Cruydt-Boeck Remberti Dodonaei. 



i. c jo 



teken toen ^talitnRofa fina Blstnocmt; toitnBflhtbiooshDcblabe* 

 tsnmteif s^tljiuiitht teoiDtn / om üat fp Ijacrcn tcuch cnOebectoe 

 tanggen n;et bcgouütn. 



-ïtemttBö blaCcrmbanbeOufcclt iliaufchtt Koofen oft 33a* 

 mas-Kcojcn ingheuomcn met falatt oft anDete mots-trupDro/ 

 Occn te hameren gacn . "<£ felbe oom tsic ban oc 53obbtle iRuftus- 

 fcoo feu ooch; maet men moet Baer Dan toat meet Dan ttointigb bla* 

 Beren ban nemen . 33 efe fake ia nu tet rijt foo gtmepn gantfey 3 ta* 

 Urn Dooi / bannen alöact üc toooifcpbe blaBcrcn bc iiinberen met 

 falatt t'ttcn pleegt) te gijeben / om bun in be lente te fupbeten enbe 

 ttonb.fttnban alle ontepnigycBen Die fpinDen HDintet bccgaBert 

 mogijtn yebbcn. 



ïëctotttccpnbtn banbeblabtrs?gn feecgoetintoaterofthnan* 

 Bhcn toyn gtjtfoben / om alDectjanüen buptk-loop oft Moet op» 

 Bocnhsuöim. 



33at geel/nat mibbtn in bc Koofen stoept/ toojotshtbacn bp be 

 tooiiOt-OianthtnrnDepjefcrbatibcn. ' C felbe gljcbioogyt/ ia fect 

 Bocbt ttghen De (ïntkinghen bit op't tanDt-tolttjch ban ben hoofoc 

 af balen/ bate op shefttoptt fljnDe. Igetftltocftclpt Den bloct ban 

 be toioutotn (fonbec ben toittcn bloct ) enbe alDeryanben blocDt- 

 Bangt). '■Cftibttot poeoergyebjogyt/ cnDcbcrmcngytmcttoatet 

 bat ban ©neen gyeOiftilictrt is/tooiDt fect goeotgetoonben om Den 

 obcrblocbighcn loop oer macnbtftonben te floppen. 



' , CfaetenceyapngycptmOenhnopbanOcKoafc btüorcn /iaebt 

 Syeöccle Knop BheDjoogyt/euOcghcpoeOett/istcnfonDecIingeBae* 

 te ttglicn ben toiften bloct ban be moutorn / ooch om De maentfton* 

 Den te (toppen / oft tcghen Bc oiuppel-piffc / enDc'tataatnbanbtt 

 mannelncK faer/eenbicrniOccHootsmcttooDtn/fttcngenenBefar* 

 ipcn U'jjn inghenomen. •OauaaerintoojBtDebiucytban:DtU9iI* 

 Ot Ksoftn mctfl ghcpicfcn. 



3n öe haiiigytpt ban be knoppen Det Koofen bmbtmen fommi* 

 Sbc witte jjaotten oftiRclutoen; be totlcKe ghebiooght enbe gyc* 

 poepett ?tJnDe/ fcet nuttcigck gbcbiupcht tooiDm ombetoojmen 

 upt De Darmtn te iacgben. 



soe IBtlot Koofen hebben ten fïopptnBe enbe t'famcn-trecKcn* 

 be kracht/enDe en Bifttcngcenfma om ben btiptlt toeeeftte maketu 

 maccpümua fchipft/Dat fpmet öecren-fmout bermenght ;nn* 

 Be/enDe o;j't hooft ghtftrehcü/ger Jjapj baet upt beletten teballtn: 

 'tujeichc yet affebtn ban be j6pongieheua ooch Boet / alsboo;* 

 fepbtta. 



33 efe £>pongien ban IBilbc Koofen ïjjn toonberlneften goet/ niet 

 alleen teghen Oen ftecnenne gtabeel ; maet fp betfoetcn oock Dat 

 •Colicompas oft pont in Oe bannen / tot poeoer sytbioght ;nnDe/ 

 sft in tonn gijcfootit . jfn be felbe ggebjeheu ?nn oock (eet goeot 

 be tooimftcnsBiemcn in Befefpongicfims pleegt) te tomben; foo tucl 

 als mOetojntljtm ban Be felbe Koofen. 



33c flioogyc Koofc blaDeren Dienen ooch om Baer fathsftens 

 mcSe ft bullcn/Bicmenop'thooft lept als iemant met groote hooft* 

 Vimc ghtqutlt ia : maet alsban tooittn Oe blaDeren/ te toglcn fp 

 nott) Üctfth iijn/ in Den oben gtjebaen nae bat bet bioobt Dactupt 

 Bösnsmtn is, toont ■ilfoogcBiooBymjnBe/yeb&cnfp mcethtacyts/ 

 eniresgnüetettoanttuch/ Dan oft fpmet langyepDt ban rijDt ut 

 Dé ftlia? urne oft loctjt gheDjoogJit toaten. 



^DclPitttKcofencnoicnen nictombatt fepfoop afte maften/ 

 mate alietn om warte oan te bifltlleccen. 



Ifrt toattt baer Dt Koofen m gbeïneptltt oft ghefoDen ?ön / is 

 ren ban De BÖt&cncbijOeoftphefegBenDemeDictjntnoftOen hamer* 

 gangn tocrtDechcnDc Dinghen; enbe magb fonCet tenigbt fojght oft 

 athttrfieïicfctn inghtnomtn nioibtn. 



!0ttto''.terbaTiDt Koofen BÖtOiftiHctrtboojöet Babt oft bob* 

 bel bat / emtteut bctoier ontenflnacr gbebionthen m't atnltomen 

 ban De toictbe-Datgbftbe ho'.tfe/gtjenctfï Die. 



^ommiRüt giiciecroe IttDen fcljujbtn/Dat'tüjatttban ■Cnthtle 

 Koofen/ omtrent De tliitn oneen feffma geOjoncfcen/ te hameren floet 

 ttacn. öet felbe Doen ooth De öjosgije blaatten/ met <6cpten U3ep 

 ingljcnomen. 



Ijet iamonber batten toatergbebtilillcert upt be £>pioop ban 

 l3fberujisht Koofen (bieBÖcniepnlijth nocbtanaberepOtüioiDtom 

 baer mebe ben hamerflangö re bcrujechen) Oen Bupth fltrtheltjchtn 

 flapt/ gbelijtR lobcl ooch betnnght. 



IB.iferbanhnophcnoban Koofen gbeoifHUccrt/ tnbt «Hfiietoan 

 EK Siujm ; ban clcha tben beel ) is feer gsebtombetanben ban 

 fccDerfcmfft te bebjaccu/enOe tjet tanDt-bitcfcüftertket enbe bafict 

 te mahen/aifmen Den monöt baer mebt Oichtojils fpoclt. 



3r.'tbatghTi b)ilt/bat tjet Kooft mater niet alleen DehratütenOe 

 tBgiienthtpbt ben totrckingljc ber Koofen en houot/maer ooch Den 

 reuth enbefmacth ban bien/fbo fult gbp b« inglafcn enbe niet in. 

 loobe hlothen Dtfalltrm. 



1t>aret ofttoonDaeraebioegbeKoofeningljeroOen ?tjn/fombjg> 

 Itn Bso: Ben Bagb gtjeDioncRcn/Ooet ben buptb-loop enbe anBert 

 bln:Mn opijouben. «CnBealaDaerhojtfebp ia/ falmenbattoatet 

 Bftjb-unrhrn; enBt ben tonn/alo Oaet Qöctn hoitfe en is. 



Ten felbcnbjijn baer befeDioogeKoofè blaberen in gefoDen ?8nA 

 is ooch fcetBottom baet metc het hooft te babtnbat bol fmctttn 

 tB/tnbtom op De ooghen te leggen Die onflehen oft btrljit?nn/enbe 

 op t rn tanbtftDtet/ enbe ooth op bt fmetttn ban be moeber/ enbe 

 ban htt fbn&ament oft atrsbarm. saenfelben toon meteen fpon* 

 Bie oftpars-ghebjufcop De magftt ghelrpDt/betfoet De hitte/ enbt 

 beneemt be tooefttighepüt mbe bjeethbepDt oft Happigbept Der ma* 

 f !Hn. ''itfelbe taarcr oftbJiingheneeftbftUiUDtbierenDealieöeett 

 opOïathnjhtnbt/pupftenenbehlepnegheftoinen/ Bit in tpbenba» 

 ptfïütntiehomtn. 



a«m ban Koofen ia ooth feer goebt tegbtn alle boojfepbe bette 

 Cötfcaillen enDe pcfttg&c opD?aehtigbcBcn : öp betfoet alle atibtrt 

 «ntfteUinsbtn/tnbeBoojfniiBt/Btrflertktenu» roaetht fupbeticnOt 



Bhcneefi bc booft-ppn met olie ban Koofen enbe Koofè-toattt bet; 

 menBht. 



ijotugl) ban Koofen toojbt ooth in betfehepben manieren gbe» 

 maechti enbe tooit fomtijts Betcpt om Ben bupzk toeeth te mafew/ 

 fomtijota om bt toonben euDeanbete «teren mebe te fupbeten cnoe 

 repn te jjouDcn; gbelijth unt Dt bos tfttnban alle be JHeoicjjtts enbe 

 •cyitutBDna metchelijch ghtnocgb blijthen han. 



£>apbanï.nfbettoigc Koofen omtrent beftoaettcbanttonon; 

 ten BbcDjonchenmetBbefupchetttoater/hanben bupeh tocech ma* 

 hen/enbebe galathtighe tooct)tigb,:Den upt Den Ihfbe iaeghen. 



9et fap 'ttoclch göcperflóftgijtfloottntooïDtuptDtrBpcbiueh* 

 ten ban be Koofen / mibtagabera be toolacfttighcpbt bit baer in 

 fieecht/ia fect goeotombtn loop oft bmppingc bca faeta enbtan* 

 bert bloeoeu foo toei ban be biouUicn als ban bemans re floppen 

 '■Cfelbe boen ooch befe roobcbuicbtcnnoth ontnp toefenBe/ alfmeti 

 Bie in toijn ficb / enbtbien tonn te bjinchen gbeeft: toclchen toün 

 ooth feer goebt is om bet tooomelifoen ttgbenefen/enOe Den bloct 

 gangb oft ooth betBlocDt-fpoutoen te ficlpen. 



ö« fap ban Koofen gbtneeft be hloppinghe ban't bertt/enbtbcr* 

 bzitft alle quabe boebtigtjepbt upt be abcecn. 



'-Cfeibc fap iBBocotBbeftrehenop alïeücetcgtftoillcn/enbtfon* 

 Derlmghen op Dat toilDt biet. 



ï©it fap toojtupt be betfebe Koofe-hiabetagtjeperff/ nae bat De 

 toittt tpnDchtna af ghtfnebentijn/ foo bat'tgbene bat oberBlfift/ 

 SSeftootenenbe upt-Btbjmhttooibt/tnbcboojtaupt De fonue Btftelt 

 tot bat bet Dith tooiDt; enbe alabanbetoaertmtn Dat om tegeBmpt» 

 htn/meefl in alle heetc ghtbjehen bet ooghen. 



ftet fupther ban Koofen toofbt gbtmactht ui öooghbuptfeh* 

 (anotban be Koobe-lïoofen Die toat toaftgeaotcn;nn / enbe bonat 

 nimmermeer bed open en gaen /enDe nochtana feer iucliiechenDe itjn 

 JRaer <earoanua pjrjfl feer bet fupther ban Koofen 'ttoelch ra 

 3talien berepbt toojot in De Jtpotehcn om ben bupeh Baer mebt 

 toeeth temaken/ alaaet in't JLatgn Saccharum Rofatum puroans 

 Bhtnoemt. 



3ulep ban Koofen too;bt Btmaetftt enbe in 3 talicnbccl ge&mpc ht 

 om btn bojft te berflaen in De heettficchtcn/cnbcin DcgonBta-oa> 

 Bben ; cntic om Den bianDt ban Dt magbt / lebet enbe berte te bet* 

 hoelen. 3a ooch gocDt om alle becrottingtjt te beletten / tnOe tooit 

 baer om fect bequacm gbeaebt in tnbt ban pefte. 



«onfetbe ban Koofen/ ala fp oubt ia / fltlpt albethanbcn bloct/ 

 tnbegbeneeft htt roobmtlifocn : men maecktfein3talienbcelban 

 fiïuftus- Koofen/ Die nochtans ban bunnen epgbcn acto Oen ha* 

 met-gangt) bettoethtn. 



Boojts foo maetktmen ban be Koofen niet alleen Ben Synipus 

 Rofatus folatiaus , tnOe Oen Syrupus rofatus ficcus , enBe oock het 

 Ele<auarium de fucco Rofarum , het Elcöuarium Rofarum Me- 

 fua: , maer oock het Diarrhodon Abbatis , tjet Aromaticum Ro- 

 fatum , enbe Bt Rofata nouclla , CnOe OOch t)Ct Vnguentum Ro- 

 fatum , tnbt noch meer anbere Dinghen / Biemen in Oe aipotthen 

 ban Be Koofen plcegl) te BeccpDen / Oe toeltkc toeel te langh enDt 

 te tocel in 't 8fi«al jijn / om ban ons bitr bergacit oft &efch?ebtn tt 

 tooiDcn. 



©albe ban Koofen beeft ootk beel meet krachten Ban men hier 

 inthoïttotrhaltnfoubehonncn; ala ooth bt<©Iic. öetiagtjeuoegbj 

 DatmcnféinDebooïfepDe gtjcbiehcn nutttlntk btfigtjenmag!). 



«enen hrana gtjemaeckt banbe bjoogtje Koofen/ oftbtttoatet 

 Baet bit in tt toepchc ghtflaen hebben/ mettoat Coitha Banbuji* 

 ten Bbtbmpckt enoeop-Bbefepot/ betfoet Dt pijnt bca yooftatnDt 

 ben bianDt Die ban De fonne oft üoo{ o^onchenfclian berooi* 

 faetkt is. 



33e <©o&belc J3»ufeus-Kooft magh booi be Corneola ban IMt* 

 nuia geijouBen toojDen/om Dat fp fcet Btquaem ia om Daet kranf* 

 fen ban te maken / enDe om bat fp in Ben tjerfft Bloept; enOt 

 magt) tuffchtn De hlttoetcn sstltpbt tooiDcn/ om haeten aoeben 

 Kuch. 



athtnEuslecttonsinfijn ncghmfiebocth etn gotBt tnbc fee» 

 lieffelijck ghcrechtbaiiBe Koofenbectpbcn. «CnDe booitoaerKoo* 

 ftn-toattt geeft be jaaarrepcnneii/ gipacnfclje Kns-pau cnbranbttt 

 latktt-fpnfcn beel beballighepata. 



33t hlepne Bobbcle lDit-rooBe Koofe / Lafteola ban Plinius g»# 

 beettn/ tooiDt Bö«biuptftt om het untetfttban De hranfen ttbetcie* 

 ten/om Dat fp ftlepn enDe Dicht abtblaDertia. 



33c <6eele Koofen/Oiem'ttoilDttoaflren m3talien fjtbben etnen 

 onlitfftiijthen reutk/ enbeenjnnin oemeDitnncnbnhantanrrgwia 

 toe nut. 



HET XXIX. C A PITEL. 



Van Ciftus ende van Hypociftis. 



Gheflachtcn. 



D«£g Ciftms \noitjt ban fommigte oocS boo? etn foo?? 

 te ban fioofcn gfjeljuuDcn . 3Defen bjajï tbjcebeta 

 hanöe bp be oubrnay JBanneSen enöe l®tjffen: Die mals 

 aanbeten flfjelrjrfe jijn/ uptgftefonbert alleen be berbJe ban 

 be bloemen ; maer befjalben befe ttuee foojten / bte \sp tn 

 Jrit Capttel befrfjjiiben/ iffer notfi een berbe göenatfit/ Ci- 

 ftus Lcdongteöfrten; ttaerbanm'tnaebolg[)enbe<Caats 

 telgjjelianbelt falbJojben. 



f Ghcdaente. Cifiujï / foo toei Jet iBanncfien aljs 

 tjet TBnffeen/ «r een l^utacötujfte Jeefiet / in bdefijb-tac; 

 feen betbeplt/notijtans leegf) Wübenöe/ en niet feec langö 

 VuojDtnöe / enbt butme roepÈen? oft ranabs&ms tjeü= 



btnbe; 



