156 Cruydt-Boeck Retnberti Doddnaei. 



aen benanten ban öetutpm enbe belben/ enbe ooffi tl- 

 berg: ban barr too^ben fp in Dr fjoben gcbjogfct/ aljs booj* 

 frpbt 10/ enbe toojbcn romtijbtjs booj bccl berplanttn enbe 

 met langhe oeffeninghe ïjccï bobbel ban bloemen. 



f Tijdt. *bpbiocpenmeeftbenl}eclen£>°naerboo?/tot 

 Irijnacinbenl§crfft. . ' 



1 Naem. 5Ftfe bloemen tobjbert hier t* lanbe genet- 

 tenene ghchecten ; in l^oogliöuptirtjlanbt ooté Cü?<irïeri 

 xUiUn/ ciibe CS8mtOn<ximr$fèUnlmüe oocf: £j>6wepcf cm= 

 be ZQibtxMi i in ©jantHriïrB Oallets fauuages : men 

 noemtfe i: i't üixiec60 Lychnis agria Au^w *yrk>m't ILatnn 

 Lychnis filueftris.- 



i. 3?.e ghemermfte fooite heet Lychnis filueftris; in 't 

 jöebcrbuntffljWïlbc €lmfiuss-oogtjen / oft «enrbcl 3c= 

 nettenene. z. T^ie met bobbel bloemen mogen in t ILatnn 

 Lychnis filueftris fiore multiplier heeten / bat tjf Senttttï 

 feenja niet bobbelt bloemem 



tpaer 31,11 nocl) beel anber natmen biebefe foojten ban 

 !©ilbe «Cljjiftue-ootjften toe frhijnente&omen; aljï befe 

 <3jkcurr]je/ Tragonaton, Atocion, Hieracopodion , enbe 

 Lampas ; enbe Dffen fiomcpnfrhen / Intybum agreftc : 

 toetene naemen nothtane onber be bertoojpen tnoc ba* 

 ftacrt-iiacmcn gljcrcfcent toojben. 19eel ban benieutoe 

 <rtupbt-befcl)?i)bcr!ï fjcrtenfe Saponariaoft g>eep-rrupbt: 

 baer lö nochtans een anber opjecht Saponaria, baer top 

 tjianannaelöafljanbelenfullcn. êomirnghefienfcootB 

 nooj Ocimaftrum aen ; ban Ijct Oamoidss n'wj««/<r«-oft 

 Ocimaftrum usbanblaberen Bet Ocimum oft »aftliron 

 gheüjtk/ enbe heeft nojtc ficelen/ niet meet ban een fpannc 

 laugïj/met een bunneonnntte Vooral: baer-cn-tegljenloa 

 Ijccft beft onfe TOilbe Lychnis (leclen bie jjoogljer sn'n ban 

 anbrrfjalbm boet/met langljtoojpighe blabtren/ bic ban 

 *afiliron nergens in gel:;ehenbe/enbc bacr-cn-boben ten* 

 ghe ticht tor^telen:toatt urt mcrtneliitÉen bliirttt/ bat beft 

 bloeme feet berffhepbin ns ban Jjet <®tnnaptum baer rp 

 bat boo^ toillen Ijoubcn. k . ... 



®itt tegljentfacnbe alle be booifepbe naemen brr beft 

 mtnbrn boeren / foo tooibt benfclbcn naem Lychnis iiiue- 

 ftris oft Wilbc Lychnis noch meer anbere rrupben tocgljc* 

 epghent/ bie nory'tano met be 3enettehenjS ghcen gemt mi- 

 fchau met alten en hebbemfuteBSS als i# ben <©iant oft An- 



tirrhinon, roo^iorconbcsbetupgljr; enbe Jet Lecntopeta- 

 lon.roo&pnichisrrhiiift. 



r Aerd , Kracht ende Werckmghe. |>ct faet ban %U 

 nettcïienS/ oft immers banbeSMbe Lychnis, nlgs io* 

 froiibris rchjüfr/wn half loot fb; acr/ bat is 'tgc toight ban 

 ttocc biagbmen/ mgJiebjtoiuHcn/ iaegljt af metten namcr* 

 gangli alle liccic gecle oft gallarhttgl;e bochttgtjcörn/cnbe 

 nlienecft be ghene bit ban ben £>ro?piocn ghtfte&en 3n«- 



3ae fommigbe biillen berfeKtrcn/bat bc ^eo^pioenen 

 gaiitfcft Krachteloos enbe onlrhabctecfe icojben/ toan- 

 ncennen bit crupbt alleen bp haerlepüt/ oftbatmen Jjatt 

 baer mtbe acnrattnt/ fepbt ^iofcojibeïi. 



BIIVOEGHSEL. 



ANdcre "cflachtcn vanWilde Lychnis oft Chriftus-oogen.<0ft| 

 rmojfep D oen € lufiua J)«ft öt natbolglittitie foojtcn ban milt 

 6e ipchnis üefthiOjen / Die met Oe foojre Oact 33oaoncua af 

 fpicetüt rntl ccntjije gDflntUemffcütbucn/mact mcrfomituBöelm* 

 foiiDete mttchteethenen Dact af te onöerfcliepüm cnDe rotiöethcn* 

 ncn 5fin/al0 nu Mijcften fal. 



1. Eciftc Wilde Lychnis van Clufius , te jbalamanca Roodt 

 Bchen gljelKtttn J in't iatnrt Lychnis aiucRiis ptima Clufij , yteft 

 tuckachttgtjc/totiuc/Bbthnooptcflttlcn/mDelefüO-tathtnbtvocpitf 

 tiie met IgmatljtigBc tatpc botytiglttpDt befet «ju, aen oe UidcRt 

 Bc mugghtn enDe blieghen enDe anDrt oietghelücrs ongljcuiert 

 pltegö te blijben bangljtn; tnDeDaerombtbbenfe/fomnuaijc Mu- 

 lbpula gBtbceteu. 113t tltlï hnoopften homen altjjot ttDccblaoertn 

 tegöcu obee Ben anoertn fiaenDt / upt om groenen rnitachttaij/ 

 enDebiJnaeötmels-blatiito/gtootentiebieeutachtigbgcnoeg!). ©e 

 bloemen ftatn inDetonDeheana-geünjfebfrfamtlt/lthoon omfttnf 

 root) /ban böf /ghetnfina introetcnghefnipptiae oft gtiefnt&tn bla* 

 Berltcno ghemattht. ^et faet ia Klepu/ tonOI Dat ban UDUDeijnil 

 oft «olie gbelücR/ afttibervoigöl in Rtcpnc tcetc hupaftena ftehens 

 Be. 53e toojttl ia Dtch enfle gütbefelt 1 göcmtpnliitH oea üjintets 

 bctgaenDe. sommigbc pouotn Befe fooiteboo? ae Odoncms ban 

 pimiua/maetnotötanat'ontttljt. #>p toafl in «auBt «aftilitm 

 enDe bloept ban iRep af tot in Den $crf|t toc/ala De ttoeenatboi» 

 gütiiDe foomn ootftBoen. ©itia Be fooite Bie '©oOoncuaboojst 

 löierBe fooite ban Flos Armcnus ïcfctnt. 



1. Tweede Wilde Lychnis, ban «üuiUia in't ïatijn Lychnis 

 filueftris fecunda gbeheeten/ ban anBeie Ocymmdcs (Papaucrlpa- 



meumbanfommigöc/) heeft ootft eencn gheknooptcn ft«l/ notb» 

 tana in min fvjB-tathenbctBtplt : uPteltK fcnoophen homerrootfe 

 ttoec blaBettn ghefpioten / gtocnöet cnDe baftet Ban OiebanBt 

 booigacnBc fooite. 4Dp elch taritahtn homen Bc bloemen boojt/ 

 Oic ban Be booigacnbt fthicrghelijth / mact gtootet/ blctcltcr oft 

 lichtte rooBt/ met blaaerKtna Bic in tinceen gijcfncDen ;ijn. gec 

 faet-boflcften oft önpaltcn ia Bitlt met een öatat / fecc gt)tftrecpt 

 oft gbebooit bellehen bcBctftt/ toaer in afcDbctiuigl) Bicfeatljngö 

 faet (ïecdu. ®t rnoittl ia entlïcl initt feer ghcbefelt/oock Bca rtiia* 

 tera fterbenBe. Ê>p isalt ooth in <2uBt «Cafrittrn. 



}. Derde Wilde Lychnis ghteft uptelth hncopktn ailDet fijB- 

 ffeellieno ban omtrent tenen boet langh / Bie ooth ghchnoopt enBt 

 in anDtr fijB-tathahtna becBeplt -jgn : Be blaBettn ?nn (mallet 

 Ban Bit ban Dt boo:gamoe;upt Ben Boncfeet-gtocncn fcbicc f roatt* 

 ncötigh ban betbitn : Be bloemen ;nn ootk ban bpf blaBetkcna 

 ghematckt/ tooDt ban bettoen : bet faet ia Bat ban ot booigaenat 

 Bhtlnch / matr uocljtana hlcpnBtt cnae gtatula r oft bmpn . 33* 

 tooitel ie Bitk/ ootk Ben tointet nier bolhetacnBc. fbp üwt in't 

 ï.atnn Lychnis filueftris tcrtia.tnDtrBoiatootkboo! een fooirtban 

 Flos Armerius ban fommighe aengttefien. 3n ^>patgnitn toojot Bit 

 cnipBtoock gbeboiiBcn. , ,'-.'. 



4. Vierde Wilde Lychnis, in't ï.attm Lychnis filueftris quar- 



ta ghehtcttn; cnae nu rei tijCt ui ïjongarien V ad zek fin , Bat ia Wil- 

 de Ginoffel,ofttpghfnt(9tkNywUek nu, Bat ieHalen-Ginoffel, 

 heeft cttft tenen tntktitn ftccl/ omtrent tenen boet hoogl) / oft 

 iaat hooghtt ; shchnoopt / upt Ben groenen purputbctaigij / oock 

 trrxc blaacrcn upt eUk hnoopktn booitbiengtjtnBc / Bic langb/ 

 fthecp / bafi / Bitkacbtigö enae gtoen ?yn ; ban het mtDBen bijiiae 

 rotbobcn toe/ upt Ben ooifpiongh ban Bc blaatten belt bloemen 

 op langhatlirtglie frcclfccnsbooitbicngenOe. 33efebloemken«?ijrt 

 ban bnf blaBerkena ghemaechr/ Bie m Be rontc in trntctn götacplt 

 ?ijn / enBt met een feet ftatpe tooBcberbJeblinthtn/üiatnaeBtn 

 purauren trethtnBc/ bebbenut in't miDBtn ten mat uptpuvlen» 

 ot ktoonken/ 'ttocltfe roat Wcetket ban bcrürcn ia : fp en littt? 

 ben nothtane gantfth ghetneu tcuck. lier nae bolgtjcn bdlaclj* 

 tigtte / boch hatDatljtighe bollchcne/ omtttnt Befteeikcna cnyjUcr/ 

 cnéc baft boten Bicket luis tnp VooiBcntc gapen tnBe open gacn/bct * 

 tljooncnec feer klcvn upt Ben toffen froatt faet. 33e bjoitcl ta 

 Birkathtigh / ftoatt/ btle fafelmghen hier etiBc Dact uptghcbcnBr/ 

 alle iaet mtiitoe uptfpmptfclcn booitbicnghcnBe/ enBcocaiuiiircre 

 niet bctgaenBc / ala Bc anBcrt booigacnBc fooittn aocn. £>p rnaft 

 in J2ofïenrt)th enDe HooghbuptfcljIanBt. 3n Ben iEep bloeptn? 

 Be/ beeft in SiaetkmatnBttap faet. . 



S. Vijfde Wilde Lychnis, int latijn Lychnis filueftris qmnta, 

 kti)trl)t feer belt fteelen / BittonDt enbe UngljAtbtirtbujn I malfftt 

 enBt fiapptt Dan Bit ban Be anactt fooiten/ tct aecaeti bttrp'.epBt 

 ugghcnaeaipt elek knoopken fpmwcn oock ttocc bUBcctn / lanqb; 

 cnae fatht / met teiugrjc tbolactjnafjepBt gtya.rufTthen Bc rucltht 

 be bloemen komen gbefpioten/ langha Br ffcelcn tojaflenM / Du 

 ban De öoben-btchaelDt fooiten rnat fltjclöch / m.ret groortr enae 

 bfteclitt tooflt / bouat infbtrwigh oft incaniatt. IBet faet flccckt 



