Het tweede Deel. Het fefte Boeck. 



btvfic Uppe met ttn placht/ Die lipt Oen blautoen vaat putput-Bct» 

 toigh ie/ gbetctehtnt . 33tft biocmeietecrtoclriechenDe/cnDtber* 

 fcbiltDacrinbanDegbcmcpne#tnfeen . JSaeDe bloemen bolgtjtn 

 Dithacbtighe bollchcna oft hoof üehcue / i» Diijenopengacnoe/ bet* 

 tooncnoe hlepn ronD faDehen / gtauto aio tjtt tnp ia ; fett nat fto* 

 menDe bn Dat ban Dcghtmepnc JJtnfccn. ©ctooiteliafafelathtigb/ 

 cnoc blgft langb obrr / üit oocfe totl btrplam tntit btrmcmgtjbul* 

 cigljt lt,iHU)o:ocn. 



Ander welriedccnde Bergh-Penlee met geclecnde purpure bloe- 

 men, iaDt boojgacnDcin alles ghelncft : Dan allttn DtbetbKtoan De 

 bloemt ie heel geel / met fommighc pnrpur -bertoigbe fttalcn in het 

 miDDtl ban De bloemt Dooj-regtjen : 't bjtltU fttt ftaep om firn ia, 

 £>p ia ooth notlj mat licfltjchtr ban troeft . /Ren binDt Dit felbe 

 ghttoie ooth mttputput-bttïoigljtbloemen. jTlatt Dtftbttfthep* 

 bmthepot ban bertoen fchgnt Dooi bet faepen moe oeffenen bcrooj* 

 faccht te toefen :göelnth het in meet anDet bloemen ooth pleegt) te 

 0hebtiittn/oic/gl(tfaept?iinDe/Dicfttonlab!tmDcblotmnilttBgt)tn. 



Naemen. ©e Pctlftcn bJOjDtll OOtft toel Viola coloria tnDeca- 

 Jida gbchcetcn; in't JFtanfcb Penfees, mDeMemiesPenfeM;in't«?n* 

 gbelftb Hartys eafe, Louc in ydle Pances, oft alleen Pances;in't3ta* 

 liatllftj) Iacia aft lama , mDt Tiore di Giotie , uft Mimti ttnfitri. 

 33tnnatm Herba TrinitatistoOjDtbet^Dtllebtr-ttupOtOOcftmt* 

 DtgbeOtplt. 



Krachr ende Wetckin«e. tOitttupDt pleegt) in $00gt)-©Hptfc!)* 

 lanDt beel gbcatht tnDe gljefocljt te toefen/om Dt gtoott htactjt Dit bet 

 heeft ttghtn oe btticchthcpDt tnDe f teiffemban oe ionght ftinOcrcn/ 

 btjfonDct De bloemen Daet ban in toater fieoenDt / cttOc oar fetoe De 

 J;i:iDtten te Drinchcn ghebenOe : tnDe Daet nat ia Dat in'r ïjoogb- 

 DupDtfct) Freyfcham-kraut ghcnotmt ghetoeeft. 



Om De boiff enDe De longljrt te fupbcrrn / cnöt De fto:rfr tnbt in* 

 totnOighe bettnttinghc tt genefen / falmtn Dt blotmtnban Dit tnmDt 

 mtt Dt blaueten in toater oft totp ficfim; tnDe Dat ftlbt Den Ktanchcn 

 re Oitnt hm gtjeben : mDt ia fttt bcbulpigb Dtn gljcutn Die ltojt ban 

 etDem ?ón. 



33e blaDttaofthttfapban Dt#tnfecn mghtnamtn oft ban bnp* 

 ttn gbebiupcht/ }tjn fcet goeot om De toonDen te gtitnefcn •, tnDe ge* 

 rrtfen Dt ballcnDe lïftfttt batt Dt iongbc ftmOctfl/ als fp fcgupmtnï 

 mtt De matetie upt te Dinbtn. 



'C poeDet ban De ghtDjoogboc blaDtro/ mtt roten Itptl toifna 

 Ebt Djonthen/ ia fett goeDt teglitn ot gbefthcurrbcpDt. 



/Ren Oiftilleett ttn toatet ban Dit trapot/ miDtfgaDeta fyn btat* 

 men tnüt fteelcn; ban hettoclcfte alle Dagbc/'sabonta tnDe'a moj* 

 gbetta D:p oneen t'ernematl inghtnomen / miDta Den Krant hen toe! 

 cecftcnDé tot frotetena tot / Doen&e oat ftlbe rngben oft ttnen Da* 

 ghen achter Dtn anberen /fin gotot enDe nut btbonOm tooiOt om 

 De pochen tt ghenefen / al toaeten Die ooth fect betre gbeftomen/ 

 enDe bpnae bctouDett. 



^enfeen-crupDtntemttotgb albtrhanDcgbcbirftenbanDe fttipW. 



SSitttupDtiafootoelatóDcBiolette/gtjcijeelfcherptoanfmaech/ 

 mDe fubtnl ban fubftotttit / oft ftjn ban ftoflt / enDe hrtft ttn bet* 

 DtpitnDe htacht/mtt een afbaghtnDe bochrighepDt; Doo> Dttoclthe 

 Ce gtobt fltjmathtighepDt/fonOct bttDwoghingtjc enDtbetgittingt/ 

 BttOeplt / ghtfupbttt tnDt litbttlijtit af gt)tiacg5t tooiDt / foo ïobd 

 bctiinght. ött gtbifHllctrt toatet ban Dit ftcele ttupDt Doet bet fëtte. 



ilët ttttht te f amen De buple tnbt quaDt ïctnghcDcn met batte 

 InmightpDt Die ban De lBael-tooittl gbcltjth. 



lm tntpDt Oe berhena t'tten gbegljcben / ogenttft {rarr ftrap- 

 fojêetmenoe ftlictcn. gierom toillm fommige 'tftlbein De menft ben/ 

 Die met hlitten / tnDe bloeot-ftoeertn / enDe Dicrgbelijthe ongbetbig* 

 btDm gbtquett?!in/ gbtbjtiptbtn. 

 f... Andere nuctigheydt van de Penfeen. '3T fap ban Dt $atfce~bloe« 



mcntoo'.Dt uptgbertothtnbanDefchilDetamct toatet Dan een toep* 

 niglj ainpna in ia / om groen te ftbiiotren / gbeluch 't fap ban De 

 " asuiito-liftb-blotmtn. 



HET III. C A P IT E L. 



Van Leucoton oft Witte Violieren. 



Gheflachten. 



0#ber Dtn nacin tonn Htiuoion toojöen tjerfröcp&rtt 

 aljcflarljten ban ©toïicren Wgrepen: üait bc uirlctte 

 Ijtt metfie onDetfcfjept gfjelrghcn tjS in öe brrtoe ijanüe 

 iilocmen / mare nor Ijtanss ooti» ban fomimtjijc in bc Dia; 

 bttcn. <E>tfe mogfitn in ttatt gijcflacöttn gljtöcplt ttojs 

 ten : ijet rtrftt iö / öattoittcr tnöt farljter blabercn ftetft/ 

 enbe TOit Leucoïon gijtiiocmt ijs/ niet nac öt tiettoc ban De 

 bloemen/ mate ban De nlaDertn : enDe (jet anDet igöat 

 <©eel Leucoïon gljeïjeetenïoojDt/ om fnngeele bloemen. 

 I^aer DatlBit Leucoïon ijs norö ttoJeeDetlep : te toeten/ 

 >&toc6-©ioïieten/ enDe l^tttt ©ioliercn/ oft <J5joote enDe 

 iilcpne Violieren, ©an Defe fullen top in Dit Caoutl fonts 

 miste befiljjijben/ enDe bnfonDer De «©temepne 5>tocfe- 

 ©ioiieten met entfeele blonuen / enDe De anDetc met ®ob= 

 bete bloemen; enDe boojtis tenanDerfoojte/Die gtemepns 

 lnr.6 in't toilt toafl. 3?anDaet5ijn norlj fommige Toosten 

 ban Leucoïon met 61ifterarJ)ttg!je oftloorfearhtighetoo^ 

 tefe / De toeUfee top in t naefibolgïjenDe JÖoetS fïiUen bes 

 ftjnjben.. 



2-55 



^jtoa-^iofiere*) oft «ërtoóte^ic-flcrei; 

 met «wciceCeéioemeg. 



<( Ghediente. i< ®e <©^oote oft 5>tocft-19io!teren Ijelw 

 ben tenen tonDen tethten fleel / tmee boeten oft meer 

 hoogfj/ in fommifltefnD-tacHcn oftaentoaffenDe fcfjeut* 

 Benp toetbtplt:bnet atri tonffen langt/ fmallt/ farötc enDe 

 bpnae ttjolatijtigeblaDereiv DcTtóUgjje-ölaöeten ecniglji 

 finis gteltK*/ maet farhtet . t©e blotmtn stjn üeflijcK ban 

 ttutb/toanbierblaDrtBengffamengljebocgljt/ langljp De 

 tatHtn naebobenttaettg op felconc tettc ftctlltcns bomt- 

 feomenDc ; banbettoe fomtnDtö rooD/fouitnDtö toit/füiru 

 tijDtjS peerftft oft blij-purputbettoigl) / fomtuDts" afrfj- 

 toeitoigh / oft feer. nae bp ftomenDe De btrtee ban bJitte 

 afftfttn/ fomtóDtiB gljerptiBelt oft met berfdjepDen bertoen 

 btrriett.gDaetnaeboIgêJangharhtigcfmaïlefjautoBcns/ 

 batrbjeet/ effen enDeronDfactin ligljt. 3rttoo£tcIen3mt 

 met belt grobe enDe ftcrefie fateling^en in Der arrDen ba ft. 



2. 35e ^ifj, n£0 ft^ me ©iolitrenenberfrhincnban 

 De <5?oote niet in maetEftl oft gtebaente / maer alleen in 

 grcotrc;UJantljacï fathtevuolarbtigc blabeten enDe (leelen 

 3ijn Die ban De «©joore güjclijrö /maer HltpnDer : Dt blot* 

 men 3rjn ootè ban bcrfdjrpDen bertor; tebaeten toit/rooD 

 oft prerfchatbtigft / oljj Die ban De <6joote : ban ïjautoen 

 tnDe faet Bomen fp met De <S5?oote oorB jjctl ober een. 



?. «ochbinDtmen een geflartjt ban ©iolieren/bat bobs 

 bel bloanen teeft? maer too?Dt fcer fclben gebonDen/ enDe 

 tiSeenfoojtebang»totH-19toliertn. ©efe ©iolierentooj? 

 DtnlitljtclritB Dooi De houDe bcfrfjabig^t / enDebergaen 

 fttr gaclt Dooj De frraffigijepbt ban tet toeDer / enbc Dooj 

 De 5>5oojDe-toinDen. 



4. 39aee jijnootfi notfi anbete mtDe-foojten ban Defe 

 ©iolitren/ Die geen tuitte/ (ac&te enDe toolarlitigtje WaDe? 

 ten en tebben; maet groenbet 3ün / rnüeban featlljtpDt 

 tnDt bertoen De fcteen-©ioIieren ( Die top in't naebol= 

 pjenbe €apitel btfrmtiben) beter gljcliiCBen. 



j. 35el)albenDcfe foobinDtmennotljfommigteanDere 

 genatljttn banïDiolitren / Die in'ttoilt tonffen/ tnDe tefe* 

 ben fmaller enDe merftrnDeel toüter blabeten ban öe 

 tamme: DeMoemÈtenBV ban bier blaberltcnis betgaert/ 

 3gn meeftenbeel bleecfe purpur ban bertoen / fomtijDto" 

 cofR roobarhtiflJj/feertotl-necftenDe : Den reuen ban öe 

 ffi 4 toeitte 



