inghefobm tav 

 mo?Dt feer gebjupret om alberhanbe quabembcberbupt 

 be ibiceringhm te repnighen mbe upt te rpoeïm. 



'cfelbe trunbt m toater ghefoben/ enbe pïacfiers oft 

 WB-gfjctoiirc opghtlcpöï/ berbcplt mbe ontboet be Hoube 

 *toiUinghen/ cnbe alle anber btrrghclycite ghcbjcuen/ ban 

 Eoubeiiomcnbc. 



Cruydt-Boeck Remberti Dodonaei. 



hecfrftonbctbt foomn ban Ranunculus ofrftancbortBijchoubtn/ 



hanbiimn itoit Wftblocpt Ucbec op fcoupe plattfm banmhrcte 

 SnS groept footodbantooittl a > bon fat . ©turn* 



GhcflS var Sanikel de ghemcyne Sanikel vvat"hcl,,ckende. 



i. Alpijnfche Sanikel, met ghedaente van fvverte Nies-vvortcl, 

 fn-f «rtooerrtlfcl ban Elleborus mger otfctncbcn. i. Sanikel 

 V Viifken ül't latljn Sanicula femina ban jfuthflUS Bhcbtetcn/ dat 

 i« on Elleborus niger oft ftaert Jüica-crupot ban SDoboneua: 

 bie bc ftonabcren oock Sanicor noemen/ ala bt ghcmcpne £>a* 

 nifttl t. alle andere mtbe-fooittn banfbwrte ifaea-toojtti. 

 4. Alb Sanikel ban be ftoogbbuptfchcn / bat i« <Sar P ophplIatc/ 

 tnbe Cortufa, oftepghcntlncftctbe Sanicula montana ,btt<Clufiua 

 nat be Auriculas vrfi bcfcblfift. 5- Groote Sanikel , bat ia bt 

 ^pnnauto/m'tbolgcnbe «apitel bcfclurt>fn. «.Witte Sanikel, 

 in'tlatijnsanicuiaaiba, batiabc«ofacl-eioncKn:cnbeformro> 

 Bbcanöctc/bitootH biccbcdicp gbfHtrfdcbfacdtrcn hebben. 



Ghcflachten van Sanikel , de ghemeyne met ott feet vyeynigh 

 ghelijckendc. 1. Sanicula »rfina oft Alpina Sanicula , bat iabt 

 Auriculavrfi.in'tftOOgtJbuptfehBarSanikcl. %. ©t ghcaathten 

 ban Primula veris, oftroobetnbtputpureS'IcutcI-olotmen/ Pa. 



ralytica alpina Sanicula gtjtnoemt : tttbt OOcft Üt götnitpne jbltw, 

 tel-Oloemen. 3. Tweede Berch-Sanikel.in'tllatlinSaniculamon-» 

 tana altera , mtt l)aet mtbt-fOOltt Sanicula guttata gljtnotmt / ill 



het Snboeghftl ban tDtttctnbt gulbt £>ronb!CHC befetjitben. 



4. Sanikel metdry bladeren, in'tïLatiJn Sanicula trifolia.ttl bet 



©pbotgbfel ban tearer-itafit btfetntbtn. 



Nacmen. 33el9oiigeten nocmenailt fooitenban J&amftel Sani- 

 cor, boctotioatoiemalitanbewnmctfeet götlBchtn. •©t3;talia« 

 ncn noemen bt ghtmepnt g>anilttl cinque figlia maggim , bat is 

 «5joot ©tjfbingtt-ctupbt / om bat bt bladeren in bpbtn ghtfncbtn 

 tifc. jfabhlS<£olumna nocmtfe Sidentistertia, oft HeracleaDio- 

 fcoridis. 



Kracht ende Werckinghe. %n Jtalten gljelOOftmtn bat bit 



trupbtal'tftlbtboenHanbathctöijfbinghet-ctupbtbott ; matt 

 anbtct gtlooben bat btt be £>pnna«to enbe gitneswtn ban ferach? 

 tenmettflötlntltt. 3n ©lanciwntft / foo Kutluus ff b'.nft / ftgbt? 

 mtn/batmen gbecneu «I JitUïgijn banbocn Ijecft / alfmtn bit ttupbt 

 ftrtiritjcnhan. 



'^fap ban £>amfct! göebitmtften / ghentefi bt fiotttenbe tnbe 

 ghcqtictfle nieten : tnbe gjjtttce(t btgl)tnt bit ban binnen gheboi> 

 (ten^nnoft ghtfeheutt. 



£>anifttl ghefobtn/enbtbanbupttn opgelept/ oft 'tfap baer ban 

 BhtbioncKen / gljcncefl beghtfttKir«htpt : ban btt tocrcHt mceft alf< 

 men het ghtftootcn oft ghtfbbtn crupbt baet op binüt. 



33tblabtten ban bit ttupbt mtt bctooittleninttmttr met §o* 

 ntgli gljcfobtn/ghcntfen bt gbt fiuetftc tonghtte/ ghcbioncfeen; cnbe . 

 btfrotcringtn enbe bttbuplmgjcnbtatanbt-bleeftljaenbt btt itet* 

 Itn/batr mebt ghtgotgtlttnbebtn monbt gljtfpoclt. 



ïDitttupbttoo.itfeetghepitfcnomfrjncBtpIfame ftratht : taant 

 het ghenccfl alle toonben /ghcbiontfccn; cnbe belet booj ccmgljt fon* 

 dcrlmgljekrarht bt betoetmgrjt bau bt intoenbigtje ettttmenten oft 

 obcrigheütn bet bactftitn/ op batfe niet en ballen op Othtantftff* 

 ötelenbtalithaema. 



é>ommigbt fteghtn bat évaniftelbt felbt fttaehttn httft bit g>u 

 negrotn enbe lDael-ttoucl hebben / bgfonbew in üct flippen ban't 

 olocDt-fpoutotn tnbe toobtmtlifocp/ tnbe om bt taonben binnen 

 Ijcthtbatm te ghtntfcnbattmennoeötoiethtnotbfalbegötbiupc* 

 fitn cnmael)/ alfmen etntn bjamfe matcttt ban httfapbanhaw 

 taourla tnbe bfabtra. 



iKtn bütbt het poeper ban bt ghcbjoogübt blabtrtn in öe boot* 

 noemde gfte&icltcn feet nut. 



ött ia fttt (itachrigh om te hctlen enbe het b(ttfti) 6p ten te ha* 

 len : 'ttotlcK biet upt blijtat / bat foo toannter mtn bat met flbenapt 

 blcefth te fieden fltlbe/ dit ftuthen totbtrom atneenfouben bad 

 too|btn/aloftfpmetgt)cItaptoftghefntben toaren: 'ttocltfebanbe 

 blabtrtn ban tBccümc/ tnbtbandtlBatl-tooitel/ tnbtbanfom* 

 mtghe andere ooth ghtloofrtaoidt. 



HET XXIV. C APITEL. 



Van Synnauvv oft Alchimilla, 



Ghedaente. 



Df flctlm ban êpnnauto 5rjn gftemcpnltjcfi tm 

 Wtmt oft bp nae emm boet lancjh / tonbt / in meet 

 fiib-tarhcn bcrbtplt/rupthathttgh/ bichtoijlbcr ter act* 

 ben hgghmbe ban rerht opflambe / haer felbcn tor- 

 toaerts en bertoaertis berfpjepbmbe. 



.. 5©e blaberm bie 

 tint be tooitel fp?upten ?yn groottr ban be ghene bie 

 fllcnboctbitmiptbetlbpbieb?andifbiemmbegefiurt= i^fPiV^^^^v^teïnnbjeebt/ tonbt /noth^ 

 pclubmmcjljeeft/mbtba^omtBonbt-bianmmKt: ffiFi &ii^?W^ ö, ^ifl^ epn 'S rS 



Sl^i a X t ^ l, ^ tfl 5/ to "tfomme ghelijcfi een faglje gïje* 

 BI1VOEGHSEL «WüeiBalutoc-falabermbpnaeghelijch; macr harbet 



banto/enbemerrgebroUoft gehronchelt/enbe toitter tn't 



- ' enbe faobcnbim in het eerfre upt-6omm jiin 



outoen /mbe ghcplopet: ban met langhepbt 



Arfoe?rVJ^ftn h ?^ , ? & l SanicuU ^^ fc Mthria9tnbtfoa aenfthoutom/enöe 

 rJf^^^^^^^^^maltmtma^mfüaShttat ban thbm cmttinm 



,«c ban te gheb^ dan «EÏÏSS S^'^&Eï^S^vggS 



