Mee tweede Deel. Het fefte Boeck. 



fn ghfffrccpit hUDöncrte/toat rofaebtigb Dan bertocn. ©ttoo:«I 

 ia toch cnbe gycücfclt/ felben nahtano meet ban ttoce iatttn obtt* 

 bigbciiBt. £>t> toafi oodi in <C afruim. 



t. Sefte Wilde Lychnis. :ocfe ie klcpnbce ban ttnigh batt 

 alle bc booibefcftitbcn gbcflatgten/cnbt ia in't tatim Lychnis lil. 

 ueftris feïta ghetjeeten. jsbp t)tcft een wcljt opftaenbe ftcclhtn om* 

 trent tm palmc hoogh/ teer/ toolacgtigh, ghcfcnoopt/acn cltkftmc* 

 Jsen oft knoopktn Komen ttoce Bunnc/Ianghachtighe / toolacyti* 

 gljc blaBctcn. 33e bloemen komen oughcfchicktelgch / ftocb met 

 Beurten upt clck hneiophenggefpioteu/crfDc sgnklcnn/purpurban 

 bertoen/ Baer feet luiligb tooOt op semengbt io/in een iangh tooi* 

 achtigt) Inmaken ghcflotcn. 55e tooitcl ia Dijn enBe teer. ©p 

 tooiDt bp £>alamattta gijebonben. 



. Sevenfte Wilde Lychnis. HScfcia OOtk ftet hlcpncnbc Iccntl, 

 «noe ia in't ïatijn Lychnis filueftris fcpiima Crctica gytbccttn/ 

 om Bat fpin «Canöien beel blaft : te £>alamanca iiocmtmcnfc 

 ooch Behèn , oft epghcntlijcher col/tjsj. UDr «laubicn ia het fait 

 ban bit ctiipbt gtjefonben gtjetoeeft met naeme Ocymoïdes. ^Bc(t 

 fttijght npt bate tooittl tctfionbt bele tacftshtna Dan een palmc 

 ïjooag/oftnoeblccgötr/ronbt/tect/gljcknoopt : aencltft knoophett 

 toafTen ooch ttoce blaBctcn recht tegben ober Oen anBeren/ klcpn/ 

 Bithachtigtj / unnac ala met hapt beortHt; elth tachaftcn Biacggt 

 ecnbclachttgh hupahen/ ghefrrfcpt oft gcbooit/ met toolactmsb» 

 tjepBt bcBceht/onDcr fmalier/ bobch totjBtr/toacr upt een bloeme 

 fcomt ghefpjoten/banbiif blabethtna gbcmaccht/bobcn In tuitten 

 gljcocplt/ tetff rooBacbtigh / bactnaetnat toitathtigtj/Barrfmn* 

 migftc biacnhttte in frtken met geclathtighc tipkena oft tfopkena 

 bcgacft : nae bc bloemen bolghen kopkena oft bolltlttna/ Oaec 

 fatt in ftljuplt/Oatban «ïftuftua-oogiicn ggcIgrkenDc : Octoo:* 

 tel ia Bun/m berfcbrpBcn tackahena ghcocplt/nothtana Bta toin* 

 tera niet obtrbigbcuBe. 33tfe fooitc ofbept in Be Dopmacnor/ 

 tnfie fpiupt htt anBtr tacc toeoerom upt ban't fatt bat Baec af 

 «htbata ia. |>p tnaft ootft beel in £ paegnien . 



«. Achtfte Wilde Lychnis beeft Bunne fteelen / Botlj inmeet 

 snBcreberBeplt/ tenen boet oft meet hoogt! : upt elth ftnoophen 

 fpiuptenttDteoftBjpblaBeten/fomtijbta ooth meet / fmalier 

 ban btc ban be anBete gbeflaeftten / ban bectoen groen upt bm 

 toittrn/ tnbe ognae gtacuto. <Op 't fop ban Be freeihcne komen 

 Be bloemen boou/ banbiif blaBerengljemaecSt/ Bic ttoce fegerpe 

 puntkena hebben / ban binnen tuit / ban buptcn baat pui pur; 

 brttoigb / Bit eer fp heel btrgaen / Jaer felben in een treeden enBe 

 cmkronchclcn : Bc hupahenBsgnfecc yarBt/ hoit/ ronoathngb/ 

 met ftlepn afchbertoigh ronbt fatt / Ijet fatt ban «Collt oft lBil» 

 ben öeul ghtlilthtnBt. 39t toojttl ia toit/ tamtltjthen Bith / in 

 bele anBert brrbeplt > be totltfec htt nat(t-komenBe iaet pleegt) 

 te bergaen. tStfe ia in't latön Lychnis (ilueftris oftaua gheljee* 

 ten/in gongarien Vad 2ck fiu , oft IBilce «Sinoffelen / foo |p alle 

 Be (oo'.ten ban B3ilbe ipeljnis plegljen te noemen, laefe fooitt 

 ia uiat futrathtigböanfmaeih/ batr allt Bt anOtre bjat bitttr* 

 athtighin oen monbt %t)n. ^ptoaflinöongaritn enBe ooch in 

 «Oofltntjjth : felfa in't ^ettogboomban tutwibutgl). ^DefeBbtJ 



iDthtfcet be ghtnt Bit lobel Wit BehcnvanSalamanca noemt, 

 j. NcghenHe Wilde Lichnis , in't latljn Lychnis nlueftns no- 



na,tnaft oberbloeBigb opBefneeuto-bct5enban(è.tiermnttftt. gip 

 Ijeeft bele blaBertn upt bt b)o?ttl/tencu binghet (anglj / aKenghaü 

 hen» uieebet bwnbenBe / bo;en-acn ftherp oft fpitfch/ grorn/ 

 toatliapiicth/ feet nae ftomenBe bp Be blaBertn ban Be gbemrp; 

 ne 3>ntttèhena met toittt bloereen / maer noehtana bctl fmal* 

 Itt ; cnBt fuetactmgb ban fmaeth ; Baertufltbtn homen (Ueien 

 ban omtrent ecben boet oft anOtrtjalf ljoogb : upt elth Unoophcn 

 homen tbjte blabeten op een b:ctBaerjtiglj fleelhcn bjaffcnBcy 

 feoittr Ban Bt anBcre/enBt aen 'tfop ban Be (teclen noch. betl fclcpn* 

 Oer enBe fpitfch. ©e tathahena; Bit op'thoogljfreban ben mio* 

 Bel-(tttItoaffcn'D:aBhengl)emepnli)ch Bjpoftmeer bloemen/gbe^ 

 maetht ban biif olaBerhena/bie elth in tüJtcen geBtplt :rjn tot bet 

 miBBtlban Bc blocmc toe / enBe bp het mibBtn banfie felbe bloeme 

 tnjtefcbetpe acnlianBhfelmtjtbbcn/ toit ban bertoe/met bpf B?aep> 

 hena in'taniBBtu. ©tfe bloemen htimpen ooth ineen/ ala fpbe* 

 ehinncnttbetgaen ; Batr nat bolgbcn Bichathtigbefpitfcht tjupa> 

 hena/ oft blacahcna / bol Itlcpn tiatBt aftijbertoish fatt. 33t tooi* 

 ttl ie btftlaeljtigt)/ btltiatrtnoberblnbcnbt/ enBe óact felben feer 

 Ucbrclrjtft bermtniBhbulBighenBe. 



i o. Thiendc Wilde Lychnis, i« <©ofietttt)th tllBcoOCh in ©tiet* 

 matChtbOOJtehomtnbt / in't ïatijn Lychnisfilueftrisdecimaglje* 

 heettn/ met hatt tcere tatkohena lanjtja oer acrBcn berfpjcnot 

 ligghcnbe / enBefomrijbrabp Bchnicncnaofthnoophtna hlepnt 

 tooiteihena oft faftlinghen krijsöetifle •' Betoelche fhtlmhaerftl* 

 btn Batr nat totBcrom op-rtchtcnBc/ omtrent etn palmt hooch 

 tooiBtn/ fcerBiintocfcnocenBegjjthnoopt/intlckknoophcn ttott 

 blabtren krijghenBe rettjt tegjen ober Ben anBeren ftaenBe / langh* 

 tooipigtj/ fmal; banboicnbotaebtigh/ &otni met centnuptpup» 

 ltnBt nigght / bat ia met etn uptftthtnBc ribbe int mi&ficn btt» 

 btplt. Op'thooghfttbanBtfictltncnbeacnBefgBentoafl'ertfchooj 

 nt blocmcn/toit/banbiif ghefnippcIBt blaottkena ghtmaecht/ forts 

 bet ttuth maer Bc toclche bolghen ftompe fjupahene / gtielaben met 

 ftlepn ftoattacliricjh plat fatt. 3&e tooutl ie faftlathfigj) / tnoe 

 tooiBt feer litbttlhtft btrplrnt. |)et faetbanbit enipBt ( ooch Bc 

 bloenien) tonfl f bcnocglj upr/Batmen't ftcrtoelboojeen fbojtt ban 

 Hos Armenus oft tienftcne maglj rtkentn . 



Veranderinghe. ifembmBthttfomtijtamttbcel hlepnBct enbe 

 fmailet blaBercn / tnBeooch hltpnBer bloemen / anBcrfins'rbooj* 

 BacnBcinalIeagbelnth. 



Veianderinghc Tin Lychnis (ilueftris flore lafleo , BatiS / Wilde 

 Chriftus-oogen met melck-vvitte bloemen.bit in ©lacnBcrtnop befe 



plaetfen in't roilbttoaflen/ ban jaettua SonBiua atnBbeteecfttnt, 



1^7 



■Srnctrltcn : 5©t knoppen Bacr bt blotmtnunt fin.mwn / .*- i» 

 fommigbe fooien langtj / bun, nSÜSSWSfCb^X 

 auBcte ffinfcfcccbuh enBcopshtbUcftn/IAfet™ bi^tnS 

 homen *m ttoccBn. : 3nfommi 9 hc «n b« b?f bteSSuï?^ 

 ban t oppetfte tot Be miBBtl toe met een ftttbt shebt^t/ ioo-ta 

 heel -, in fommigljc ftctmm tct fgBc ban Dt fclbT tfotb ttttK 

 fmppefmgtjtn / tanba-ghttotiB gljcfcrjattt / tocpmshoft "tl öa n 

 ut fcljoonftc -,nn/rj)ttn8 blaOccrn aen btnft: fitbcn in bin'oft tier 

 fmppclcn bcrbeplt ;gn. ©rfc foo ghcfmppeUic bfacmtn x$n nht-, 

 mctmlncH ban bmncn met pfcr-mael poeore bcfiroent / 'tteith m 

 B anBert ooth fointnBta gtjcbeiirt. Booito foo tijn bc gtfnippcu 

 Be bloemen ooch gbemcvmlcch hlepnBcr Ban B'anBtre. Ctn Bet? 

 Ben : 33c Bfacphena ;im m fommigbc bloemen httl teermsb; 

 mceftcnBcel bnf / fclBtn ftffe in't ghttai ; fomtüDta hecHaneh/ 

 betre upt-Kijthtnbe ; fomtrjbta koirer / tnDc niet betre bobtn Bt 

 bloem iipt-ftaenoc. £00 tocl Bc langljc ala Be hoite ;nn Bicn/ 

 Shclrjfbigh/ ghcflitftclt / fonber noppen/ enBe homen upt 'tfou 

 ban Be itilucnBighc bttooipfela Bet fatt-ljtipaftene^ somróBta 

 ?nn Bc Ciacpcn tocl erna foo brei in't ghetal/ iiocö Birpet begDii» 

 nniöf / cnBe baec felben naentoa urt De bloem bethefftnBc / beel 

 Bnnntr Dan Bc boojgaenDc/ meeftcnaeel mcthleTinc gcelachtipye 

 ïiophme begaeft. Isultkc Diaeptn fietmtn ghttoepnlpck aen Be 

 bloemen Bic fecr ghtfnippclt ti;n/fomtiiBta ooch aen Bc onsbtfnia? 

 pelbe i mactnotötananitttotlfooDitktoélB. 



EnghelfchcZeeChiiltus-oo^hen, firjitt Uobcl / ia ten CtirBBC* 



fttn Bat ban bc tooittlaf fetr beel Bitkc blaBtrs hteft / klm'nacr 

 cnBe fmalltr Ban Bic ban Be Sec poicelcpnc. Gvik Ijeeft bet belt 

 Bye&egfictt ffttlcn/lanslw tcracrbcnliaStjcnBc/ccmTi nibihie o't 

 anöerhalf langl) : in't opucrfïe ban Bc toclifte ten un; hiinokcii 

 komt/ bat ban bet Ocymafttum oft ■Cljuffno-ooBijtn gbchjik :in't 

 U'tichc booitkomrn fect aerPigbc toirtt blDemktna/ &it "ban bet 

 OcymaftruninietonghtlütU / hebfcenoe binnen ftoane Biacphcna. 

 ' '^fact grocpet in Bc Ijavutofetna oft blaBtrhcna/ cnBe ia b'.unn/ 

 Bien bahbe «IrjiiiluB-ooBtn oft Ocymartrum Bötlrjth. 33 it cru'pöc 

 t)teft cenen fouten fmactk/ notbtana met tmlitffclrjck/ cnBe ramala 

 ometen. '^Tgtoeptt tu(l'tlieiibel-:cpenenDc Z.tc-<:ooIcn/ baetbi 

 baren ban Ce Sceacnflaen. '«CblocptmUDebcmacriBt/tjopmaent/ 

 "Öogflmattibt/ iae oock è'Pftmbtt. ttenrelbcniobel btfch:n(t 

 ooch fommigbe fooitcnban ldiIBc «Thu/hia-oOijbra; maer Bic ba; 

 ren alle upt «Tliifiiia bcfcbieben 5ijn. 



De Witte Enghclfche Wilde Chuftus-ooghcn ttjn Btft frtbCBht* 

 mtpnt Jfcnttttkcna mtt Bobbelt bloemen Oaer 39oboncue af bet* 

 maent/ cnOeijjnin't .^ranfopo Bourbonnoife, üi't'CnBtll'cü Doble 

 RoftCampion gbehcettll. 



<Oe33oIjBclctooacHDi(BC'Ch:iffue-oogIjcn tooibtnban ïobtl 

 OOthin'tJSecrbuptfcft Dobbcle-roodc Matcrfioncn gbebeftcn/ int 

 ïafntt Lychnis agreftis multiflora. 



©ooito ?Sn alle DtfcTBtlBcCb'ifma-oogijcn in't CtigclfcbWil. 



deCampion, in't ï)OOfrhBtiptfth Widerdolz ghenoCRlt. 



Wel-rieclcende Wilde Chnllus-ooghen, BiCbail fammighCbCOl 



bcHel'petisTheophtaftighehouBcntooiBt/ BoctBtanathto emfetr 

 toelriccktnBc bloeme open/ ban bcttotn toit/ nae Btnroobenttco 

 ftenbe. Qctftclchahenban Beblocmtn ia mtt becltacp fap beftt; 

 acnhcttoclckc bc blicghtn enBe muggtjenbafi blutcn/fo'nDcr booua 

 te mogrjtn gacn oft totgtj blicgtjcn / ghelyck mcu netghebcuren aen 

 be fteelen ban bat sbetoaa 'ttotlch MmcipuU ggcnotmt toojbr. 

 jbommiBÖe heetenfe Ocymoïdrs noftiflotum. 



Kracht rnde Wcrckinghe. JtlltDtft fooltcnbant0ilbtLychnis 

 foiioiii tocl maggen be felbe krachten tocBhcfthicbeii too:bcn bit 

 bc Bhtwitp™ Jenetttktna hthbm/ombatfpmcefï ailebittcrach- 

 tigi) ban fmaeth ^iin ala ot 3vncttchcnB : Ban noehtana font* 

 mifihe (ala Bt athtltt tnBt ntghenfteban Clufiua btfclccben ; ?jjn 

 eet fuetachtiBh Ban bitter banfmaeck:fulcha Bat fpbah fttatgren 

 met Be anbetcnitttocl ober een en fetjipten te homen. 



Ijct factban allcBefe IDilDc «.*l|:i(tus- ooghen too;otbooi b;eag!J 

 cttBttoccmghehou&en tot in Btn BcrBcngraeb. 



HET XVI. CAPITEL. 



Van Wie Bèta oft Polementum. 



Gheflachten, 



OjSötr be gljeflarijtrn Dan 3enttte£cniB oft 1M&£ 

 <iEj)?ifhij3-oo8l)fn foutreinm oocfefttE Voflinoglxn 

 rebenen öat oeVDais / 'ttoelrb ban fommfge nieutoe Ciunö- 

 befejjiiiijers Been album gjjrnoemt ïuojDt/ bananber Po - 

 lemonium. 



f Ghedacnte. gr.it rrujjbtfteeft feer bele bunne/ ronbe 

 fcnoopaeI)tig{je fteclriensi : upt elrft lit ban be toelr Ire fco= 

 men altiitttote tegen Ben anbereu ftaenbeiangljaelbtigeeii 

 bjeebatljtige fyttftlje effen oft fcaeleblaebercnbooit/ öie 

 ban llDeggrag oft 33 upient-Snoop fRannenen bijnat ge- 

 lijtB/uptbenttittcnéroen ban berboen : ou'topperfte 

 Yjan be ftecl&niiSbjaf|tnVBitacljttgljebloeinftcna / beie bp 

 ren als een ttojsfien bctfamelt/ aHegaöer tubcrüjacrts 

 Ijangljmbe s entre elrft bloemften Bomt upt een langöUJoj- 

 Vioh hcltJifiHen oft IjupBnen ghcfy?oten / 'tlöcltB meteen 

 bun cnbe fatht beUcUeh btöccftt is: baer in lirjbt ittiartart> 

 tigf) faet/nae bat be blocmebergaents. ®e üjojtel id wit/ 

 tamtliirfien langö/maer bun. 



f Plaetfe. i^tt ttojbt o» bele plaetfen ban tDuptfrljv 

 lant/Beheinenenbel3janturijt&gebonbet!; enbegrocT>rt 



ï§ i tilCaV 



