z4° 



i. Eerftevremdcfoortevan Hefperis heeft blabttenbie ban De 

 SDamna-blotmn; gbclijck / maer toat b:ceöer mot bieher / cetft 

 toat fucracimgti ban fmaerh / baer nae fcberp enbe tot fccbcrmbcr* 

 tocckenbe : bc bloemen njnbe 33amaB-bloemen ooch gbelpch / ban 

 biet blabetkcno ghemaccHt / niet opengatnbt/ mact tiatt fclbtn in 

 ten HtontUtltnOt/ ban btttoe onlitfljjch/ bat ia bleeth enbe Douchet/ 

 mtt ontallnthe abctHcna tuffthcn oe blaberhcna loopcnDe ooo?- 

 rtglicn / bte ö.uglio nier oft fett toeumgrj ticthenoc / ban omtrent 

 ben abonbt fett licfinclt tnbc foct ban leuch . 13e yoicnhcna oft 

 tjaitoftena yjn ghtmepnlbck langhenDc bierhanrigh/inOc toclche 

 rofaehtigh fatt ffétekt / met ttoee lagtjni oft bcllcftena ban ben an* 

 beten af gijtfonbctt enbc ghefttjepben . 33 e toojtcl ia fafclatljtigtj Die 

 gliemr nnlat k niet langbet ober en blijft ban ttoee iaet : ban alfmen 

 Dat fnöcpt enbe niet en Iaet bloepen/ foo leeft bet langtjec. 33 cfcfooitc 

 ia ban <£ kiftte in >©oftentftch ghtbonben in be iRep blorpmDc. 

 Verandcringhe. aifmcn 't faetban Dit ttupbt üiDer attbentooipt/ 

 ban homen baer bloemen ban/ bit fret berfrtjepDenujOjben ban bet* 

 toen ; ban be toelchc fommf ght noth DonchetDet ban bettoen rooj* 

 ben / fommigbe lit&tcr enbe hlattbet : Dan allegabet l)rt>btn oe bla* 

 beten bet bloemen met aoethena booi-tegbcn / bit upt ben ftnarten 

 purpurbCRDigb flin. Ijp nacmtfc Hefperis prima oftHefpensmon- 

 tana. 



x. Tweede vremde Hefperis, oft Hefperis van Surien , toaft atn 



ben ?eebant ban §>umn / euoc ie aen «lufiua upt 3talicn grjtfon* 

 ben. ^vptoaff bccltoeelbigct enbe ftcttüet ban be boojnoembe foo?* 

 ui tnbt beeft bithet ftcclen / enbe grootet bloemen / maer ooch ban 

 bDfblabttHena ghcmaecKt / ooch boncker blceefc ban bertue / om* 

 treut ben nacht fcet toei ricthenOe / 'ar bacgba gantfeb fonbtt rruek. 

 nacbc toeltfte bttl bither bojnihenaoft iiautohcns bolghen/ bol ban 

 oictgijclnth fatt/ maer toat bithet . 33etoojtelghcltjrhtbicbanDe 

 booigacnDefooite/ enbe betgaet bet tuMtbeiatt. l&pnocmtfeHef- 

 peris Syriaca. 



}. Derde vcemde Hefperis toaft in't toilt bp ïBetnm in 4Bo» 

 ffcntijch ; tnbt bioept in Jüicp tnbt gopmaenDt . ijp noemtfe 



Hefperis filuellris , bat 18 H9iI0t Hefperis . £>p 10 Oe gbemcpllt 

 •DamaB-bloemcn foo griclnck / batmtnft qualuck onbtr-krnncn 

 tnbt ban ben anberen onDer-fchepDen han . 33cn fteel ia anDcr* 

 tjniötn boet boogij. S3e bloemen ;tjii ban biet blabereti gemaecht/ 

 njitatötigl)/ 'bit met langtjepot ban tnben ptttputbettoigh too?Dcn. 

 alleen ben teutft ban be blotrne brrfebilt : mant befc foojte en heeft 

 ghcentn rcuch oft lieajjtjthcpbt in Saet bloemen. ê>p bergaet oocit 

 Bhemepnlgth bet ttocebt iaer/ nat bat fp gbcblocpt Jeeft. 



Kracht ende Wcrckinghe van Damas-bloemen. jUcn hoilbt 



alle be foojtrn ban 33amaa-blotmen fcet goebt teghen ben hoeft/ 

 tnbt aenbo? ffigbtpbt oft ho?thcpt ban abem/enbe tegen ben hramp 

 tnbt fpanningt ban ?tmicn/enbe betftrompen oft gljttrochtn leben. 

 jbp boen fett pifftn enbe fmeeren ; enbe hebben een boojfnijbenbt/ 

 flfbatgtjenbe enbe betteetenbe kracht. 



Jbommight houDen bat Dit mipDt Viola matronalis gtnocmt iel 

 ala öjoutotn-mtpOt/ om bat bet bc moebtt fttt gotbt ia/enbe bt* 

 bulpfaém in alle Deghcbichtnban bt ftlbe : om bie oevfacthe tooiot 

 bat ban bc tooumen ban 3 talicn enbt 9;anthrnch feet cjjcfocljt/ 

 tnbt in bt tjoben onbet-bouben. 



3n bt ghtbieken ban bc bo?ft ghtbmpcfttn fp l)tt toattt Daei 

 bt bloemen ban bit ttupbt in ghcfoben *im : maer inbc qualen ban 

 be moebtt tooibt be tooutl mtcfr gijcbtfigljt; te meten / tjet toatcc 

 oft ben toon Daet bk in'ghefoben ia / oft htt gbebiffilleett toattt 

 baet ban. 



fO.m ijoubt bat ben rcutft ban btfe bloemen fett goebt ia om be 

 ftoaetmotbigSe tn D?otfgbet(ti0l)e menfttitn tt btrhtughcn tnDt t« 

 bctquithen i enbe baer toe gljcben fommi jljc bet g^cDiftillectttoatet 

 ban befe bloemen üt mclanholijhe menfehen te DiincUra / gljcmwi* 

 Bjit 1 1 mtt batten ö : anc h . 



HET VI. CAPITEL. 



Van Penninck-bloemen oft Paefch- 

 bloemen. 

 Gheflachten. 



Of^btt be ©iolicien oft Biülcttm too:öcn docê befe 

 t\att fooitf n ban ©10 (cttcn met bleette blaberai gtjc= 

 refeent ; tevueten/ be göcmepne^enninefe-bloeinen/ enbe 

 nnanbecbtcrgfjeltjclicfeUpnbeE Ibojte. 



5 Ghcdaente. i. ^cnnintfe-bloemen Ijebben groene/ 

 bjecbe/aenbe&antengeöerteïbeblabrté/btebanbe Alliaria 

 oftlLoocb fonber3Looc6gIjelgrB/maer grooter ban bie» 

 <©e fleeten 5tjn ronb / met aentoaffenbe frjb-tatttë&eniï. 

 ^©e bloemen 3ijn be Violieren gljelrjrii/ ban bermen purs 

 nur oft bleettt-ijeerfcfj/nae ben blautoen trecltenbc;enbe ala" 

 bit bergaen 3rjn/ bolgfjen baer bjeebe / platte enbe bfjnae 

 ronbe gautonenö/ banfeer bunnebellefietiiS/' aljsplaet^ 

 uenö/ t'famen gljebocgftt: tuffrijen be toelr&e platte efféne 

 enbjeebe bmpne faöen ficfeen/ ban maetarelbp nae een 

 jalbe macne gtlijrltenbe/ toaer tufftïjen een anber mtbbel- 

 belleEten is ; Dctlucf aubrremibtfgabtröfiet fact ban een 

 rrpej'benbe. 35c mortelen jrjn bttb/tott/ fjaer feïben bier 

 tn baer uptllrcrfeenöe en berbjepbenbe/be mortelen ban be 

 tmeebe #ioenc1BijfBcn cenigöuniBgelijtl./maer Blepnber 

 en bunner/ ban bmncn bol/ oft boos/enbe baant gegattet. 



Cruydt-Boeck Remberti Dodonaei. 



^CMMmc«-6fo<m«y o/t^aSof/Jcriac, 



i» t©ettoeebefoo}teban!3B;cebblabtgBe1iBtoktten oft 

 ^>entüntE-bIoenien/i0 be gemepne/atngaenbe Jjaer bjcebe 

 blaberen enbe Ijaer platte oft effeneeft ronöeftaubjcensi/ 

 gljenocgljfatm gljelijta : fp ïjeeft Ijoutacljtiglje fteelen / an- 

 berhalben boet Ijoogfj opftljwtenbe/ met bele bjcebeblabe* 

 ren : be JjauroBtnjS 3tin plat enbe bjeebt : ban foo turl be 

 blaberen aio be ijm'ibJünjG 311H btpbt tuat nlcpnber ban 

 bte ban be gemepne üoojbcff liielim foouc ban ■^rnnnicfe- 

 bloemen. ^aere bloemen 51J11 tuit/aio bte ban be Cnnuio- 

 blonnen. 5Se toojtelban brfefoojte blijft meer ban een 

 iaer ober/ enbe en bergaet brsi tointerü niet. 



f Pla«fe. 1. 3De<6ljcmepne#enninrli-bIoemenmo?s 

 ben jjiertelanbein beljobrn gljffacutenbeonber-ljouben. 



2. n?e tïbeebe foo;te ban i&erinincB-bloemen somt 

 boojbt in fotnmiglje boffrljrn ban35eljemerlanbt/naeft 

 ^oogft-5Dupbtfrljlanbt Iiggljenbe . 5>p tooibt oots in be 

 Ijoben gfitfaept/ baer fp langu oberblrjft. 



f Tijde, ^ennincfi-bloemen plegfoen gfjemepnlgrlt te 

 bloepen tn ben %v%ü een iaer nae bat fp gDefaept 3ijn. 



f Naem. g^tfe bloemen bjojbenbp ben gjrmcpnen 

 inan enbe fommigbe JtpoteBerjS Bulbonac oft Bolbonac 

 met eenen 23arbanfrncn naem nfjeljeeten : ban top noe* 

 menfe op'tlLattjnfcj) Viola larifolia.oft epgljentltjceer Viola 

 peregnna,bati!ï25ïetbblabigBe oft itptlanbtfcfje ©iolette. 

 i©e JöjabanberiS noemenfe l&cnninclï-bïoemcn/nae bc ge* 

 baente ban be fiautofienji baer fjet faet in fheifit/ t)it eenen 

 filberen pennintfe frfjtjnente gijeltjefien : anbete noemenfe 

 oocfi ^aefcfj-bloeinen / om batfp meeftenbeel omtrent 

 ^acffrljé plegen te bloepen. jüöecjt alle be nieutoe Crupbt- 

 hefrïtttfberts gljcbenfe eenen ILatnnfcljen naem Lunaria oft 

 Lnnaria Graeca, al ofmen IBaen-irupbt fepbe/ 't 3p nae be 

 gpebaente ban fjet fatt/'t 3p nae Ijet mtbbelfte belleacn bat 

 get faet ban malnanberen ftljepbt ; 't toelcft /nae bat be 

 buptenfïe ttoee bellefiensi mitrgaberjsöetraetbooibefiitte 

 oft groote bjoogfjte afgfjeballen 3ijn / aen be fietlfensS 

 blnft blinrsenbe/ min norfj meer ban eenen fiibercn pen? 

 nintB oft macghben-perthement. 



1. 2. jDaerfootoelbe ttoeebealjibeeerfie foojttmagfj 

 ben naem ban #cnnincB-bloemen boeren: ban men foube 

 bc ecrftemogöen <©ioote ^cnnincK-bloemen/enbe be an* 

 btre jsXcpne ^ennintE-bloemen noemen, 



Thlafpi 



