}.-?6 



rraemngïim öaer ban gfjencfim ende btrfotten San/ enbe 

 bat op fcer öojtcn tydt. 



BIIVOEGHSEL. 



D<Cfe fooire ban <S;oot <ö:ant too;Dt ban fcmmigiie ootft in 

 tUicmi gtjcoeplt; re toeten, ■ in oir met fmaUc blaDctcn / en in et 

 anDcrc met bjccDet tonDc blaficren/altijDt tiucc te gijtn cm tuaiTni; 

 fit gtjtlncK acn oen «Supcgclptpl •' toaerom Dat get cocnban fonu 

 miggcAnagallis filueftris gijenocmtis/ al ofmen TDiiDc «Gupchel* 

 hepl fepfie : mact Dat onDtvftticpt ia ban ©oDomna Bbcnoegp* 

 facm in fgne befepigbingpe te hennen «jgtggcbtn. 



•I3an acngacnDc De plattfc c.itt oit ctupDt in't teut pleeg!} te 

 toaffen / foo ia't tt toeten / üat Dit met teoa-tooDe bloemen betl 

 toaff in öjancftröcft bp .fïimes cnDt ilfóontpellicta / enDe in 3ta* 

 litn ön sjaletnen : toact Dat bet ooek boojDthomt met Itjf-bcrtoige/ 

 enDe met geelc enDe toittt bloemen. '<£uffcgcn jóabona tnDe «Ge* 

 mm toaffe'tooeKban felfs m'tbjilt. tjebbenüe een gtoote geele bloc> 

 me. ©e Domhcr-grocnc blaDeten bigben fomtijta Deo tointera obet/ 

 ala fommigljc beefeheren/ mifitfgaDcrs Detoojtcty Die Dact nae in't 

 boIghcnaeboouaertocDeiombloept ; macrmecftiapetccniamgg 

 ttnpDt/ Dat gütfatpt tooiDt . lobel fchnjft ooth/Dat Dit ttnpDt in 

 Stalien enDe ©janchtgeh / fonoctïinggcn in piobmccn cnDtlan* 

 micDoc / gpcnocgg te btnDtn is onDer 0'<Olrjf-boomm / üiagljcnOe 

 piicpuc bloemen /of t lipt Dm tooOcn biolet/oft toofatljtigö / oft toit* 

 achrigti/ tialf gtjeflotcn / niet toüt opeiifracnDc / tuatt in Dat Dt bic* 

 fcena ala fp Dact- binnen tnippen om goniglj te fupghra/ tocüetom* 

 me alsmctDtucisensbcflotentooiDcn, lui ghcIgchtDcblaDeracnDe 

 fleelen enOe ooek DctooitcUn Oact ban met Die Dan De s>teen-©w» 

 lieten. ■ . 



Naemen. XDit tnipDt toOJDt ban ÏObtl Knaptandckens-crirydc 

 BlJtlJCtttn Oft Kalfs-fnuyte : 'men noemt t)Ct OOth Gapcrkens , oft 

 Kalfs-bedt.oft Kalfs-muyl.oft Kalfs-neulc;in't lattin CaputCams, 

 tnDe Caput Vituli ; in öianchtjjtft Muron violet , L'ocil du gat, oft 

 Oeil duchat, oftOOtfe Moron violet ; 111 JtttOIO Tcftedeveau, cnDt 

 Gueule de vcau; in ÊpaenfCl) Veferra remtiin't «Cnghclfcb, Calfes 

 fnouteoft Snap dragon. 



iOt anDett fooite met stele bloemftena/enDe met b'.ccDer enoc Hoi* 

 tet blaOcra/ tooiDrban fomminpc Anagaiiis fiiueftns gptpéettn : al 

 ofmtn tPilDc Gttpchtlbtpl ftpDe : notbtano fp tn too:ot bupten in 

 bt btlDen foo bcel niet optbonDen ; mact toojfit in De gobcn on&tr- 

 goiiDcn ala een uptlanDtfcg ggetoaa. 



Kracht ende Werckinghe. tBit ctUDDt en iDO'.Dt m gptcn mumt* 



Digbt nljtbicftcn 0» Iicgatma ingenomen oft ban binnen gebuiptltt) 

 ban het Dient alleen banbnpttn opggclcpt ?gnDe / oft bp onsgge* 

 Diaghen : get beeft Tukktp hractjt tegpen fit jètoipioenen / bat foo 

 toanncerötscoipiotnchDatfclbcttficn feomen / gantfc& btathte* 

 iooatnDcfonOet gljebocltnoft DaifoooDtblnbcn. 



•DeblaDeren/ bloemen/ enDe factban «Gioot <0?ant tooiben feet 

 tmttrlrjcls mtt olie ban tioofen plncftcta-gljeüjyfc gebiupcK t tegen cc 

 opftugliiiige ban De moeDer/ciiDc om De maentfionDen te bectottii tn. 



3Dit felbetnmDt op ijetbooi-ljoofot gftebonDcn/actDjgft Dt ftbc* 

 mtlmggen Dtt öogben/enDebtthlaettgetgberitgt. 



5>ommigl)t IjOBthncrtirn ftinthen Ijunmet Otolitbanïtlienoft 

 ban Liguftmm Daee Dit fact tn te tecpcii gbcfiatn geeft oft ghcfooen 

 is/ Ijopenfie bn innme ^ceten cnDt plinten aenggenacmet tetooiDcn/ 

 tnDe bp De ionthüioutocn fcgoonOet cnDt begacgplnchct tt ftljuncn; 

 moe mepnm Datt mcDe alle toobcrijtn tt Mettm enDe pact fcraclit tt 

 fentcmcn/atotopteboienitpt ©iofcojiocö oocBbetmaentpcbbcn, 



HET XXV. C A P I T E L. 



Van Wik oft Kleyn Orant. 



■ . Glienacht- 



B«?halbm öe tooojbefrinrt en tamme foo?re ban <©janr/ 

 jft «üjoot «©jaut/ ïlfernorl) ten ander öiergljclntfe 

 OijeVuaiB/''ttoeIth Jjtri Unit banaeröi.ö/enbe lalepnoft 

 IBiIt €>iant gljcnonnt Uio:bt. • 



« Ghedaente. Wilt £>?nnt tó beel Wejjnbcr enbe Ier ger 

 toa'ffendc ban Ijct '3Tam oft 45joot <©}ant : boben Oien 

 foo is tjet ecu bJtpnighouenrurgnoft fjapjigöin't aentiu 

 (len. ftet fjceft ooca Dunne teere (teel&eosS/ in anbere inb- 

 ftecl6cnë bevbcrlt : be bladeren 3im langft en final : de 

 bloemen en maffen met op't fou ban ben fteel / ntaer nef* 

 feng be bladeren/ apt ben oojfp^ ones ban dien/ bat iö tra* 

 fcijen beblader&cn6endetuf(rl3cn be ftccluenö / bebloeme 

 ban <6joot <©jant gï)elijc& / maer fUepndtr ban me /ban 

 btrbjeri root-purpuratijriglj/m't nübbni gcel.Jltó bt : bloe* 

 men bergacn 3ijn / foo bolgen daer oocb ronde faet-boHe» 

 nenönae/ blepnberenbe hoiterban die ban den booj-be^ 

 fcïttcben Cnoötcn <0|ant/ buenende metbele gatt.ienö 

 bodi-bomt/ enbe alfoo een menfrljcn boodts-booft eentg^ 

 fims" gOclijeftenbc : daer tnlept fecr&lepn faet: deUiojteien 

 ^tinbimcndetcer. ^ r ,, 



c Plactfe. Blepn oft 1©tlt <©?ant toafi op btïe plnrtfen 

 ban J&eber ende ^oogb-^updtrcjjlandt bp be hamen 

 ban be belden mbeüi de bouwlanden fe!f# Imifi^debieï 



Cruydc-Boeck Remlberti Dodonxi. 



■^J^teumaji^nocmlLj. 



gfien/ in de fiobcn / onder be fjagfien/ enbe eibers : dan op 

 b'een gljebJeft uiaft Ijet beel grootcr enbe meelbiger/ op liet 

 andrr beel filepuber/ teerder/ ende magerder; ende dat nae 

 bt bctliepdt oft tpg&entljepdt ban den grond. 



«f Tijdt. <3?it tö een Someiftlj gbeteasi : toant Ijct 

 bergaet des tointerö / endt blocpt gficuiQnilötft tn ï?op= 

 maenbtende^ogUftiuaendt. ; ■ 



« Naem. l^ter te lande nocmtmen bit rrupdt Mlctin 

 <£viant : in't Uatiin Ijecte't Antirrhinum minus , oft Antir- 

 rhinum filueftre , bat ip WÜt <©?ant. #ct iö fonutr tvunfcl 

 ten bJilbc fooite ban «©lant. <©mbe grootc gïjeliitaemffe 

 bic den naait <©?ant lieeft mtt Jet bioojbt Orommm, Ijtbs 

 bcnronumgeüHlIenbcnupté/ battetljct Oromwm wdaet 

 arrljigcneó bp <©alcmiö af bermaent in Ijet ncoenfte boern 

 ber nbenees-middelen nat be plactfcn ; fr ggljrnbe dat öct 

 toater daer Ijet Oronrium in gberoden iöglicmccft / icct 

 noedt ië mn daer mede de geelfurljtigljc menfr Jjen te baden 

 endeaf temaffrfien. 5B>anoft Ijctopuclitfliirii'tfflbeié/ 

 tn han icö met berfcKcrcn/ gjjemcrcüt dat de befrljxnbinge 

 baet ban nergi)cnö gfjebonden en mojdt/ iae feïfe nergenö 

 eldero gfjenöenit en teo?dt / dan op de boejrcp&e plartle 

 imn «©altniiö. toaerom iöSanuo Cojnariuë oocKbe- 

 ducljt göebcceft/ dat Ijetmoojdt Oronrium fouöc mogI;en 

 bedojben oft onrerinclrirn geftelt mefen in dt boctfcen ban 

 <©alenuö/üi plactfe banOriganum, 'tbJelch dt ft Ibe ürael); 

 ten fjceft / nae tpiorroudes fetjglicn/bte «rrlugcneö dat 

 trupdt daer öp af fp^eetht toe gljefcljjeben ijeeft; te toeten/ 

 bat tjet tn de babt ftoben gl)ebju»rht jtinde i de geeuutljn* 

 gfjtmcnfetjennmtelijrljendebeijulpigÖi^ _ ... 



ÜBaer het ftfjijnt bat dit ons lilepn <a)jant meer gFielnc* 

 fcemffe heeft met dat gtbias/ 't melen ban tDioKondeö met 

 naeme Phyteuroa befelj?tben toojdt infiinbierde boetu/ 

 albJaet hu aldus frijjnft : Phyteuma heeft blaberen dit ban 

 tjet Sttuthium gheliirn / maer noehtaniB een memugljöhen 

 Élepndcr dan die : het hrtjgftt brie bnnijï«« oft fact-boW 

 len/bie boojgatct oft geboojt ;ijn:bc tooitcl iö ftlepn enbe 

 bun oft teer/ niet diep inder aerden fii) tli enbe/ inaet alleen 

 «en het oppetftc oft den riftfi ban det aerbë baft toeTende. 



l©tltije 



