Cruydt-Boéck Rembciti Dodoitëi. 



IjctfatfbahBefe trttp&en tooibtrrljcmcpnlgck in ben ©crffttöp: 

 bat banCc gtaote foojfeftbéntin'tmtbOtnecnclacr oogb-apptl* 

 ken te Jifböcii ala eene «CTtct-ooght / bootfcbuncnBc ala glas. 



<Eefc bloemen toaff en ghcernew biooghcfabclachtigbcacrbt. 



<Cm befe abctcn langben tijbt te betoaren enb» ih gact ftacpig* 

 IjcpBt tconDcryouBcn/falmtnBicinccncn lautocn óben mogytn 

 tu ooggen > cnOc Dan fullen fp fomtybta cttclijtbe macubcn/iatoocR 

 tacren/ obttblijbtn. 



Quinuaoft Groot Blitufti van Peru i0 ban OlUU10bcfclJ!CbnU 

 enbe en i0 anBcra gljccn ggctoao Dan ten mebe-fooue banbettotebe 

 fooitcban |?IoutoceI-btocmen:'ttoclckin lieni cbcrblocBigglrich 

 toaft/cuBe ia ijet berbe boctfel toacr mcBc be intooonBcto ban<©uito 

 hun fclbcn plsgljtn te onberhouben. 33tfc foojtc/ aia IBottonriia 

 eoth bttmatnt geeft/ toaft büfctogla googcrösn een mnnalenjjü* 

 bt i gebbenbt eenen bichen baficn fittl/ onggclyckchjck in meer 

 föb-ftctlcn betbtplt / bositbftuggcnbc op't googtjftcf fop ban btn 

 ftcel cttcUitkc abcreti oft bobben ten palmchoogh oftgoosget / 

 nebettoac'vta afhangtnbc/acn gacr uptctfte fomtoulcntyccotr enbe 

 lip nac ala hancfiammen gyemactht/ ban bttbje betpoiben oft 

 bleetk carmofim-rcob: toelckc aiscren rijp B&etooiben ^unbt / beel 

 tnittc kojenkena inljoubcn. gjommigüefeggljcn/ bat fp ootft fom* 

 tijDta toobe kojenkena oft facplitna boostbjenggt / maerbicen 

 beeft <£lufiu0 notl) met gtjefitn. gp noemt het Qümua oft Blitum 



maius Pcruanum,Dati0Groot Mayervan Peru. 



Flouweel-bloemenmet fraalle bladers endeenclcele aderen taban 

 ïobel btfchitbtn/tnottn'tï.atön ggtgcttcn Amarantus anguflifo- 

 lius Cmplici fpicata panicula.JScfe plante geeft ban onCtt totbobm 

 tnthcl aberen ban bntpn-roobc bloemen; in alle anbete btnghen 

 ia fp btn anbeten gljelntk I ban bat bc blabcvo fnwllcr sim cnBe 

 bkpnbet, 



Flouweel-biocmen mer bloet roode ende net-ghewijfe geaderde 



bloemen. «Defe fooiteiHoockbanlobtlhcffgiebcn / enbe in't %a? 



tnngljcnoemt Amarantus holofericeisl'anguineis reiiculatisfloribus. 

 é>pb:engl)tboottfeetbfie bloemen / teatt af Be mccfïc gljtboghen 

 ftatn / gjjclijtu etntn bebttbofeg ban plupmen ktupatoijo ober 

 malkanbtrcn Uomtnbc/ blotDt-toob cnOc icuggbigii ban btttoc ; 

 Be toelche fett beelfacto booitbicnghcn . 



Flouweel-biocmen met ghefpickctde bladeren , nnBtta Papc- 

 gacyen-cruydt, io ootk een foojtcbaniHapctOft Blitum, matren 

 luojotfoo beel niet gljebanben alabe anbete. 5©t aetbighept ban 

 Ocfe fooitt tniein bc bloemen niet gflclegtitn/ mactinBc berfchep* 

 ten plackcn ban bt bfatero / bie foo ftec Bbcfpnuckclt ;ijn met 

 roobaebtighc/ groene enbe geelaehtiglic platken/ fomtgbtjafcöoon 

 Beel/ fomtijBta putpitiv tnbe fomtijbta gtel/gtotn enbe bloct-tooo/ 

 OatfpDc blcngïjcia oft btBcrcn banBc ïaapegacpen ggclnckcn : 

 taacrom batfc obth iriet alleen in't iatijn Amarantus tricolor , bat 

 ia .fioucoccl-fcloemenbanbjpbtttotn/ matt ootfi Papegaeyen- 

 truydt in ©laciiGercn gljeiiccrcn tooibt / tnoc in Uoogljbuptrci)lant 



Papagen ftdern. JlnBtte Ijêbbeu 't HerbaadmirabihsBlJtnotmt/bat 

 ie tóonberlijtli-crupEt: ^an !)tt fctjijnt met bc Symphoma ban 

 l^liniuatcnighftna ober een tt Komen. t)nn mateltfel syn bc blaSc* 

 ren ban Bit ttupBt ben grof btn eafilUonort jjiapersijelnch. iiet 

 fact enoc bloemen en söcliirttenDe anfietc •floutoeel-bloemennict / 

 matt ;tjn alabit banbc jjlclbe oft jjaapet. •Dejtaliatncn noc^ 



menfeOOCK Mtmmglia. 



Naemen. tBtlttffelijtlitabcrïntanbeftblotmcn/ttbobtngatnf 

 öt infatgrinöeptcnbtftijoonticpbt'Dt gMiötoft fioubjeel/ hebben 

 caifahegtjttDccttBatfptn i&bctbuptfcölanbt.-flouloccl-blocmcn 

 gbcliectcntoo'.bcn /enbe m igoogtjbnptfchlanbt Samat blumen; in 't 

 3taliatiiftt)F>oi-<:'iieS»<i>;in't.f : tanfop0Paneveiours;in't<enB!)eIfe!) 

 Fiouwer gentil. ïnguillara tjoubtfeboo: bc Phlox oft Flamma ban 

 -ïTi)topt)'.aftt(a:raact t'omrtbtc beeftfe 'Ctagna Orcata sbeljtej 

 ten. 5Dan Oen nacm Amarantus, foo iabelbttupght/ bitnt alle 

 bloemen bicobetiatigl) bwibcn /enbe langb blDben fonber bergaen; 

 toaerom bat hp ooch ia gbeBbtben Bbtbjeett 0e Chryfocome , 

 • aójnpticttcUcna / Uljiai-blotmen tiibt anawt bit baftboubtnbe 

 «jn ban bcttoc enbe ftboonljepbt/Btlyclt ala btfefooite ban iBaptr 

 ïa^ toitnafcet fcl>aoncputput-tooBeblocmcnwft0Oft febtniacien 

 nittenbetfictbcn. ©ommiabc houOtn bit crupbtbooi Diofanthos 

 ban ■Cfttovhï.'iffttB / maetonftRet(i)tfi:anbetenocmen'tin't ïa* 

 tiinFlosamoris. 



tBienmetabctrnale§ancHammenl)cetin 't ïarnn Amarantus 



cfillatns; bitn mettOOOt-tarmofijntabtTCn/ Amarantus coccineusj 

 Dien met toob-putputtaberen/ Amarantusputpurcus.faturècocci- 

 neus. 33e gtootftt fOOitt mttpiltpntc abevtn tfl Amarantus maior 

 floribusfpicatisputpureus gbtnotmt. 



K racht ende Werckvnghe . 2U ia't faht bat ïDoBonena bctbaoncn 

 toitt/bat Dt f (outottl- bloemen anbetaghtenferactjt "en Ijebbcn ban 

 ocfooitcban* /Bapcr/ noebtano Bcb:oubjen ban beft lanbtn atb> 

 ten beft bloemen beel(bi)fonbct bic met ntt-scbjijfe bloct-roobe abt* 

 ren) niet allctn om Dacr tuplhtna enocmepen af temaken / maer 

 ootkomDatfcfcctgoebt;tjnombttbioutoen bloet tefteipenoftte 

 ftoppen / enbe oock te benemen 't loopenban oe etteratjjtigbe ftote< 



^etfaetmtthjijn Bbtbjontken mattktbat befogb»nbtb!uu> 

 toen obtrbiaet ban mtliiikrncbcn. . 



<öroot jlBaperbanjDcru Biem aIBa«boo?moeB-ttnpbt. 



MET XXVIII. C A P ITE L. 

 Van de Roofen. 



Gheflachten. 



Dtf aoofe is Vdcï cm liccltcrarlDttrjIj/flcïiriigB oft tioojn' 

 örl)tiglj gtjtteaf-.norljtMtsfooljtcft onp Ocquacmct 

 kiide üctaniclnrbf r gljfDor Jjt bt kVot bp bt bictmtn te boe; 

 g(en/i>an ouber bc boojnacljttcje Ijecftercn te Mcfjinbcir 

 tnüt bat alleen/om bat bc iSoofefonbec ecmgjjt ttoiifftlins 

 qfyt alle be anbete bloemen Ucljtelijcfe ban fcljoonfjepbt en- 

 be rcucb te fcobengact/ enbe in be feranftcn enbe mtpen 

 bp nae bobcn maten beeï gljcbjuptntbjojbt. 



atengaenbe bc gljcCtarljteii banbt öoofen/ bic 3rjnme* 

 nigljerljanbe / beiftöiHcnbe ban ben anberen't frinbe 

 grootte ban 't gijetoasy't jp in bc touboigljcpt oft farijtig* 

 l)tpt ban bien / bat i$s in bé inenigljte oft frljeraigijcpt ban 

 be boo^nen/ met be teelthe bit gjjebjag fomtnts min foms 

 U)btiSmecrgl)ctoapfntii6:rpbcrrcJ)iHen oorftinbe beclig# 

 gept oft luttcljjtpbt ban be bïabcren bet bloemen/ infgèc- 

 liirüfjootltinbebcitoeenbercucfc ban bien : boant fom^ 

 migï)e0ocfclaeren3ijn groot enbe Jjocgï) opfrljietenbc / 

 fommiglje 31111 6o?t enbe leeg}) b3affenbc:boo;te foo jrjn 

 bt bloemen fcmtntsi ban bijf blabcrtn gemaerfit/ fomtijtsi 

 ban tteaelf / fomtijbtjs ban ttointigfj/fomttjbrs oocfi ban 

 meer ; enbe/foo Cljcopf)?aftuefr(jjiift/ omtrenf bc |tabt 

 Philippi pieeglj ecnfoo?teban fiooftngljeocffenttebjojï 

 ben/ aioaerban Jjct-gljebergIjtcPan^aeumgi)cfc;cc(l!t/ bic 

 Ijonöcrt Wabcrcn ïjabbe / enbe Hecatontaphyllon tfx'f 

 «©jicclijsgljenoeint ujac/batissi?onbert-Mabf; imcfts ale; 

 oocKttas bic foojte ban iSoofen/biein't Inutfcljap «fain- 

 nfltttenbp JJaptlsm tnbenban ^liniusi bjaffenbe Centi- 

 folia gljenoemt bJass. <©ocu 3ün be fommigc roobacl)tiglj / 

 fommiglje tett ban baboe* infgl)cliiclus jijnmeeftallebe 

 be foojtcn bartÊoofengoebtenbe licffclijcl! ban rente/ 

 juacr fommiglje cnljebbcn gantfrl) gijtcnen reuefc. ©an 

 alle beft gljtflacljtcn taojben in tbjceöi begrepen : ban be 

 tsclcBC bt terftt <3Tammc enbe'^of-fioofensijn/ enbe in 

 btftobcngötfatptenbe onberljoubtn bJo?ben;be anbere 

 toöfïcn in'tvuilt : baerom fullen bip ïjicr omtrent tbiett 

 ban bemercfielijtnflegljeflarlitm banbefioofenbefrtj^ij^ 

 ben : ban be boeltnc be bijf eerfte tam 51'm/ enbe in be Ijos 

 ben onberljoubcn boojben ; bebiif laetfie toilt / enbe ban 

 fclfö opbcleplaetfen boo?tltomeh. 



^ Ghedaentc. gillc bt foojtcn ban öoofen Ijcbbcn gje= 

 mcpnliiCK Ijerbc Jjoutacljtiglje tacrien/ranefien oft roeben/ 

 bie op beleplaetfen met ferr frl)rrpe ïjafienbe enbe flefiens 

 be boomen befet 31)11 : ban be ranrlien ban bf lüilbc 0oo; 

 rni3rinboomatl)tig{)er ban bic ban bc 'STamme. 30c bla- 

 öeren 3tjn ronUJ enbe ïjerbt om aen te ta(ltn / ronbommc 

 faegfjö-gebarjs gficlierft oft gljefröaert/ büf oft febtn aen 

 ten ribbe/ 3cnuboe oft mibbcl-fttelftcn fjangljenbc/alttjbt 

 tboee rcfljttegöen .ober ben anberttoafTnibr.ï)e bloemen 

 üomcnboójtop'toppertitban be tachsffonss / cube3tin 

 beaotcnin gsag-groeneftnoppeftcius: toelefeelinoppcfienss 

 grootct baojtttibt enbe ftoillcnbt/ bijf groene rupge ftöel- 

 ïenoftfpitfcfrjiójflenbertljoontn/ toaermeüc fpbebccrtt 

 3ijn : ban befe bijf ftljellcKtng/ binnen fcfjojffc» oft bacrs 

 bcUtn0noemt/3ijnbet«3ceacnbe nanten rupgljarlitigö 

 enbcbp nae gfjebaert: bctvuceanbcrelicbben effent enbe 

 6acl afgatnbt Wmtrn/ fonber bacrbeucnö oft rupgigfjept: 

 ïjet bijf bc fss atri bc kanten ban bc cent fijbe rupgh tnbe ge- 

 batrt / cnbt aen b'anbtr fijbt tfftn oft üacl. JtljB btfc fcïjcl- 

 Itnoft battbtfetnis fiacr feibenmet langljepbt bantijbe 

 ontfUmtrn enbe ontbocn/oft gapen/ ban brrtfiooncn gaer 

 beblaberen ban be bloemen/ bic top tner nae met Ijacc 

 brrfcl)cpbentJ)eötnbanmaecBrclnibebanbcrtoebefc5?tj= 

 ben tullen: ban in'tmibbenban alle btftblotmtnfcljup= 



ringbtn. 



©cbloemt ban bit cmvbt b»:t iji« te lanbt oock in potagie oft ft n fommige {japr-gljetoiue biacphenji/ bic op fjaer t fop- 

 toarmoeag'cten/omBenbupekioopenbttointnbloctbanBttoou* pengeelenopHcns" Dzagljcn- i^etfactban alle bt foojttn 



toenreftoppen. 3Dcftlbeblocme fttlptootkhetblottfpoutotn/fon: 

 Bttlingben alabacteenigyeabttop Oeboift oft in De longbtt gljc* 

 boifrcnie. 



ïOcfc bloemt in toitttntoijn gljttotptkt een ure tnöta maceftt 

 ten tojjn roob ; enbe men maglj Be felbe blocmc in toatcr te toepeke 

 fiellen/ ombattoateïDekOitfigbemcnfcgenfebiincken tegheben/ 

 Bocnbc gun ghclooücn bat htttoijn ia/ bic hun fchabelgck fouoe toe* 

 fen ; bact *> guit noctjiana ban toijn niet en. bonnen gbefotnen: 

 't totltk üuncenrauaiijcb bebjogüfaljön, 



ban eoofen iö Ijtrbt / befto^j tuffcjjtn toolar fjtigt jjapr- 

 Henjs; enbe ligfjt in langfito oipigïje bollctonfi (ban fommis 

 glje ^oopftenö öijcrjtttcn ) aen Jjet onberftcbari be nnop?- 

 pen enbe bloemen ftaenbc/ bie/alö Ijetfaet niptó/rooö 

 to02ben. 35c tooitden ban be iSoofelaens 31J11 IjtrOt/ftout- 

 arfjtiglj / Ijtrtoacrts enbe bertoaertsï Ijaet fclbtn^ttbt 

 enbe tont berfp jtp DcnDr. 



1. t©e 



