Het tweede Deel. Het fefte Boeclc 



&M1 ff> *ntt met ben tinntl Caryophylbus minor oft Vetto- 

 nicaarrilis-, enbe Vertonica coronaria minor oft altera op bc 

 5.ntiinfr()C frf)Wijrri5 nan beft tnDcn gi)cnoca,ttfacm bc= 

 fcent: foiunngtjc ftcbcibuptfcijen plcgiicnfe ootu Islcpn 

 Ciinoffden tt ucetcn. 



<f Acrd , Kracht ende Werckinghc. 3?>e «©moffelen tn 

 5Ün opjccl)tcIycIt in be Jtócbirnne m gljccn gDebiupcK/ 

 Dan ombeuraneltenj» enbe ruplüctbS te manen tiiojben fp 

 uijnacaltcticcl gijcforht enDe gljearljt / om jjaers ucffc* 

 lijffil)cpt.6cnt)crcu(fujuiille; bisfonbcrbcüloemebieiuen 

 Doe: nee rftigijcpt in bc Ijofccn enbe tcplen uleerjfi te onber* 

 jjonben ; be üjcitec in ben ebitfi oft a3ijn gheltpbt 5unbe / 

 Dien eencn feer iicffelijtlitn fmactH enbe brljacgljlricBcn 

 rcurliboen Btijgljen/ foo i3iiruui.es ürt nv gjjt, enbrbagijc; 

 Irirlijs ücuonben vuojbt. 



" fior!)tanöroop?i)ft j : uef^tuö niet alleen boConfcrtoe/ 

 biemen ban befe «èinoffcIs-biocincnmactHt/ tcgijcn alle 

 jiejtigc enbe beuncttclijcucficcBtcn/ macrberrcBcrtoorH/ 

 Dat be vuojte I baerbati (büfonbet ban be Camtnc enbe üit 

 in be (jobcn oft teplen onberftouben bjotbt ) feer berl ghe? 

 arljt is ban alle beiBcbtcijns ban onfe tyben/om alle biet 2 

 rjjielrjtBe qiiabe ficcfeten af te forten. 



tp.cii fclbcn ƒ ucSjfmsiberfeRtrt/ battetfau ban be <&u 

 Moffelen bic m 't unit groepen fect goebtisi ombenfteen 

 ban De Bieren oft blalc te Indien enbe af te iagi)en. 



$P frljiijft ootB/ bat fommighe booj fclter ijouben Dat 

 't felbe f.iy ban H9ilbe «©moffelen beballenbc tittfittgjje* 

 nefen tan. 



BIIVO. EGHSEL. 



H«Cr 10 te btttootiDtttn / bat Btft bloemen met mcrrhtlrkh bnn 

 Be ouocr o ono er fchr n o tn tn ujn gnctuccU. foo darmen ttr Btnc» 

 fcen fouor / Dat fp ijim onbthent ribt gticvucci? / D.m Bar fp Bic ciürti.iot 

 oft onörrliouDcn fouBcn tjcböen. a?tfc onfc Itcrbtpr ia ooifatck fiat 

 bttl bttfcijcpBcn .CrupBt-bcftbigbcre fit ftlbe brtlatrljanBt ouBt 

 nacmen gcbcn/ala ?gn,bcbalbtn Uitban 33oBon.ua btrmatnt «m ) 

 Iphyum enoeBetonica altera: mart artiganiDt btt Iphyum ttatt 

 arftencue af fpicrrht / fp en mogbtn Batt boomttt gbfbouBcn tooi» 

 ben/ gtitmttkt/ Batunt Bt btftbigtoingbt Bic «Cbtopliiafhis Datr 

 bangbtcfr ' gljtnotgöfatmblrjcbt/Darhttlphyum trn aiupnarb» 

 tigb gbrtoaaia- 



©oo!t8/fooötbbmbtftbIocmcnbfltepgbcn(Dotbgbtmtpnmtt 

 Dt l ifmincn enDt Uoofcn ) Bannen fomtgotu op ttnen ftctl/nat Bat 

 bt ctt(lc bloemt btrgatniB/ ttn anott fier fputnttn. 



jBtn ban Btfebloemm ootk mtrgnfficnoft inrenbermtnigbbui* 

 Bigben. 



•Ootk bttftmcn Bit trupBt Bicbtoijla.foo bcrot tnBt bttftrrarbrigb 

 firn cooiDtn / bat fijnen IjoiiDtacbtiggm fittl ttnen tamtlgckrn 

 Btrom Birb toaa ggttooiDcn. 



'3?tfe bloemen toatttn fomtnbto foo bobbel enfie mtnigbbulbiglj 

 ban blaBtrbtna ; BatBtjupaltenB Baet fp upt Itijthtn ban fit mt* 

 nigbrt DttblaDtrenfpliiten/ tnDtmttttn hooiBtftrn oft Bjaepbtn 

 gbtbonBtnmotnn toefen/ omBcbtaDetenbp ten re tjouoen. 



Andere Ginoffden vanClufius brfttiitötn in Jet i. capircl ban 

 fnti j -boet r Der DicmDcr gbetoafTenfiillcnban omb tner brrmarnt 

 tooiocti/Docfj niet ten bollen btfebiebtn / man allrtn bcrbaelcnDt 

 "tgSltnc DaermeDtfpbanBtgbtmépnt«6inofftlcnbcrftbilltni fon« 

 Bet te btrmacntn Ben tóBt ban bloeptn / Bitnat bt ylattfen Batt fp 

 ntotptnbetanDttt. 



i. Eerde Wilde Ginoffden ,m 't ïatSn Caryophylleosfilueftrii 

 pcmus- ®tftfooj« mtt Bt biet natbolgbenDt glituacljttn tooibt 

 ghtbonöen op Bout ftttnatljtigbc bergöcn ban öofltntnrft tnBt 

 ferinmattbt i tnBt fptoOlBtn Batt alle bgf Wild neglm , Bergne- 

 giin tnBt Stein neglm gbtbttttn/ a( ofmenfepBt ïBilBe öinoffeltn/ 

 enfit act gij- CimofTelen . 33e fïttlcn ;nn bnnac ate bit ban Be "Cam* 

 mt: Be bloemt fpiupt upt ten rooDatlj tigi) rjupahen / gbcmepnlntlt 

 op tltlt (retllitn ten/ fomtoólcn ttott booithomtnBe/ban bijf blaBet» 

 b ms gbtm aecht / Bit toat gbtfnipptlt oft Booifrttotn lijn / upt Ben 

 bleerb-putputm tooBatbtigrj ban bettotn / omtttnt bet mibbtn 

 Jantigg/ enBt BontbttBtr purput / fett toel titthtnBt : in Bt miBBtl 

 impltnrtott boirtaiatphrnaupt: bttfattffttthtinbupabtna/enBe 

 ia bmpn tnoc bun ala kaf. 



i. Tweede Wilde Ginoffelenjin't iatijn Caryophylleus Glueftris 

 fecundus, tidJütti ooth ftoitt fit clHtna : upt tlrlt tmoopittn oft libt 

 fpjupttn ttoee blaotten / hosttt tnBt bp Dt tooittl bfttott ban De 

 bomgaenBc / fatbttt/ groen / blinthtnBt / ntettoaetto omgtboogbr. 

 ï>tblotmfp:iiprupteen fmattatbtigbBirhbup0htn/op 'tfopban 

 Btfreelen (TacnDe/op cltïifirtlbtnttn/ groottt BanBt boojgaen» 

 Dt/ ootftban bjif blaBtttn gbtmattht l toat DontberDtt ban btt* 

 torn/omtrent btrmifiDtnmerlangttnopptn oftDiaephtnatupgb/ 

 tnBt fettlitfftlerh om ften/ miDta bt betftbtpDentbtpBt ban fijn 

 brrtot/ Bit ggemtngbr io ban toittisbtpBt mtt bontbtt purput btr* 

 famtlr i fp tn beeftnotbtams gbttnen ttutfe. 



«enanBtr BittgbelntbgbetBaabttrt toatlangbtt biabmnenbe 

 ^ A '"i'Shtmepniatbtoatgtoottt btotmtn/ Bit nier alteen op 

 rtiitn frtcl (taen / maet ttott oft flip bpttrt: batt-en boben foo ftet* 

 mtn onBtt Be noppen oft hapraibrigt Biaepftena Bie om btt miBDt! 

 ban btft ototromtoafjrtimnonflb^ipi^niOelwtomBlltbwntSti»' 



i6 



Bt frrthe oft liimfiaetin gbtb»itht fljnbt / Dt naom ban bet mrn» 

 ftmOs bcthenrtlttmgbfina gbtigth ! anficro io öt bbirmt ToTb 



toar oonrlttt-rooo als Btt Ban at anBtre. 



^Datr ia norb ttn anBtr Cicrgbtlnrlt trupOtt op Btn èntbrra 

 toafftnOt, r uirlrh tourr blormrn brtfr/ Bir ban tt Booigarnct gbe" 

 li.ch ener btr binnenftt oft nabtl banBt blormt io mrt Durpurt 

 baptbtnaoftnopktnBbtftt. r ~»"*" 



•l.ïVjr "ï GmofFeien bteft toat groottt tnBt Bitbre 

 fttrlcn.omclclihnoopken.BanDrtoeIthttoaffcnttt)rtblaDrttn/b!ee» 

 ™ , t ' lD 5J au 8btr oan Bie BanBt Booibelcrntötn ttrfrc fooitt ban 

 pilöe Oinofltten / bitnat ban btrtot Btn rot<ï ghtlnthniBt:upt 

 topprrficbaii Br (htltn fpmnttn ttott ofr Dip blcrmm/tlrb bnfon» 

 ptrtoafrtnDr/ BicbanBt ttrfrc fooirtmtrfter ongbelorhatmattkt 

 ban bufacnot kanten gbrfnipprlfie blaBcrbcns Bitomrrmt htt 

 miootlfleetn lijfbtrtoigUc toolatbrighriiDr btbbtn/ rooaacbtigl» 

 banbtrtotn/ fonDet eeniglreomgb*romDt boirnktna ofr nptfrt* 

 ktnöc Diarpktna ; Bt tetlckttoanncct fp ttrft upt tjact bupebr>-i 

 brgljmntn tt botttn / toir ftbijntn rt totfen : btft biotmrn;im fttt 

 gort ban tcutb. «atfit totichcbolgbtn Bitbarbngbt bounfetiw / 

 ftoatrplatfactalaOtanOtrt CnnofltintinbouBrnöc. twtoBirtlia 

 l.nigharbtigb/gbtbtfclt/btltmitfpmptftlntinBtronDtgfKbtnDt/ 

 Dt totlrbe alltfino mentor faCclmgben krijgbrnBc ■ barr fclbmfoo 

 feer brrb;tpBtn/ Bat fp op kojret tot btelebiDbm m Be boben bullen 

 tnBt bcffatn . llDatt Befe fooitt in' t toilt toaft/ ia ons onbrktnr ; Ban 

 fpiaftct gbtmtpn inBt bübtnban «oftcnrijtk / ürbrmtn tnBt 

 llooghDuprfctjIanor / tnOeban mttt anBett omliggbcnot lanBtn ; 

 tnBt blotpt ui en Jlkii . 



4. Vierdeghedacht van Ginoffden bttft tent Bitkatbrigbt tooittl/ 

 mtt ttn ftoartt ftyoifft beBtrkr/ gbtnoegh gbcDcfrlr / boürntoattta 

 fomrmgbt tacktn uptgbcbenOc ■ Be totlrktlangljatitr atrtrnbtt' 

 fpitpr sgnDt / mttt tonDt boofOckcna ofr buffelen booirbitngbtn / 

 ban Bmint grafaebtigbe gtonit blafictkene bttgaBcrt i ruffchtn B* 

 totltkt fpuiprrn fommigbc fiunne fittlktna omtttnt ttn palme 

 l.mgl); gijtknoopt' untrlrkknoopktnttottkltpntblaotrkrna bib» 

 btnBt : op rlels ftcrlkni bomt ttn jupsktn booir 'toar grooracljtl ab/ 

 toaet uptttnbltttk-roOBtblotmtkomr/ ban bgf etntotpmgb om 

 Dt kanten gbrkcrrtlBtblaBttktnB ubtmatrkt: upt'tmiDDrnban 

 Be totlcke (omtoi)lcn ttott hoicnkcna fpmpttn ( fomtfiBta octb niet) 

 toitbanbtrtotn/mttfommigljtuntfitliniBeBiacpkeiiB. 



5. Vijfde gheflachr van Wilde Óinoffelen bttft ten OttfctftoatM 

 tooirrl/ btror cuoe IjoiiD tac li tigli ' Betl ttr aerOcn bctfp: niBe tarka* 

 ftcnaimtgbcbtnDr/ omtreur ttn fpannt langb/grknaopt/ mtt fom* 

 migljtgrafiubtiglir/koitt/fmallt/ gtaurorblaotrcn BrtoafTm / Bi* 

 alrnBrrtoterrgbeticrn fratn: op 'tuprttfrt banfitfrrrlkrnaftarn 

 laugbc hrlckokrno/ toarr in ttn blotme frtttkt/ Bit toir ia/ torlrirt' 

 kenöe/ban bijf fttr gbtfmpptIBt blafittktna gtmattkr: upt 't miB» 

 Btn ban BttotUkt fpmpttn ttott langbarbngöc Biarnktno/ omgt» 

 Bjatpt enDe gbekrontkelt ala Dt bojtnkeneban Bt tBiitooutera. 



53it fetot gbtilatbt tootOt ootk totl gbtbonBm mttiangljtr fittl* 

 ktna/ mttt blocmtn booitbimgbtnfit/ait ban bc boiigacnBt fooi* 

 tt Ban gbtfiatntt tnBt toitbrpt gbtnotgbfacm gbclcek; mact notb* 

 tanBfonattuptfhktnBtkrommt boitnkena , tnBt in IrtDtbanBitn 

 Ijcbbcnfptljicn Biatpktna l toat meet uptrtcktnBt Ban Bt bloemt 

 ftlf. OthoofDthenaBatcbctfatt in fttttkt ;rjn ootk toat langljtt. 



Ban Bit ftlbe gbtilatbt binatmcn fommigbc dit ttn putpuratö» 

 tigbt rupgbttoolacbtigrjtpr btbbtn m't miBBtnban Dt bloemt. 



jj&tnbmat notbctnauBttOictgljclBchefoojttbanlöilBc einof» 

 ftlcn/ grootttBanDtboaifepBt/mctlangljcr chBcfrcrrketfreclftenai 

 Bt blormt ia ootk groorcr / am Bekanrcnoock tod foo fiiep looi* 

 fntDtn/fonDttecnigentciick/ban bettotn fntcutott oft blrtrk-tooB/ 

 tnBt btmaclnfbcttoigö/mtr fommigbc ptirpurt nopkena ronBom 

 bet miBBtl ban Btblocmt toaffrnBt btttttrr/oorb fonoet boirnktna/ 

 tnBt in frebtbanBicn iitfgbtlutka aock ttjicn Djacpbctia bcbbcnBt / 

 Bit batt ftlbtn upt Bt blotme bcttboontn. 



6. Sefte ghellacht van Wilde Ginotfden ktijghrbclc freelcn :upt 

 tltk bnoopktn ban fit totlckt fpiuprtn altijDt ttott blaBtttn / gtaf* 

 atbtigt)/ fpito banboitn/gtotn/cnOenirt gtijB oftgtauto ab> B'an* 

 fittt.öp'tboogbfrtbanutftttltnkomtnbooitfcet btlt blocmtn/ 

 inlangbtooipigbt hupakeiia gbeffortn / ban bijf blaDtrbcns gbt» 

 mattk t / in langge fmalle cnBc fttt Bunnt fmppcïmgtn bttBcplt/toit 

 oftoock putputatbtigb ban bcttot / ban nette ttnen fttt Iitffclgc» 

 Hinrrwhuprgtjrbtnbr : bttmiBBü(rt ban Btblotmt io grotnatb» 

 tigb/ tnBt mtt ttnigbt purputarbtiglit toolacbtigtjcpt touto oft 

 tupsb/upt Bt totltkt fommigbt Bjatpkcno komen gbcfpioten . >8« 

 biontotn ban ©oft cntgtk atbttn Btft bloeme bttl om baettn goe* 

 Dm tcutb i tnDefptoojBttpgbcRtlptk ban batt Zoddec nagim , Bat 

 iBgbcfnippclBtoftgbtktttelot <öineffclcn gberjecttn. Cnoctoobtt 

 fcbóitt / AnguillataljouatBatljtt Dios amhos ban^Tbtepi)<afhia 

 fouDcmogljcn totfen. 



7. Scvenfte ghellacht van Ginoffelen ia Ittgb enBt langbfl Btt 

 attBtn bcrfpicpt / met Bunne blaBttktna : Bt blocmlicna-.gnban 

 bijf blaDetkena gbtmaeckt/ tooB ban btttot / mattmttfoihmtgbc 

 rtlbetacbtigbcgliurtcttn oft fpicbtltnbcfpiotpt. 



Ginoffelen met dobbcle bloemen $rm Bt booigatnbt bl allra 



bp nat gbtljjck /met toar DunDet blaDettn / oock atn Be Bunnt ffrtU 

 bene ttottttgbtnttntoafftnbt : Bit op battt'fop Bobbelt blotmtn 

 Bjagbtn/in't btgbmtfclban Btn ©omertooBbanBettot/mttfam» 

 migbc (ilbttbtttoigbt fpitkelfttne > ban met langtjtpfit ban rjjBe 

 tooificnBit foo bol ban blaBtttn/ Bat fp ban boIbgbtpBt fplgten / 

 enBt in't miDDtnanDc^rbltpntblocmhena bcttboontn/ ban Dunne 

 blaOttkcnagbemactkc / toatbltttktttooB ban btttot Dan Dt an* 

 bete. OitctupBt lïact Btn Ijccltn èomcr Booi en blotpt ; enO* 

 blaft alle btn tointct groen ; toant t>a magh fttt totl ttgjien Bt 

 fcouDt; tuDtürtinctugijbulBigBt tnBt betbitpat fitb ftlbtn fett i 



