ie§ Cruydt-Boeck Remberti Dodöhxi. 



f Tijde ^ulben-roebe bloept weeft in <©oghft* HET XXVII. CAPITEL. 



rnaenbt: be Wortel blijft '0 Winters ober; maer beblaberen y an v^olle-cruydr ofc Ferbafemii. 



brrgacn ban meeftenbccl/ mibtfgabera bc fteelen. ' 



c Naemen. JBcn noemt bit rrupbtnutertrjbtophet Ghcflachten. 



SLatijnfrh Virga aurea. T<t ooifaecbe beo nacms 1$ ban; ^ T^tbafcttm oftl©olle-rcupbtiötWecberrjanbc;I}etecne 



ban gheHomen/ om bat be tarfao&etu» oft rijoUeno met y j-^j» > ü et anber fluart . Ban het Wttstjnbcr ttoet 



bloemen gfjelabcn / f ene gonbt-bctwighc oft gulben toe? nt fl aC h t ni ; te weten/ een met bicebe/ enbe een met fmalle 



bc gftcl' cBen : baerom hebben't be j3eberDnr>tfrhen oocö tJï aötrnl ^chalbmbefebemaenttPiofroitbeïs/enbenae 



«©ulben-roebe gljenoemt; be franfopfen Verge d ot : ban 

 be^ooghbupbtfchennoemen'tcfeoberfraut. i. 3?e«ifjv= 

 tuepnftemet onghcftertelüe blaberen boert ben <6l)emcp- 

 nen naem Virga aurea in't Eatun ; enbe in't grupbtfrfi 

 <©ulbtn-toebc. i. ^e anbere maglunen Virga aurea mar- 

 gine crenato ut't Uatijn noemen / bat iö <6ulben-roebe met 

 ghe&crtelbé&antcn. 



v Aerd. <6ulben-roebe iö oots bjetm enbe bjoogij 

 ban atrb tot in ben tWceben graeb / foo Voel ban hitte alg 

 ban bjooghte : fpmacchtfupbcroftrcpnight met eenighe 

 t'famentretHinglje. 



m Kracht ehde V/erckinghe. &it mipbt bcrWetKt be 

 iriffr/ enbe iaegljt af be fteenen enbe 't grabeel ban be #ie* 

 ren / enbe bjecrat ben (teen/ enbe loft met eenen alle be 

 taepe rauWe fltjmerarhtighe bodjtightbcn/ bitbt booi- 

 ganghen ban be fliffe beretten enbe betfloppen / enbe barr 

 booi jjct rijfen enbe ben tiptganglj ban ben gebjoften peen 

 beletten/enbe met eenen het grabeel oft fanbarhtigh grupsi 

 bp ten placbcn/ enbe baer eené lifont oft (kennen af maet- 

 ficn/ ben Weltbcn norijtanis'lirljt om bjenen enbe te fr|ier>- 

 benig: enbe ghcmcrrht bat bitrrupbtfoogoebtieom be 

 Hrjmcrarhttghcpbt te Ioffen enbe te boen nrpmen j foo 

 beeft jtrnolbupban 10tllanoba met gotbe teben enbe ber= 

 ftanbt bat felbc foo feer gheujefen enbe booi goebt geftou? 

 ben om ben fleert te boen rnfrn / enbe be fmerten ban be 

 jfiïcrentebcrfocteiL 



<©iilbcn-tocbeWo;ibt ooeft gficrenent onbet be trupben 

 biemrn in be ïPonb-bianchcn plcegh te boen ; enbe bioibt 

 ghehouben Doo; foo Krachtig?) om alberhanbe Wonben 

 enbe rjuctfuren te genefen alp het ïr>rpbcnfrh-lBont-ttupbt 

 frlbr; enbe mag D baerom in alle facelirn baei bat l^cps 

 bcnfrh-ïöonbt-crupbt goebt tot iö/ ghebrupthtWojbcn. 



BIIVOEGHSEL. 



"t\Q blaBctcn bah bit crupBt / oie ettfl mrt bc tooiteï bomen / lig' 

 .L'gftcn ghcmepnlncfc op Dct aerBcnbcrfinept ; enBe ruffchen oie 

 fcomt booiBt «tien fcupnen (leel/ met Bietghclijche/maer ftlcpnBer/' 

 blaBcrenocftlttt. ©an fmaecK Somt Bit ftlot rhwot mcttjetïooi- 

 befctjiebmlScpBenf{l)-tBonBt-crnpDtfoo feer obet een /Darmen Dat 

 Datrom/ cnoeomfommighe anDcrc reBcncn / fttr tjacfi booj een me- 

 bcfoojte D.itr ban fouOe moghen aciiücn . 

 Hnguillata heeft Bit mipbt Herba fcripta ghtlieeten/ om cttclrjrfte 



Steelt akene Bit' t op fommight plattfen heeft feer fclacr (tacnDe.I.o* 

 tl rbjgffelt oft Bat tooi Lcucographis pan laiimuB tt öouBat is. 

 Vcrandctinghc van dit cruydr. 5©tft «SuiBtn-tOtBe toa/i Ditft» 



toijte PttftijtpBtn ban gljeoacntc tnBt grootte ban ulaberen. ^m 

 binottc ooefs ten ftltnncfoojttPan/ mtt bietBtr blaDtten / cnötmet 

 bloemen Bic in'tbegbmftl ban Ben fomer booiOt-ütomnt . aDacria 

 ooth notlj ten anBer <6[oote fooite met fmalfer blaöewn / be bjeltfte 

 tjctl latt in't iaer btgint te bloeptn. get itrijght fomnjötB heel Bont* 

 kcr arocntblaBtrtn / fomtuijlfnUceïblteefc -groen/ oft naebtn att> 

 Itn mrftttiDe. 



Guidcn-totde van virginia jeeer een gbeflaebtban tl^ebcricft/aia , 

 m't ffigboegbfelban Oteltn IBeBtricft in't bieeBeberhlacrt is. 



A«d. «SuiDin-roeDe heeft eentftett'famentrethenöttnBcnoelt 

 metroer Oioogbtnöe Kracht; enöeis ban fmacthbitttratbriab m 

 altefrmBeefen. u 



Kracht tnde Werckinghe. 5©tt trupbt heeft tenfSnberringoe 

 KraefttomBttoonOen/nuaBefmeetrogSenettóefiftefafootDelintatii» 

 bighalouprmeraigbtegtientren. • 



iBen fitOet 0e ©ulBen-roeBe meeff intoijn / enbe mm gheeft Bit 

 foo Ben Rranchen te Biincftcn / om Ben (leen re bjehtn / enBe met liet 

 warre Boen rpfen cnBe afgaen . 'C felbe Boet ooeft Dat toater ban 

 OittmpBtmtttonngtDifulleett / mfit tenen tnat langh geOionehen. 



^ttrupbt (Itlpt alle lïnttiinghen / enBe flopt Ben rooDen blotBt 

 iea hupths. fttt gbenteft ooth Btfrottringhtn enBe htetegefmilien 

 beamonOta. *^ 



33an het en hjfljbt noebtana foo gott niet ghebonben om het blott 

 te ftelpen/ ale het toef nnt sa om Btn (leen te bjeften / enBe be nieren 

 toanberftoprbepBt te betloffen. 



fttt bjoiB t mghtnomm alfmen gbcboiflen ia/ootlt teohen be toon* 

 ben/ gbtfcbturtbtDen/ gtmnietflötBen / hoogfttballen / mot buntft- 

 faopm;ghenet(t ooeft De heete nptgljelooptn bltpnftena / enbe ooeft 

 6etttnBtf«)teringhtnDtemonotB. »i«k...»h> 



'«f«üjtm«tfttoetotremoet«ibenb»berom ba(l 



hem löalenuö / ban een anber oft HDilt Verbafcum , mbe 

 ban twee foo?ten ban Phlomis, o<*Mcpn 1©olle-rrupbt/ 

 enbe ban een anber gewag Thryalhs gljehecten. 5De welc= 

 be Wp alle bnfonber befrhinbcn fulien/fiJjclienbc rerft ban 

 be twre foojten ban het ï©it 3©olle-mrpbt/ enbe ban een 

 foojtebanhetêtDatt. ■ 



t . let eerfte l©it ï©olle-rrupbt gljeeft tipt fijne too? * 

 tel gropte/ b?eebe/ Wijbe blaöcren / aljSbieban bc Ijoolc/ 

 macfc farljt/ wolatfjtigh/ enbe griifatljtigh ; tufftfjen be 

 Welche eenen fleel upt 't mibbcn bomt ghefpjoten/ eiirftel/ 

 rerljtopftaenbe/ oocb met farhte grijfe wolarljtigljtpbt 

 bebctht ban onber bp be Wortelen met bferghchitfeebla= 

 beren befilcebt/ bie rtoe htatiö aïltnghplieno fmaller Woi^ 

 öen/mbe boojaen fpitfet afgaenbe 3rin ; ban hetmtbben 

 tot boben toe isi hp ban alle banten met bele bloemen be* 

 fet bit geel ban berWc jnn / een wepnighobcn Wcirictbtn= 

 be / ban btif blabet ftems aen een ghemaecfu ; nac be welrfie 

 bolgen blepne ronbe hupjsbenss/Wacr in bltpn fatt fteetftt. 

 t©e wottel 10 langh/ bp nat eenen binghcr bitb/ ban bup^ 

 ten fWartarhtigh oft bjupn, 



^Qjit SCPoffê-crug'Öt oft tyctöafcwy nut 

 faecïiex ètoïteuy . 



a. $et anber l©itH9one-rrnpbt ftteft ootfe rathte/gtrit 

 atljtighe/ Wolarhtige blabercn/ aljö bit ban bt boojnoems 

 bt foo^te/maer fmaller enbe blepnbcr ban bit. SDen flrclijs 

 ootb bierghelnrft/maer fomWijlen bunner nibe fto?ter. <©e 

 btoemtn3tjn blepnber/fomWnlcn Wit/bitftWnlo ootftgeet 

 ban berwè. <©e Wortel iö atö bit ban be anöcre. 



?. §>\natt Wolle-trupbt brrigljtfwartachtigbeblabe* 

 ren/gljeenfinö Wolarhtigh oftfarljt/maet Wat rouWaehs 

 tigfi/enbe een Wepnighshen fwaer ban reueb/ban grootte 

 aio öie ban be «ïerfte foojte oft tjet 3©it l©oHe-trupbt met 



bjtcbet 



