HET TWEEDE DEEL. 



Het fevenfte Boeck. 



Van de Bulben oft Bloemen met aiuynachtighe ofc klifterachtighc 

 Loocks-ghevvijfe wortelen. 



V O O R - R E D E N. 



V volght debcfchrijvinghe van de bloemen die voort-komen van kliftefachtighë oft bul- 

 beufe -wortelen : dan onder de bulben ofc klifters zijnder fommige eetbaer ende becuacm 

 om te voeden, als zijnLoock, Aiuyn, Porey, ende etcelijcke andere dierghelijcke ; maer 

 daer af fullen wy op een ander plaetfe , dat is by de Moes r cruyden; ('preken : want nu ter 

 tijdt hebben wy hier alleen voor ghenomen te handelen van de Bulben oft loockach- 

 tighe wortelen , die fraeye ende lieflijcke bloemen voort-brenghen ; de welcke niet alleen in de hoven 

 onder-houden ende gheoeffent worden, ende tot vercierfel van dien veel gheacht zijn,maer oock dick- 

 wijls ghefocht -worden om daer kranflen, hoeykens ende tuylkens af te maecken. Vandefe zijnde 

 fbmmighe goedt endelieflijck van reuck; fommighe en hebben gantfch gheenen rerick. 



Sy verfchillen oock veel van den anderen, föo -wel in ghedaente ende maeckfel, als in de verwe ; ohe- 

 lijck den Narcifs ende de Leliën van fnalkanderen feer verfcheyden zijn van ghedaente; ende de Witte 

 Leliën verfchillen van de Roode ende andere aengaende haere verwe . Voorts foo vindtmenoock 

 eenigh onderfchil in het maeckfel van de bollen oft bulben felve : want fommighe zijn gheheel ende 

 vaft by een, met veilekens oft rockskens bekleedt ; fommige zijn van vde-fchelferinglien, Ichubben oft 

 keernen ghemaeckt, diefrïen eyghentlijck klifters heet; als zijnde wortelen varrdc Leliën. 



Dan allede Bulben oft bollen,daer wy nu af gaen fpreken, blijven langh in't leven, ende en ver^aeri 

 oft en verdorren niet haeftoft Iichtelijck,als fy ghepluckt oft uyt der aerden ghenomen zijn : daerom 

 kanmenfe oock feer ghemackelijck van d'eene plaetfe op d' ander verletten ende verplanten, foo wan- 

 neermenfe ,nae dat haer faedt rijp gheworden is , uyt der aerden neemt. De óorfaecke daer van is, om 

 dat alle defe bulben volvanovervloedightaey fapende voghtigheydt zijn ; 'twelck niet haeft en ver- 

 drooght oft en vergaet, ende die cruyden langhen tijdt in't leven houden kan. 



HET I. CAPITEL 



Van de Witce Leliën. 



Gheflachiert.- 



DC IBttte %ttit / bie ban fchoonhepbt / netftgfiepbt 

 entte mtttighcpbt alle be anbere foojten ban ILclttn te 

 bonen cact / mag!) metgoebe reben boo^allebe anbere 

 ïlelien bcfclneben tooibcn. 



5 Ghedaente. ©efe Wittt %t\it heeft langhtoojpighc 

 bjeebe gljelnbige enbe bol-fappighe bette blabcren/upt ben 

 grasbertoigen bïeecït-groen/blincbenbe enbe feael oft glat '■ 

 De fteelen tooiben ïjoogher ban bjp boeten /enbe bomen 

 tuffthen bc blabcren uvt be toojtclen gefpjoten / enbe 3ijn 

 met bele aUcnghsbcnö fmallct toojbrnbc blabcren btrijt 

 betoaffen : be bloemen ftaen op't fop ban ben ft cel/ frhoon 

 mbebehacghltjcb/toit/toclttrc&enbe/groot/ eerft ffnal/ 

 enbe baer nac b^eeber toojbenbe/ en hun felben m be torjbe 

 ontluprbenbe/een manbeben oft ho^fben gelrjchenbe/ban 

 fcjs blaberfceng gemaetfit/bie langhto ojptglj 3ijn/ban buv- 

 ten gheftreept / upt het mibbc n fommtghe bjaepfeeng upt^ 

 gljcbenbc/toacrbangcelenopbeng afhanghen: betoojtel 

 ijs boïachtigh/ronb oft loorfcachtigh/ ban licernen alöMt? 

 fhrjsoftfrljclferenbeel op eenbergabett5tinbe gemaecht/ 

 btrftatpenbe fltjmatfjngft fap; mct'ttoclchbeblaberra 

 en be fteelen oorft obrrblocbighlncb begaeft jnn. 



5 Pketfe. jïJien fatpt oft fett be ilclien ober al tn be 

 hoben: ban in £>«rien enbe in het lanbtfchap ^ifibia ban 

 ^ampftpïün toaft bc alberbefte enbe be bequacmfreom 

 be faïbe te maetben/ foo 3Dioft oiibcë frïjjrjft. 

 ■•« Tijdt. ^éWitte ?Lelien bloepen m l?aogfibupbtfrft- 

 rflnbt/3talien/^baegn!en/©ebcrbuptffljlanbt/©?ant(i= 

 rrjtb enbe clbcrjs in be j^arcumaenbt : ban m be «©oghfi- 

 maenbt homenber nictttoeblaberé upt be toojtel/ De toelc* 

 bc ben gciicclcn tointerböo^ groen binben: ben fteelfimtpt 

 in bet booi-iacr oft ILente upt ber aerben. 



, Nacm. 5?it gfjetoass bioibt ban be <©?ietfeen Cnno- 

 nia Kp/TOW« ghehecten ; ban be bioeiuc ftlf heet Ctinon k»/W 

 «nbe Leirion Awfioc ( bJïU6ennann-öe jgarciffeu ootft ghe* 



nheben too^bt ) ban fommighe Calleirion THahKu'ttw enbe 

 Crinanthemon Kfivói/Stnev, in't ÏLatijn Lilium enbe Rofalu- 

 nonis,bati0/fioofebanbe«©obinne3iuno:b}eic6ennaem 

 haer gijegljebcn isS/om batmen pleegh te gelooben/bat beft 

 l.clie ban 't meïcb ban 3uno/op ber aerben gijeftojt 3tm? 

 be/ghebomen ws: baant bt poëten bcrjicrcn/bat^crciilcsi 

 benfoneban ^upiter en ailthmena/ bejS nachts bp ^uno 

 ghebjoght té gebjeeft om haer bo^ftcn te fupgnvtcr totjïcn 

 bat ft> flicp; 't bielcfe gfjebaeti hebbenbe/ifffr upt batv ba^ 

 ften êen groote menigljte ban melcb gbeblocpt ; baer ban 

 j'jet een becï ben hemel befp? oept Ijccft/üiacr ban bê jBdcfi- 

 hicghoftViaLaaeambcn hemel fnnenoo?fp?oncbfoube 

 hebben; enbe het anber beel ië op bef aerben ghcftojt/enbe 

 baer ban 3tjn Ut ILelien gjjefpjoten : bit baer nae haeren 

 nacm bv be )|epbencn boeren. 



jKacrombefaumen enbe beufelinghen ban bc oubers 

 aen een fijbe te laten / ïjet tsi ong ghenoegh/ bat top toeten 

 batbe Heliefulchen <35?icchfcjc enbe Catnufröenacinen 

 heeft; te toeten/ Crinum enbcXüium ; toacr mcbefp be^ 

 bent iö: ban Defe foonctooiöt nae bebertoeban bc blocme 

 Lilium album, bat ijs in't ^cberbuptfd) flDitteÈeIten/ghe= 

 noemt;in't #ooghbupbtfrh SQJcigê ©tJ0m oft 22?rige gttim 

 in't Sttaliaenfclj g«j/«; in't êpacnfrh Li>«4;«n« , Azuur.» 

 Utne»; in't tfranfch Lys blanc. 



% Aerd. ®e bloeme ban be ILcïicn iö ghemcngelt enbe 

 berfchepbenbanaerb; cenéöeelg ban bun enbcfnn/eens$s 

 beetó ban grof enbe aerbachtigh ftof gljentaerht . 5©an üt 

 too?telen enbe be blabcren/ btifonber oft alleen geftooten/ 

 hebben een bjoogii-maecbenbe/a f bagenbc enbe tamehjche 

 berteerenbe oft btrbouto enbe ftracljt. 



f Kracht ende Wcrckinghe. 5üe blabtten ban fiet 

 trupbt ban be ©itte ILelien / foo ©iofnmbess fegljt / ghc= 

 nefen be ftefeen oft beten ban be flanghen enbe abbers/ op 

 bat ghcquetfte lit ban bupten göclcpt 3tjnbe. 



3E>e felbe blabcren toarm gljcmaecftt oft aön - ooft / jyn 

 feer uut om be toerinanbtljepbt te ghencfen. 



JBen pleegt) beft blabcren oocl. in cbicb te betoacren; 

 enbe ban 3ijn fp feer goebt om be Uionben » gheueftn /foo 

 Den fclbcn gT'iofconbe.6 fr hjnft. 



m 



