Het eeritc Deel Het vijfde Boeck. 



met bloemen / als fcranpaenfl - oft boerbelltens ftacnbc/ bit 

 tonbc oft gapenbe bloemen ban be^Boobe #ietelenghelnt= 

 &cnbc / man: grootcr/ rnbeban bcrïoen geel. xFebJOjtel 

 fmeut {)ccl bicp onber b'aerbc/ mbe is nut bcle fafcltngtjcn 

 bekleet enbe belet. 



z. !©« dneebe foojte ban ÏDilt TOolIc-trupbt Jeeft 

 oorfe blabeten als bic ban be ©abie ; maer bit jtjn groo? 

 ter ban be«>abu -blaberen ; enbt baer-rn-bobcri bittach; 

 tigb / ntpfll) oft liapjigh! veiensftcclHens op't fop gecle 

 bloemen boojbt-bicngbcn / nis int ban bet Ccrftc aailt 

 IBolle-rrupbt. 



?. £>ommigrje ftfi^ribenban norrjetnanöcr oft berbe 

 roojtebanmMltï@olle-crupbt/nietgljcfntppelbeenbebierf 

 booi-fneben blaberen / als bit ban fiafeette / oft ban btu 

 <6ijcl)ojf nben ï^tul ; be roclrfee ban jBattbioms bcfrljic- 

 toen baoibt met gbetarlitt fUtlfcenji / tnbe feer Mepne 

 bloemfcend. 



f Plaetfc. i. i. .©e tetfle tnbe be rtoecöe Foojte 

 ban ï©ilt HDoUt-rtupbt tootbt tn fommigc laitbtfrljapptn 

 ban *>paegnim enbe ootlt tn Hangueboc g£ebonben/ al= 

 baer op bojre ïjeutaekm enbe fïecnatbrigbe plaerfcn ban 

 felfp boojtnomenbe. 3n <Gmptffljlantcnbein jacberlant/ 

 enbe oocu teiel elbetjs / roojben fp tn be Ijoben ban be Hief- 

 IjebüevobererupbenbttHbJijlisgljtbonben ;anbcrs jnnfp 

 foitr te lanöc gantftb bumt enbe peenfïnsj gljemcpn. 



3. 3De brröe foojte fel)tjnt tn Stallen niet bznut te 

 toefen. 



5 Tijde. yotpbt be eerfte foojtcn ban ITOtlt T©o!les 

 trupbt bloepen in 5>paegnien enbe $o?tugael tn ben JBep 

 enbe SiaecHinatnbt / foo Carolus €lufius berupgbt : in 

 ficberlanbt enbe 1£oogbbuptfeblantbloepcnfe wat laeter. 



% Naemen. 5Te gljeleetbe ban befetijben enbe belLief- 

 Itebbne bet crupben / öebben befe rrupben tTftrmermltïcfi 

 TOilt l©ollc-rrupbt gljenoemt itn'tltatijn Verbafcum fil- 

 ueftre. 



1 . ï©e eerfie fooite / ban onö Verbafcum filueftre pri- 

 mum.bat is (fferfte VtWt TOolle-miPbt/ghenonnt/trjoibt 

 banfommigljebooi Verbafcum Lychniteoft Lychnitis gc^ 

 Öouöen / om bat ijaer blaberen tot be lampen bequaem 

 Jfln ; in be toelrae fp booj lemmetten gbtbjuprftt fconnru 

 toojbm. ©an / foo ©loftojibeiS feftjuft / be Thryallis 



"5 



toojbt oofH Verbafcum Lychnitis groetten: macrbebloc-- 

 me ban Thryalhs is roobt/ alsfsitanbtt betuatlt 111 run 

 boerü Thenaca ; öacr en tcglwn is be bloemt ban Dit TDiIt 

 •BDoile-rrupDt geel ban bervuen. Tiatrom foubt ïctibc 

 bnel)ten bat Ijet noch gl)cene Thryallis, norli oorlt ghrene 

 Lychnitis en iS/ maet en- een foonc uan tötlt Vcrbiaum oft 

 IBolle-rrupbt, bjaer booj bip bat befehjebm Ijcbbê.TOinit 

 aengaenbe tit Thryallis,tep fullen betoouen in ons natboU 

 «enbefefbe Boerli/ bat bcgftinerme «Tlmfttts-oogljtn oft 

 Lychniris fatiua, boo; be opjcrljte Thryallis geljoubc moeten 

 toefen. 3T>an bat fommigc batrom gcIoDUcn bat bit trupbt 

 Thryallis ip, om batbenbons banbcnjolatljtigcblabttcix 

 bitnt om baet lemmetten af te maeeften /bat en is niet te? 

 béng genrieglj ; biant men bmbt beel meet anbete beruhep; 

 ben etupben / bJiens farl)te baolaehtigljepbt ban bc bla> 

 tieren bient tnbe feer bequaem is om baer lennuett en oft 

 Koo'.bclictuj af te bjaepen / om m be lampen te gljcr 

 bjupclicn. 



2. 5?e tttieebe/ Verbafcum filueftre alterum tn't ILatfjn/ 

 magö tn't jSeberbupbtfcij 'ïbjccbc i©ilt ©ollc-mipbt 

 Ijeeten. 



}. ©e betbt.foojtc / Verbafcum filueftre Marthioli, 

 magjhmm noemen 3Derbcï3tlt ïöolle-trupbt ban JRat* 

 tijioluo befr I)jeben. 



f Ae.d. gpefe foouen ban Wolle-rrupbt 3ün,ooÖ? 

 b'.dogl) ban acrb/als Se üTamme TOollc-trupbciv tntttbie 

 in alles ban Iirarljten feer gnelnclt. 



5 Kracht ende Werckinghe. l&c blaberen ban UMt 

 tBolIe-erupbt ge llooten/ enbe papö-gheümfe gjjeWimtbt/ 

 31J11 goebt gljf Itpt ojj Oe berb'ianbf Ijepbt bte ban biet oft 

 Deet uiarer oft anbctfmóbcrooVaeelit iS. 



Ander ghebruyek. iHcu niagi) be farbtc teolarhf igfiept 

 ban befe crunben feer ü)cl at}t bjupeben oiti lenimetten in 

 be lampen te maettten. 



ÜIIVOEGHSEL. 



DGfc fooitfn ban ITtlt TOollt rrupot too:6rn bctïin «Giiechrn- 

 lanot ghfbonticn/ mDtiii OrfC-planDtOifu cnOc oocN in3fra> 

 Iicii/ aHaacrfuSi)fl)..-nir/f cmoiinttooiDtn \ils AnoniIIaraberiinobt; 

 fptoalftnooch urtl inêlabontjm tnDtin énirncn. 33r;tretlcbtae« 

 mtn ban 0<t tnipflt ?ijn tot lüfiiab om f«" / ftflöt loürl / Bte baii 

 £c ï.oonru oft jll.ilroUc crljdiKii ' gtoriicnCt ni6raiiDcliroan!ima 

 nefftna 'r upt fpmpttn ban Bt bloBtts/op btpöt fijöcn tipt (ithtnBt/ 

 mtt blctthc tochtn ban Biaron. 



. '©t ttoeebt foojttbanlOilt ïBollt-trupBt maiBtban lottl Wilt 

 Boomkens ghcvvijfe Vcibafcum , oft rOolIt tttipDt mtt blaDttB ban 

 ^>abictnBeg«It blotmtn gl|triocmt-. tnBt boei bet PürBc Vctbaf- 

 cum ban JÊattljioIua gbrtjoiiotn. 33tn ftlbcn iobtl btfclpöft ruïtlj 

 tcnanBttBKrsbtlnthab'bjaa/ mtt naemban Tweede Wilt Boom- 

 kens-vvijfe Verbafcum, met bladeis van Savie. ©tt komt uut £>p« 

 tien / cnBt Ijrcft ghclijbiabcr blaDcta / frijbtt / b-.ecott tnbe toutott. 

 3ll'tl.atijn Verbafcum filueftre arborelceDs.feufiuticans. 



Wilt Svvart Vetbafcum ta btt BtlBt tBollt-ttUpDt ban jT3at> 

 tbiolue/ftgbf Eobtl/ tnBt Be U?tlöe ffiaflatw S'abuban ïtagua. 

 3Dt blaBtreujnfeetgbflucftBitbaiiBtltailDt §>ntit oftScordmm 

 ban piinitia/ oft Hormmum , entic laugba Ce ftceltn tnai bttthante 

 tatfttn/ban tmenbottoft anoetbslf Ijoogt/groeptn ftet belt bloem; 

 fcena ktoona Bemöa; te uitlekt putput oft b[autBoftgetl5ijtttnoe 

 ^opmaenot. 



<©t BttBe fooitcban tPoBoncuBbetbatlt / fonBtt re fcgghmtpat 



btttot ban blOtmtn Bat (p Öttft / tó Verbafcum alterum Matthioli 

 gb'nocmt / Oft Verbafcum purpuveum Erucat folio. ï}tt PJEltk ftet 

 gocBt om kennen ia tnBt t'onBetftbepptn; loant Bt blaBeta bebbtn 

 glltfcljatrBe kanten/ Bit ban Bt Kaktt'te gtlijtk/ oft eet gbtkttft als 

 Bttban om <CttIcu^tuI/matiftoattctbaiibetVBt;gtotntnBetonBf> 

 ommeBttackatètiGtfietlmtntietatkBktnB. ©e biotmtngtoepen 

 bp mfTtöm ipatitn / gljtlótk Bit ban Bt ^abit oft Sojminum / Bit 

 fp oock banbtttot gljtltjtlt ;i>n . 



BoojBta foo ?ijnBct notb fommigbtanBcte gbedacbrrnbantOilt 

 ïPoilc-trtipBt/Bttbanfatbtigöttit enbt gtplïgbtpt ban Btn anBtttti 

 bttftbiiltn; mact aengbeftttt Bat'tftlbe netgbtna banbanbooibe 

 btrftbtptitntbtpötbonBeplattfmkomt/ Battfpop flatntmnafftn/ 

 (Uilen böp Bie nitt mttt onoct-fottktn . 



3Deft ttupflen blotpeiirotlinBe JlEep enbe SjattftrtatnDti bart 

 ljtt fattrooiBt in Bt ^onmatnbt tgp/ 'ttotltk tofatljri' ij ia. 



«Clufitie bouBt Br retftt fooitt ban Bit UDilt tDolfe etuut t mtt bla f 

 btttnbouBt *«nallt »babit böójbePhioniis Lychnitis ban «Dio? 

 ftoiiBea, cnBt booi Bt Thryalüs ban fommigbt/ in ■CafliUm cmdiUn 

 gbcnotmt/ iu "èianaBm Memhnn. tEanBcVtibafcumban jEat* 

 tijiolua roojBt in poitngatl Matuiaa gijtnotmt/ foo ben ftlben <IUi? 

 fma bempgijt. 



Krachren »an Wilt Wolle-cruydt JKtn gbtlOOft bat Btftfoop 



ten ban l©ilt TDolIttmpBt alfoo ktacbtijb •»im al» Bt ■atamme; 

 battóm magbmenbigtlijtk BelBilbt in götöïcht bah BtCamme 

 gljtbmpthtn. __ 



pliniua fegtjt/ Bat alle BtfooitmbanttDolIc-ctupttgort g(B;ont> 

 ben 5rM tegben ' t ggefmil in Be amanteien ban öeftttlt. 



