i.\6 Cruydt-Boeck Rcmberti Dodónjef.' 



^«ipoitcf nut atexê-fètffe 6foe mcy> 



inScelanbt/en&e oora tori op anbere plaetfcn We omtw nt 

 öe Zee niet en ligcjfjen. j. ©at tonfbe glieflacfjt groept 

 iu be Uojen-bclbcn / enbe JjettooiOtop bêleplactfen met 

 mentgijtcgljcbonbcn. <>. <Eat fefie toaft in bofcfjacfjtigfje 

 enbe boncfecrgljetoeflen/ baet netten en&eflijc&acfïttgljen 

 gronbttü. 



^ Tijde. i.*. j, tpebjueerflc^alö-crupbcnntoepenm 

 23taeclunacnöt/ ï^opmambt enbe <©ogfimaenbt- 4. 33e 

 btctüe foojteuïoept met Ijet anber $ató-crupbt. 5.3De 

 brjfbefoojtcoft be finuoncc ulonn mceft al ben *>cinrr 

 bboj: in bc TOinterftjje mnenben tootben be toojtcifeensf 

 upt bet aerben genomen / om bp be êaJact-rrupbcn met 

 ebtcu enbe oïic te gljtbjuptöen. 6. ïjet ftfie gljcflacht 

 blotpt in jBti* / 23jactumaenbt enbe ^opmaenbt. 



5 Nacmcn. i. i. ©e ttoee eerfte toojben in ^oogfc 

 buptfrljlanbt jFjafffraiu /enbe batt nae op 't föeberbuptfrlj 

 ï^alé-rnitibt gl)Cljecten/battiSin't3Latijn Ceruicaria,enbe 

 oorlt Vuuhria, enbe foo $ tifJfiusJ mepnt/ Campanula ; in't 

 <©JtcrfejE! Trachelion Tf*%itMv : top nocmcnfe Ceruicari3 

 maior, oft <J5root i^aiis-ttupbt. j. ©eberbefoojtetoojbt 

 oljcnit milijefc Ulctm ^aifi-trupbt gfjejjecten / in'tllatijn 

 Cemiearia minor. 4. 5. ;©ebierbeenbebnfbcfoo?ten3rjn 

 gijenoem t Rapunculum , al ofmen Mcpn iSacpHcn fepbe ; 

 bilfonber be lötjföe / We epg{jentlijr& met ben naein (5a* 

 ubnre in sacberïanbt befient 11S ; in 't f ranfopji Raiponce ; 

 in 't l£oog(jbuptfcfj ataomuntje. 6. ©e fefie toojbt ban 

 fommtgjje op 't «ftyer&B - Alopecuros, bat i»*19ofTen-(teert/ 

 gftcljcrten/ foo ïjet fcljrjnt nae be abcre bie nol bloemen ijs : 

 bc toelrftc iilo be bloemSeniS open3tjn/facJjt enbe toolarlp 

 tictvjKi/cnbectnen laoffen-fteett ftfjiet gjjelrjcut. Jtiacr 

 Alopecuros ie ten gantfrfj anber gljctoajs; ban'ttotlclte 

 to» in be JSeff {nitbinge ban Ijet laojen enbe ban bt&lut&? 

 biurhten bjecb'er fullen fpjcBé.^an om bit oojfafce l)tb- 

 ben fommigfje bit trupbt bat top ïner beft öjijtoen Rapun- 

 culum Alopecuron ghèfjeeten/ batijS öaponcemet ©offe* 

 fteerten : om bat foo ban Ijet omerijt Alopecuros te onber* 

 frtjepben. jflSaermen foubefjet beter öaponremet abtren 

 oftmctaberji-totife liloemtn moglien jjeetetu 



5 Aerd. ïDetoojtelenban alle befc Toosten ban ÏDilöe 

 fiapen/foo toelban be ^ais-rcunöen/ a Ja ban be fiapon- 

 ten/ iscbbtn eenber&oelrnbttntieoot&toat t'famtnttet- 

 Uabt ferarljt. 



f Kracht ende Werckinghe. 3Pe bJOJtelen ban ï^afe- 

 trupbt m toatcr gl)tfoben/3tJn feer goebt tegljrn ben tore- 

 bomenbecerflbcgjunncnbe ftoilltngïjcn ban ben monbt 

 enbe ban be Itele/ enbe berfuttingtjebanbe amanbeicn/ 

 alfinen baer mebe go^gjjelt/enbe ben monbt fpocir. 



©oojts foo mammen alle befetoojtclen feer toel in 

 ïjet&alactghcbjupc&en/ enbe met tbitlitjibe olie eten/ 

 alfmen alle anbtre 5>alact-mipbcn pleegjh t e boen. 



BIIVOEGHSEL. 



M<?nbmbtbefefootrcn»an!13iIDcï?npat feer btrfcbepBrn b«i 

 blotmtn / amua'möe öe gtoottt tnoe brttot tmn 0(t ri:Sie fotn' 

 tgoraooth togcitr optn aatn / fomtijbrs mttr gljcflottn jpn: Oaré 

 ia ooth groot onörefttjilmüttooittlm/ Bit fomtimta Oith/tnoc in 

 ten tjlKfcloclitcn tijn ; fomtijDts tunbtr : fianüt blotmtnoanmtcfl 

 aile ötBftirinmbanbolJcn ntDerVoactts te btotpm ; tnDt fommigl e 

 blormm fïatn rtttit obcrtnO / fommigbe &angl)cn nat benrOrni 

 fiilrhs Satmtn mrer Dan acftt ofttl)ifngt)tnacl)ten foutrt mogtim 

 binötn : be toeltltt gocBt te Hennen ?ijn / alfmen Otfe fttnt oic ï!o6o> 

 netioljitr bcfebienenljtcft. 



33aiiaIIeBe foojren ban Kapontrlen hebben mtltfeatfttigh fan / 

 toner fioojfp ban oc iEariettea enceials-trupotn goeDrt'onber» 

 frhepötn ?tin : Die g fttmepnlijtft min fapa ttebben / cnDe niet foo toit 

 eftmtltftact)t»gj)aIobatbanDc3Saponccii. «Etab, De oberblotDin» 

 btpt ban fap ia in alle Deft foojtcn berooifaecHt ban De berftljtwOent* 

 ÖtptDtrplactfcn > tttectcnnaeDatljetlanDtOatrfriopgtonch/btt 

 oft magljer/Diosgö oft bochtig!)/ ümtm oft ftout ie. 



Nacmcn. ïjala-crupD! ia tn't JLanjnbanronfmigfteArchanoc- 

 "«gljr&ettm ( hjeltHtn naem notb berfcbtpDen anCer stebfa» 

 mcöe-gbcDtplt tooiDt; )in'r #ranfopaGanrci« tnDcüjntcictz, al 

 ofmen fepDe Hanïr-fchocnkcns-cruydt. üBcooifaetftc Der nacmcn 

 Hais-cruydr enD t Vuulana fullen top btrtalen/als top ban De hracti> 

 ttnfpjtiien. * 



WitGrooi Hals-crnyiltvan Noordt-Enghclandr.mïttoiBBoar- 

 fe Marie tnDt Grandes Clochcttcsgijcbecttn / in «CngbClanöt Has- 



kewuttc, oft ootit BeiBoure, ban tobelbefctjjtbtn/toaft in Cnshes 

 ianDt betl / enBc ntrgbtne elotta. <Btt ia ban acnfitn 't «öroot 

 Öala-crupDt niet ongtieltjclt / meer et blaDcra ?fin Die ban htt 

 Cingljcr-ijott-rtupDtnbelDch. ©c bloemen 5jn fetc toit / Dit ban 

 bet iala trnpDtoft jjCiarietten gbelnth / maet groorer cnDe lan> 

 Boer. Oen fleelcta ttoee iae Dip tubiriia iwogy. ïDctooitcliafaftri 

 acbriglj / Dirhatrjtiglï / melritachtigb / tjertoaert» rn üertonerta 

 looptnDt. 'C fact ia Dien ban bet Bala-trupDt BbtlijtB / maet 

 grootte. 



Vcifchcydenthtydt van Kleyn Hals-cruydr. £,omtijbta groept 



aen Den Stehant enötoojtt btubtlaebtigbt plattfcn een crtipet Dat 

 het öala-crupDt niet ongljtüjclt en ia ( fegljt lobel / 5?ooon:ua 

 frtirintDatoocl; göcftentte IjcbbcnJblaOcratjcbbcnBc Dit ban "het 

 •SrootfalB-crunot gbclntft/glatter/nttt foo ftijf/oft ronDfommt 

 S!)ttanDt;groei!enOt aen hojter fteclftcna; enDt beeft een toirathtigt 

 tooitcI/betlniüDtt nptloopcnOe. tOtblocmenbjcngöt tm booitm 

 IBcDcmacnBt tuDc gonmaenBt blcttlt-purpnr ban bertoen/ ban 

 BÖcDacntc hfepn clachehrnagltclijchcnDc. 



J3ot|) ifler tm anDtt fcoi te / D it Bojre ia rnbt nitrfoo luftigb / Die 

 in "ffnghxlanBtopfrtfnathtightDojrt plattfcn gbtbonotn «uojBt/ 

 eiiBcinBtboffthtnbantBalfchJBtBtrlanBt; anBtra BeanDtrelioH 

 gycfötK. "^ 



•©och ifler een foo!tt banlSlennSala-crupBt DitrooDt purpurt 

 bloemen ijetfr: anfierfina ftonit Die met Be anBtrtghtnotgh obtt 

 ten. 



Groot Hals-cruydr van de Nederlanders. ©itmtpBt 18 brtftr/ 

 fit ban BöeBacntc gljelqc» ; enDt fouBe in aller manieren 't felfBt 

 «jn/ ten toaert Dat tjet in IcnghDc ban De fialtnl IcngtjBc enDt grootte 

 ban hlaBcra D'anBer ttocemacl re boben ginghe. ©e bloemcia 

 blauto/Dic banDciKarittttnfttrgötljjch. 



Kleyne Kaponcckn. 13it trupDt ( ban ©ODoneufl Raponrt 



ghcöccttn) iaKapomium oft Rapuium tn't lanin ghttitcten ghc* 

 toceft/ fepBt tobtl/ oftom Bat 't ghcmcpnc bolck Bbémcpnt heeft/ 

 bat Be fclbe plante een m>cc foo:tc ban Uapen ia / oft om Bat Be 

 toojtelban etrna toeght enBc ban aenficn Be SMttft tape shtlgtjt ia: 

 toant Be llltpne IXaponcc brngbr etnt tooml Bie ghemtpnbjtk 

 eenenfiupm langljia/ enBtBicft ; Iangijtooipigh ghclDth ctn .étetft- 

 tapeoftHaBóa/ in Bc miBDel een tocpnigh bupcHachngl)/ klare 

 toit/ malfcb/enBebeelftltpnDct enBc iitflijtjttt om ttenbooifafact 

 tnDt eafttn/Bancenigbt lïapcoft UnDho. tstnfclbtn iobcl enoe 

 anDtre noemtnftootb Pes Locuft*. 



Kleyne ende Groote Raponcelcn met witte bloemen, ©e liltpne 



Kaponct httft gbcmcpnlócft blautoe bloemen. 33an / foo om 

 felbcn ïobtl betupglit / omtrent S:ugc(cttc / ttn ftc&cftcn ban 

 ©enegotónt/ groept Ijcr met toitte bloemen. <t?nBeCItifniabce« 

 matmooeltban tcn^ala-cnipDtmet toitte bloemen/ aleliictiiae 

 blseften fal. .fabina «Tolumna fchnjft ooch / Bat Dt «Gbtmcpne 

 Kaponccn htcl fnenitoitre bloemen D:aghenoe banftem m't tJrjtit 

 ban Bapels gtjcbonacn njn. &p toaffen oodt iri Bianrlirycfi : 

 toant oen feer ghcletrBen enBc tuttfhgbrn crtipBt bcminntrc jjc< 

 erna UonDina heeft Date btrf frhoone plantm ban gljrficn te 

 Jaintéa/ uiBtnbof banBtn ©iffchop. ®an hp ia ban gjjeboe* 

 len / Dat ban tenDtrhanDe fatt Kaponctn booithomtn foo toejl met 

 toitte als met ttlautot bloemen : bebinOcnoc bepbc Die footrtn in 

 fntitn bof/ Dan tjp mattfaetbao Bttoitte bcrgaOtrttnBeghtfatpt 

 SaBöe. 



Groots 



