betten gronb : aï toacr fp feet gerene enbe tnrntQl)toiiI&tg- 

 nietten boojbt-fcomcit; cnbe toojbcnban baer in bc bobrtt 

 gbcbjogfjt cnbe onbctboubcn. i. q?e tpobbcl ©lolctte 

 toojbtiu bc bobcngbcpUnt enbe gfieocffcnt. 5. ©cltil- 

 bc biaffen oortt op boncfierc plaetfen / op be tocgfocn/ cnbe 

 oorh aen be ftanten ban bc bojen-bclben/mact op magcï 

 ren enbe boiren gronb. 



Het tweede Deel. Het fefte Boeck. 



% Tijdt. 31* trioletten jtin'stointcrs cnbc romers 

 eben grocn/enbe ftonncn Oc ftoubc njonbreftjeben Uicl ber- 

 biagben. 3DebIoeHtentoo?bengljemcpnIticbm ben jDccit 

 gebonbet; ; fomtijts ooefi fttat tpaeoer/ bat is in ben >tmt(. 



f r Nacm. TDe Violette toojbt in't (©iteefts g!te(icctcn 

 Ion I «f, CllbC Ion porphyroun 1*0» Tof?»/^ bat I» fèuruur- 

 bertoigbe®iole/oftin't fUtijnViola purpura. ChcoXa^ 

 ftuSnocmtfe Ion mclan r w nUar enbe Meianion M«*ww, 

 bat is in t Eatiin Viola nigra oft g>toarte ©iole/ om be 

 f toartaclitigbc piitpurc bertoe binnen in be bloemen actu 

 mercfit. ©Itnius fcljjnft/bat befc bloeme alleen ban be an* 

 berc ©tolen met ben gbemepnen nacm Ion Tor afgelbnbcrt 

 enbe bejrfrbepbcn is -, enbe bat baer nac be purpurbertoige 

 ulecbcren in't ILatijn Ianthmsveftesgjjcnocmtplegljcntc 

 toefen . 3n bc 3(potebcn is bcfe bloeme met ben Hatijns 

 ftljcn nann Viola beficnt; maet (jet erupbt fclbe oft be= 

 Waöercn / fteelen cnbe tooiden toojben albacr Violaria 

 cnbc Mater Violarum , bat ia JBoeber ber ©iolrtten/ g\)t- 

 licetcn. 3n't fiebcrbitpbtfrö nocmtmenfe ©iolrttcn; in't 

 I)oog()bupbtrr()3SIflW OHou-n/oft CDïmjnt CCHofm ; in't 

 ^ranfrl) infgbcltjcbs ooefi Violette de Mars, öatiS Viola 

 Martia oftfföcertfcfie 19iolctte/om öat fp meeft 111 bt maent 

 ban jBecrt plcghen tebloepen : in Statten iiocmtmciüe 



VitU mummel»; \\\ £>pacgiUClt Vtoltta; m CngllClanbt vOiOfft ; 



m:©e{)emcn < yfof<j. 



1 . ÏDoojbts be gemepnfte cnbc mceft ucbenbe ©iolertey 

 eft be cerfte Toojtc baer ban / i$ in't Eatiitt Viola nigra fiue 

 purpurea gl)cljcetcn/ bat is Blautoc oft &toartc/ ft oocb 

 «ncbclc/oftanbcrS(lr»f)ciiKpne©ioIcttt. x. 33efoojte 

 ban trioletten bic bobbel bloemen bjacgfit/magfimen in 

 ^cbcrbitpbtfcfi tciobnele Violette noemen / nae't Ha- 

 ttiiurl) Viola flore multiplid. 3. 35c betbe fooitc tan 

 trioletten bie int toiit groept/ magli Viola füueftris in- 

 odora , at i s / 30E»ii&e ©iolette fonbet reuen , gljenocmt 

 toerben. 



Oorfaecke des naems. ;©c trioletten jjrbben bunnen 

 naem ion 1 w in't ©jierfis- gebtcgen/ foo Jïiranbmnfijn 



bocrS Geoponica feijitift / enbe als Smnolauö bertclt/ 

 nacr fommigljc jfSpmfcti batt bet ILanbfchap forua / be 

 luelcbcrjanSuppitcr albrrrcrrt bcfe bloeme gegebctt cnbc 

 Ijctnbacrmebe berctrt bebben. anbnc btrlcttcrcnutii' 

 nters foo bc Roeten Ucijieren ) bat bc üiolcttcn bunnen 

 naeiulon in't <6jicelis ghCHrcghni bcburn nae üt tontt- 

 btoutoe 30: Uiant nacbemacl bat 3uppitet fiin bmrinbe 

 30 111 een iioe ucranbect babbe / om baer alfco booj fmic 

 J)unpijjouü)c3Hnotcbciuergben/ foo bteftbeHerbc tot 

 bocbfel enbe noortnuft ban ijaerbefe blocnic noo^ot-gbe; 

 bjogbt ; enbe baer ban licbbni be 19iolctten altubt oen 

 nacm ban bic ioncnbjotiüic Ion bcbouben . ê>clfs/ fom? 

 migc gbeloobcn/ bat ben Uotimfcljni nacmViola baerb.m 

 oorfi fnncn oojfpioncfi gyenomen beeft / al ofmrn Viola 

 tnplactfcüanVituIaibat tsiongljc lioeoft iaalf/ nubts 

 bc letter t bjcgb-tooipcnbc/ fepbe. éierbtuo frljjijft oocfe/ 

 bat be IDtolctte bacrom in Hatrjn Vaccinium gbenocmtis 

 öbtbjeefi/ nac ber. naem ban bcfe ionfübjounie 30/ bietn 

 ten lïoc bcranbert toas ; toant b« tcoojbt Vacca een laoc 

 lHterrlicnt; als blnfutin be nptlcggljingbe ban bc Bucoli- 

 ta Ban ©irgilius / bie ben booiiiocmben s>erbnio göe^ 

 jnaerfit Ijeeft: norljtans op anber plaetfen banl^irgihus/ 

 frljnnt bet bat !jp üt ©lolni banbcVaccimaberfrbrpbrn 

 Ijeeft/ale tteerbcrljanör bloeme ïucfcubt; toant l)p frljjijft 

 bare albuo ban in fraj tienbc «?cloga: 



'De Violen z.sjh fuvart, en de Vaccinix mede. 

 2?obcnbicn foo jfjerft ©itrimitis in ijtt 7. boerh ban frine 

 2?ouüiingJ)c oft HtTljitcettirc / be tnole ban be Vaccinia 

 berfrijepben : Uiant l)P fcljjijft/batnien ban bc Biolcrten 

 ceu bervue ban maecfien bie ben Sile Atticum gtjcirjrh is; 

 maer batmen upt be Vaccinia ren fecr frijoone purpure 

 bctVüenmcelit ; toant te? fcg(;t atbus : 3t!o bct)erb>rrS 

 {jet Sile Amcum nae toiifen rnactficn / foo toojpen fp tst 

 bjoogbcIDioletteinfjuiuien factrt/ cnbc lactenbicfoo met 

 Vuater biarmbjojbm/ cnbeopfiebcn ; baer nae/ als btt 

 toatcr U el glicineiigrlt is met öciV toetüJ e boen fp bt 19io* 

 lette m ccneii boerfi/ cnbe bouujcnbc bft toatcr met be 

 banbt baerunt/ ontfangtnberitptgrijcrrttoatrrtnecnrn 

 inojncr oft bnfrl / 't toclrft öe ncriuc batt be 13io!ctten 

 beeft/ enbe baer Erethria; een foojtcbanaerbt ) bpboenbe/ 

 cnbelilcpiHBjDrjenbc/ bererbrn fooecnbertocbic bet Sile 

 ban Jttbenen bcel gl;elij,-l; frbiinttctotfrn. 3nbcrfelbei 

 boegben berepben f)> Jsc Vaccinia oorïi / enbe inaecltcn baer 

 een fecr frj)oo!icpinpttrcbcruicaf/ mibtsbacr melefibp 

 Sbictenbc. laptteelrhc toooibcn gljenoegbtacm bliiebcit 

 han/bat be ©iolertcn ban be Vaccinia rjerft bepben 31111 ge^ 

 toerft bp bt oubers. 3Tan toat bc Vaccinia epgbentijitfi ge? 

 toecfi inogben jrin/ bat fullcn top tre rcrijter plaetfen bier 

 naemarlo b^eeber berfilaren; 



f Aerd. q? e l^iolcttcit/aengaenbe Ijacr bloemen cnbe 

 matteren/ ^nn ban aerb fioubt enbe boeljt. 



5 Kracht ehde Werckinghe. ^\ t bloctnni ban Diolet? 

 ten 5tjn fecr goebt enbe nut tcgljen alle berbittingben bet 

 inujenbigfie teöen/ fonbcrlingen ban be ftjbcn enbe ban be 

 longcr / bat is bt pleurcfie/ cnbe ontrtefitngöc bcrloofen. 

 £>r> bcrfortrtt cnbe bcrfarf;tni bc rouüJigljepbt eft frb?aep= 

 arijttgbcpbt ban bt fcojft/ ban be fieel/ ftrote/enbe btcrgbe* 

 liirfec beelcn bes ïiciiacins : bc felbe bluffröen enbe boen 

 optjoubcn alle omnatigbc bittc ban be ïLcbcr/ban be j!5tc= 

 ren/ enbe ban be Blaft: matigljen ootfi cnbc berlioelcn be 

 groote ï)tttc ban be bianbenbc oft beetc liojtfen : boben- 

 bien fp bebtoingen enbcbertoinnen be frlierpigbcpbt cnbc 

 bntatbtigtitpt ban alle bc galarbrigljc boebtigtjcöm : enbe 

 5gn feer bequacin om ben bojfc te berdaen enbe te fliiTcn. 

 t>p?oop ban Biolcttcn / bt totltne ban fommigbe 

 Drofaton AporaTw , cnbe ban aetnariuS Sfiw»» Serapion 

 op't «£>?ierlis gljritocmttooibt/ gbemaerlit bant afftetfel 

 ban Ijct toater baer bt ©iolcttcn berfeij 3tinbe bir btonld 

 tetocpeftitt giieftaen Ijabben/ macclitbcn buprktotttk/ 

 cnbc iacgijt af boot ben banicrganrli/enbc Upbt bc galarlj* 

 tigbenbtbnn onberen upt/ gijcnouien befuiaerrebanbxi» 

 oft bier oneen t'feffrns. 



<®lie batt ©iolcttcn too?bt ooefi beel gebjupffit/alseenc 

 fterrfteltiefi bcrfeoclcnbe cnbc boeijtmaeebenbc hraeljt m 

 Ijacr Ijcbbenüe . jfirn plcegij baer mebc ben rtagfj / attbcrö 

 benflacp/ banbcnboofbetclit(lnjrbcn/ omttchmenfrije 

 allcngljsbcus tot flacpen te bicngen/ als iemanbt booj tt= 

 mge bette oft bioogc ontftcfitnge oft onmatigtjc Ijitte bes 

 lioofts niet toel getulten oft gijcflapen en ban. sne felue 

 «©lietnet ben boper ban een cr> gemengbt/ berfoet be pnne 

 ban bc fptnen cnbt ban ben aresbarm ,- maet boetfe 

 © 1 cocii 



