Het eerfte Deel. 



Het vijfde Boeck. 



rnbe rcbcrcierrtutnbe baerem sjjn lp ban rcmnrigïjcocrit 

 Verbena: gheftecten gljtïucrfl. 



IDantbcoubcrpnirghcn ben nacin Verbeha ttgï-tVitn 

 alle bte crupben bicnicn ban bc auracrni oft htplighr nibc 

 BcbJiibc plnctfcn ulr cgh te mmen: bc trelrhc bp bt 6cmcp= 

 uen Wan ben Conful oft ecnigljcn Pmor ban be fiaot nies 

 5jjcn ghenlurl t cft af cjljtfnebtn te lusiben ; cr.br tt'tnbrn 

 bacroin corn Sagrnïnagfttnotint : met bjclrhrn natm lp 

 Jet gemepn <&nfi cotu plcglen te retmen / luanneer bat 

 telbc omtrent het Ccftcclban eecmen gljciiucfitbap/ 

 aio ILiVJtuS onp leert, ^ImiuB gljttupgl t ii feutrenp rnrtt 

 tri ïiet z. tanitelban fvm ii. fcocrli/ bat Verbena: cnbi Sa- 

 gmina miberhanbe binch nlfcLm te bctccriicmn. Dan 

 ïnerghehicïie rrupben fi jeerfet ^cccntiUjS corn in 2lnbjta / 

 frggheube: jpecmt bc Verbenasban ben autacr. met U ilc- 

 fcetooojben'a'crcntiuebufïact/ niet batn.tn Jtt Siftts 

 trupbt oft Verbenaca foube nemen / maer ecnigj, ban bie 

 rrupben bit ban tjcpligïj oft gheborjbt lanbt ghchacit jvn- 

 bc/oobe autacren bah be cuberp ghclcpt nlegjcnte ter* 

 Ten : mant m be Coincbie ban j&enanbct: ( irpt bt ü clchc 

 'E'trentiUiS frinc Andria in'tï.atrjn onergljcfct Ji^.bbe ; ftont 

 gcfrhjeben in 't <J3jiccIio het tooojbt MvpWw Myrfine , fco 

 ;©onatup fcgljt;'t Uielcu gcen3ifn-rrupbt en bttutktr.t/ 

 maer ben JBprtup/bJinip ülaberrn beel ulcgljcn te bicnen 

 om bt licrrfien mcbetc bercieren enbe be aulacren mebe te 

 hef/tropen : enbe baerom en magft het luoojt Verbena bocj 

 gotenen epgijen narm fihchoubcn rboic.cn. 



i. 5De eerfte feojre ïuojbt m't#cferiburtrri;3!frr-rnmt 

 oft 3ifcrljart gI)cnoemt;m'tï)ocgiji3iutrrlj «tfcnfrmtt/ 



•eifenfjöït/ -eifhicr; ; in 't ^>pacnfcij Vtrbiï* , Vrgcbnotr. ; ;n 't 

 Staliaenfri) Vnminacul», BtrlenntVüt Herkennen j in 't jran- 



forgVetvaine ; tn't 2?ri;rmfrft ZBtxleoa: mm noen tfc 

 in't <6jietf>B Periftereon ïitfinftuv , cnbt Periftereon oerhos 

 ntp/s-iptaVöf 6«f , bat ip/cm ban be ar.ocr te cnbcrffi erbin/ 

 JRcrljt orftaenbe 3ifcr-trupbt ; m't Hatnn Verbenaca 

 teóta , -nbt in bc ^potenen Verbena* «>p ïocjbt ceel' ai e; 

 nctmt / foomen onber bc bnfracrt-narmni bmbt / Hiera 

 botane 1'spa (3ot«™, enbe Herba fagminalis rnbc ootli Trygo»- 

 nion Tfjyümr, Böunion Bkwoi-, Philtrodotes $i?-Tfo£Wm ; enbe 

 fbomenbp 2tutileiu,ö binbt / Crifta gallinacea , Columbi- 



na Ferrana.Lxupera, Mau,oli S) H, rC ul,nia. fRarr mtt 

 b;elnciftcnatn.e ll( ni fpfooftttniet bXnt aio" met bc 

 tciftc : fnlcüs batnicn bie met rarjt r -a aui-a men 

 nuigl) nonnen. ' u - 1 """" 1 



Bcir oft Verbena Mas gljcljcctcn/enDe bc anöcr foouc oft 

 het lüggbcnbc y.ilcr-trupbt noo; iBrif Urn gtjcljouöcn / 

 frljmücnbc albnp m bet 9. eapitcl ban fnn zj. uocch' 4{-, 

 rtr-tmpbtis tteecbcvlianbc : vuantljct l)ccft romtma uctl 

 beel blabcrcn / enbe bic foojtc Voojbt TDijf Um ghchcctcn - 

 fomtiïtö Jjcel luttel blabcrcn / binnen jDannehcn noemt" 

 luant men ftct ober al bat Ijct rerht oufincnbc 3ifcr 

 rrupbtntct bed blabcrcn heeft / enbe Ijrt anber / cft het 

 jLicgljenbc met cengroote menigt'tcban blabcrcn ücbjafc 

 fento. 



i. greanbert foojteip ban onjs in 't 3Larrjn Verbenaca 

 fupma bat ip ï.!Bgijci!bc3ifrr-rrurbt/grl)cctfngljcU'ceft/ 

 enbC/ alp bOO?Upbt 16/ bOO> Verbenaca Femina oft 3lfet- 

 rnipbtT©riflicnban^hiuiipgctjonb'.n.5;:anïtiorioubcs 

 heeftfe Hierabotan-ertfa^Tw» crct:nirlijrh toeneemt/ uil» 

 ban bc eerfte hctl afgeionbnt. , '3;fclbcl > ecft'2lmilmicDorli 

 gijcbacn/fihmbnibcban bie ttoce biifonbcrlijrii cuuec* 

 rrjjcpbcn rjlai tfen. Jtóon $Inm«J bn laclt m In 9. rauitel 

 ban fijn 1 j. bocrh / bat fommtghe pheen mtbcrfrtjtpt tuf= 

 frlicn.be Veibenaca enbe Hiera botane tn mal;cn/macr bit ' 

 tb ccboo? ccnbirtjanbe gMüj.ap houbtn / cm bat f?> alle 

 hepbe ccubcrlcj-c toetthuighen been. 13an bic Cclbc mep; 

 ninghc frljijnt <£aln;iiB/ mibrcgabcrP ooru ^aulup Qtf? 

 ntta/ tebJcfen: boant iflialn.iip m fnne boccimi ban bc 

 luarljtcn ber onghuncngclbc ehcnttc-brnglicn en ber^ 

 n.aent ban ghcen mioer rtupbtban ban Periftereon, fonbet 

 ban bc Hiera botane te baiiuttiun: ïnfgljclurlip cocti ^au- 

 hip in het 7-botch tn fjijccclitncrgljrns ban/Dan banPeri- 

 Itereon alleen. JBaet fttnboniup llargnp frhjnft/ bat 

 Hieva botane bcVetomca bctecffeent : ban bat matl) booj 

 bbaaiugic ban be uptftjttjbrtp ghrkomrn itjn/ bie in 

 fnbc ban Verbena, Vaomca gijtfrijjcben hebben. 13oo?tp / 

 focbtibt fcifr mubc fooitc ban 3ifn-rtupbt ban bt 

 «JrjKriicr Periftereon hyptiosnificifiüv Crfi@- oft Verbena- 

 ca fupinam 't 1iatrjn/batiö3Ligghtnbe 3ifer-rrupbt/gljes ■ 

 j.ictrn ; ban foil'.inujl'C Verbenaca altera; ban anbere Co- 

 lurabnafupina. Xp 3lpulciiipl,erft fr> brfc nacbolrrfjcnbe 

 mun tr in'tï atnn/te toeten : Licinia, Luftrago, Militaris , 

 Vertipedium, Crifta gallinacea, müc Demetria ; enbe bOO?t|S 

 btfc <Jp?icciilrljc bafiaen-totn.irmcn /bic bn trriofronbca 

 fl;cboi>bcn lï>o?bcn/ te bitten Charrsclycos, Sidaitis, Kou- 

 . rins, Phcrfephomon , nibc meer nnberc. 



Ooi fake des naems. gr c f c trupben Jijn in't <6lttrHp Peri* 

 ftereon gtcnonnt/nacljctfcggljcnbangrioleonbcfi/ oin 

 ba t bc ï upben bacr frer ghcerne omtrent snn / cnbc bact 

 fcer groot btljagijcnin r.cnicn : enbe oni bc fclbe ooifafte 

 hcttmtnfeoorli fomtrjbtp in't Satijn Columbina, aiof= 

 ïncnTtipf-trurbt feptc. Cnbe ïlvulciup fchirft bat be 

 T upben befe crupben fcer gheeme p legljen te eten. 



5, Aerd. ^ipbc tcfcfco?tcn ban 3ifni-rrupbt hebben 

 etnfter b?oogl > -maIicnbe hrartjt : bi>bt teelrlic oorh ent 

 matcliitlibcrlioclcubecnbctfamcntrcrijcnCccPBljcntrrhaa 

 gljtbotabtio. 



^ Kracht ende Werclcinghe. «rthigintp ï)ccft onögfifc 

 Itcrt tenen hranp ban 3uri-frupbt te tr.alun / om bt onne 

 cnbe Vu cbom bcp hooftp te bcibiubcn. -3iot bt fclbe rmtr- 

 tcipbit trnpbtcoclifnrgotbtmctfioofcnoliccnbt Cbirn 

 hlcpngljiflcotcnsiinbc/ctibeon'tlicoftgljehpbt/oftoottt 

 in olie pljefobtn / alfmcn l;rt Ijeeft bacr mtbe (looft cnbe 

 fcabtt : teel bcrftaenbc/ bJaiiürcr bie nijnc ban hitte btr- 

 oojfatclit ip. 



T it rrupbt rn ip niet alleen rut om ben tectbom bt$ 

 Tjoofrp' te bafocten/ maer fian oorfi het untballrtibc hapt 

 bafi mallen/ cnbe fjttuptblccpcn ban bicïibcrhocbcn. 



l^ct teater bacr bc bJo?tdni ban 3ifcr-rrunbt in gfjefos 

 bcn^i;n/ bjarmiu bninior.bt ohctjoubcii/bcrbjiiftbcn 

 tanbt-fbJCcr/maccut beloffc tanöcn baft/ cnbe gfjenceft al»- 

 Ie onfupbetfrtccringhen ban ben monbt. 



TitèftiPbt ren btpniglj rjhrficctcn / oft bc bjojteïen 

 bact ban beat cljcliroocht 5iii.be in vuater gfjefobcn/tot bet 

 tiibt toe bat bt helft berfoben tpy enbe bat affietfcl bnf bas 

 glienarljtet een gljcbjonrtcu' / han bt Colntae enbe ijct 

 uiimpfelbcpbuprhp berbjr.bcn. 



3ifcr-truptt tooibt oorfi gebjupest tegen ben firrn ban 



te nieren cnbe ban bc Maft ; mbe het han ooth bc begtjinfc* 



Jen ban bc Elepharitiafis,öat, M5 it)claetfhcpbt oft ï.a;ctije/ 



-5E 3 beletten 



