Het tweede Deel; Het fevenfte Boeck. 



f Kracht ende "Wetckinghe. 3Detoojtrtefiöan3tffot>il' 

 len/ fegrjt aiiiofcojibcjï / te Djinc&m gtje gheben > betbjec- 

 fcen bc ïnaenbtfionben/ enbe boen lichtelnclt piffen. 



;©e fclbe gjjcntfcti De pijne ban öc ftjbe/ enbe ben Ijocfl / 

 enbe oeefc bc firimpinge bet 3enutiJen/ fjmnninge enbege* 

 ft jjeurtbept ber inbienbige I? be n/ alfmen bact af een ter? 

 enbeel ïootjSftuaentwttotjn bermengljt 5ijnbe bjtncSt. 



jèpmaecftenbemenfchen beel bcfjiiaemer omtebjaes 

 fcen/ cnbc ücfitelfjclï ober te gheben / omtrent bc grootte 

 ban ecnen teetlincK oft bicftcl nut be fpnfe ingljenomen. 



3lilj$ iemant ban een fiangljc oft atiber ghebeten tss/faï fjp 

 fcer nuttelncn ban befe ttojtelen be fbjaerte ban bip bjag- 

 men mogen innemen: ban om biebi ter ie gfjenefeii/moet- 

 men *>P 't göequetfte libt be blaberen enbe bjojtelen / iae 

 ootftbe bloemen felbeleggben/ met torjitbermenghteube 

 fcienn gljeftootcn enbe papö-göeüirjfe bercpbt5tjnbe. 



;©efelbe tooiden met IBfjn-inoeber oft bjoeffemgfieï 

 foben / mojbenfeer mittclijclt gfjelepbt on be tfunle enbe 

 boojtjSetenbe fbjecreri enbe 3erngbeben ; enbe op tte ontfte? 

 femgljen enbe gefbJillen ban bebojften enbe ban be&loot- 

 feenjS oftfiuiratüofeenss/enbc op anbere gcf bJiHen/opbjarb? 

 ten enbe bloetf meeren/ enbe be fijtn. 



jBen gbebjupriit be fclbe mortelen ootft om beberfrjje 

 rtficfbiiUen oftontfrcHingljcn te gljenefcn/ alfmen Die met 

 Polenta oft meel banghcroofrc (jfterftcbermenght- 



ï|tt fapban befetoo?fel met ouben forten wijn /enbe 

 met J!öprrl)e enbe mctèaffinfnbermengöt/enbet'famen 

 gefoben/iS een feerbequaem enbe nut btnglj om be oogen 

 mebeteftrtjeften mberfcficpbengficbjcfienbanbieii; cnbc 

 frherptoftberBÏaertöetg5cfirötcbJonbcrIijc6enferr. 



^ot be ettctacfjtige bjagenbeoftloopenbeoown üio£bt 

 bat felbefap ooeft feer gljep£efen/ 't fp alleen baer m glje- 

 bjupt/'t 5P met HDieroocfc / S^onigü / Wgtt enbe JBprrbe 

 afjeftooten enbe bermengljt. 



jbommiglje bertmjben ben taiibtfineer met 't fclbe fop/ 

 8lj3 fp bat gieten oft bmppen in be ooje ban bic fube baer 

 ben tanbtfbJeer niet en is . 



gpefebJojtel gebjanbt/enbe bat affrijrn op (jet fiooft ge= 

 ftropt/belett fict uptballcn bcss ftaprs/ Alopeda genocmt / 

 enbe boet bat fiapr biebei om maffen enbe booitftomen. 



«Innen befe toojtelen flolmaecftt/cnbe baer olie in giet/ 

 rnbe bie foo bp ben bicrehoubt enbe gaer maeeftt/ oft 

 bjacpt/banbjojbtbieolie feetnuttelrjcft op befcacftfiielen 

 enbe bicrgfielijt&e gljebjcften gbebaen/enbe ootft op beber* 

 b?anbtl)tpbtgöeftrclitn. 3ï>e fclbe olie in be oojen gficgo? 

 ten oft gfietynppt / berfoet be pnne enbe fmerte ban bicn / 

 enbe gfieneeft be boof fienbt» 



(®m be toitte meclat Ijtigbe placftcn enbe onfupberfiepbt 

 bcss ftuptö te bertyriben / robben fommigfie be fiupr terft 

 tori met eenenboerH inbefonne/ enbe baer nae ftrijrften 

 oft tojtibcn fr> me met befe toojtel / enbebinben baer feer 

 groote baetc bp/ foo bat fp be place en baer jnebebicftbaijljd 

 gantfcli boni bergacn enbe brrbtoijnen. 



^et'faebt / enbe fonberlimujrn be bloemen/ met torjn 

 gfiebjonrlten / toojben feer gfiepjeren om be ftefien ban be 

 &co}yioeiien enbe g)COlopenbjen te gljcnefen . 



B1IVOEGHSEL 



GRoote Affodillc met ghetadcte'ftcelen , in'tïSt§n Afphoddus 

 rairofus^Böait'tlufiuBBtftöieUcn gtjttDttff ; tnöt tn ftöDtit 

 ban otcttficfnoitttoan 33oooncu0 oft «Stooft Xffböillcmet ctntn 

 ^ttlc nitt ft bttfttjtlltn { Dan alleen in oen ftal enDtoe bloemt / bic 

 nietöttlfnecutDtten ia alaDictiOaer ©ooonens afftöiiift. 59e 

 tjeftöjgpinsüeaiehpöattöan gtjeefthipötaüiÜB : 33cft atffoDille 

 lietftbtltlaiKTtjtfmalIcoiBöottluBtit blaDttm/tirjnat nptgttjatlt 

 oft BÖttutjln / booB cnSc tatp/ fpitBoft ftlitrp afeaenöt ïDtnficcI 

 ia tonö / glaot/ fomtiibta tnp boeten IjoosJ) ( in 3 tallen fomttjötB 

 Jjooghttoantbien boeten lioogj opfttjitttntit ) nae tobmtoatrts 

 infommig!itfiüO-tath6fttnBBcrr»icp»t:banöt mioocn af tot lip 

 nat httfop tot bettim met belt t&trts gt)tti#tfrstilaoiBhtbIoc> 

 men/ binnen ton/maet ban tniutcn met ten puipittatbtigljc fitept 

 boojclchblaDetfttntiijfonDtt wopenoe fiooitcgütn ( sbtlBtftmtn 

 fietbatBc bloemenban Dclöf-Xmpn met een gtomt ftttptban 

 hipten oooiregl)m;ijn Jm'tmisrjtnmttftB.tijaeptenB beftt: tttt 

 fattjtisr barb/9oii6t<!r:jtigij ' gi^hmptlt/ttoatt/ biPanttglj /Iig« 

 BbeBotinetn tjiipBfetn Dat bjMiat-tonD ia/matt mftttoce üptpup^ 

 lenbttibbthens nnoctftlitpötiiJ.lHubctüJtuptimtstoentn pui* 

 putattjngb-, 'tnjtltft Oatt uptbalt als tattifjp i«- ®« ttupot 

 bloeptmetaniheleny batia bortonötr tttft ütghtnnenbe tot Ao> 

 btn tot / ala ^htopljiaffuB Datt ootft afftftinft. ©emottelenfoj* 

 mcnbclc uptttntnoojfpjoncftbooit / langbujojpigh / bltpntratp* 

 iitna BÖtfütltcntt/matt onbec Bieftct oft bittoet/ tnOe m fom* 

 miglje bcfelinghtn afgantat i tol fap/ toitatbtigl)/ onatngbenatm 

 tnöc fthtrpbanfmateB. gptjttftOefttDojwlfomtnDta in Jêojtu* 



319 



gatl rmcfcm mtniïbteban Itltpne li!iab<jtmmaoft Rarphtna (itrt 

 booubicngl), n/ öatttr am ten plame obtt üz tlutc wnawtoartn" 

 betotlcltc al t famtn meet banbQftigu ponnt teotstitii ^Datrorn 

 JB tmtt toonbtt bat jplmmo bit gbetoas fanuoota t.ichtntiaü 

 too:tclUena atn een ftbïnft tebcbbm: nmoc Mbtooifarhe tomoi 

 bet tnjtalitn niet allteti A„(oM, ,oft/ foo lobel ftijtjt , AsM,u 

 mact ootft c««o rap gjtljeeten. ' 



, «5tootenitffbBillcupt3talitngbefoni)tn bMibtbarifommiaht 

 Spaden Aftodille gljtnotmt/ Oft Alphodelus aummiulis fine maior 

 Ijp ftan Ijict fetr tnialorft tegbtn be fttmbw. 



33e «Stootc fooitt ban 2tffobtlltnmct etnen ttnigben ffcel ; ban 

 fommigbeAffodilie Manneken gfteljteren/beeft betltoittcbtotmtn/ 

 fonbtt cenigtie putpute (ircpcii / enbe en beeft foo belc mo'.tclcn 

 nirt: be ƒ tanfonfrnnotmtnfe Afrodillcs. 



33e ftlepne foonc ban afloDillcn met gtjttn ftnobbtlatbtigöt 

 tooitel / Jeeft beel tatpet blabeten ban DetanDettnttne : ocblotü 

 mentoaffen onabtftbufttttiitft om beflctlen / ende ?ijit ootft Oooj 

 'tmtOBenbanelcft blabetften met etn putpute fltepe Dooiteglicn : 

 naebtblocmcnbolgbenoorhbjgftantigheboofötftenBi'eetftgtoen/ 

 baer nae betfloiben toit; InhoubenBe gbetimpelt faebt / ftantigb / 

 ft lepnet ban Bat ban 0'anbet . 33e sipntgniaetta noemen Befe fooj* 

 te GamonfUUs i gjtlljcft fp be gtoote foojte Gam«»« noemen : Bi« 

 ban èalamanta noemenfc epgbentUjtli cefcoüa de atldr*,oatia 

 S>Iangl)-3tiiipn : Bit ban PaDotia noemenfeAfphodelus fiftulo- 

 fus ; miffeljtenom Bat Be blaBeren bolatbtigb tnot bp nae goot* 

 atfttig!j;im. g>pttaftbtelin g>itilien/ beel ootft in #iobenttn 

 omttcnt©alontn «Ctaujc. 33ieaï.0btlBitPhalangium Creta; Sa- 

 lohcnfis noemt/ alaBieboo: tencfooitebar. phalansium tjouben* 

 be: toaettegften <Clurm0tnBt33oboncuegbenoegt)faem feggben/ 

 bat fp gdnifttj gberne ghtmepnfcbnp met pijs'angiumen beeft. 

 BStBerom betmaent btn fclben lobel ban eene fooitcban affobtlle 

 met intatnaetc bloemen/ toiena blabeien mettipfttnagbefpjen* 

 ftelt?ijn. 



AlderkleynftenAfrodillcban«t(ufiuB bcfthieben nae betbcthacl 

 enbcfebiluctijc ban ISlattan / ia nocb beel hlepnet Ban Bc Hlcpne 

 fooitcban 33oBon :ue / etior bcrfclnlt Baer fect beel ban : toant lip 

 ijttfthitobbclatljtigbc tooitelen ala nic ban Be Ctoote ilffofiillc/ 

 maet ftfepner : upt Ben ooifpiortcftban Bcuicltfte ftomen booit bflf 

 oft fca fect fmalle langtjc blaberen; enbe baer tuffebt n bomt een 

 tonB ftcclftcn gbefpjoten / ttn boogöften eenen boet langu/ tntftel / 

 onglietatht: attiBc toclcftc üjafien belc bloemen; aocra-getobfeBen 

 ftlbenombattenBc / ban fes blaactfttns gbtmatcftt: toclcftc bla» 

 fierftena ban bimten tnOe ban binnen niet een acBer oft ftrepe in Be 

 ItngbBc flooitcgftrn ?pn / göclntftala't gljtbnitt inBe bloemen 

 banBel;lfpncaffoöillen. 33efm iCflbBüle blocptala b'anütcap* 

 bouBenban bloepcn :inBcntomtetbetlie(t bp?nnblaaercn/ enfle 

 litwgbttr mtberomanBctc omtrent 'tbegbinfelbanlp.irl.33aenim 



bCCtenfe fommigjc Afphodelus fempet vuens. 



lobtl rtftent onBct Defooïtcnüait KffoOille ooeft Bic foo'.ten ban 

 ïtlitn ban ttntn Baglie /te toeten De leliën fonBtt ftiilïttacbti* 

 gbe tooitelen / Baectopin'tboofgaenot 7. <CapiteIaf gdcbanBell 

 Ijcbbcn. 



Affodillc Wijflcen vanFuchfius tnla anbetaniet Ban BtïöiIBt 

 ï.cltc/oftS.c!ieban£albaticn ; in 't latijn Afphodelus femina; 

 in fommigbt Xpottftcn f onrctftt Affodilius gljtbccten- 



iobelttonffclt o{tbt gbemcpne fupcftet-toojttlennitt toel ben 

 Afphodelus HeCodi en foubenmogUcn toefen. 



Kracht ende Werckinohe. 33cbittttctoo)ttlenbanbcSffoDillen 

 fotiBen baetc bitttrbept feetlitbttlijtft bonnen aflcggUttV mibta bit 

 tt totptftt (tellcnBe oft (ïcBenbc; enDe fouBen Bact Boo; ooeft toel 

 mogbcncctbaettoo:Bcn/in fonberbept op fommigtje lanben gtje* 

 faept;iinBc Die tjaet febetpigbepot toatminDec fouBen bonnen 

 maeiftcu: 't toticbm Oc lupinen ootft gbtbeutt Dit bacrni quabcn 

 fmaeeft beclicfcn Dooi bet toeptken. cnBc op Been laiiDt beel bittet» 

 Dcr;nn&miop D'anDtt. /Racr noihtana tntooiDcn De tooitelen 

 banDcfeaffoDilltnbtbenaBacgljencrgbenBbanBemtnftbcngbe* 

 geten : Dan in Sianttuntft ;tjn fpban Be berekene fect gbcfottjt 

 tnBtbooiniettetJitttt gjicbonDen. 



33e bioutocnban Jtalien bHvDenbtfetooittltn onBet B'aflTcben / 

 cnoc toiïjben met Be fclbe foo gbcbiaDcn enDe nocb tamelncftcn 

 heet JtjnBe Bcftirot Bes acnueftta/ott ban Oc baiiBcn/Bie met fpioe* 

 tcnoft anBete omtpnigbeDen bcblccftrio, enDenemenbitop ftoiten 

 tnDttotgl). 



JJ3en maceftt oetft een fcer gotBt plaeftet oft papften ban Defe 

 tooitelcninBcn a;i)n ebefoben ;nnDt/om bet quacot cnDcmilDtbitc 

 DaetmeDctt gbtnefcn/enOc infgbtbjcfta ootft ocftboiftötpDt, 



33cfclbetooitelcngbefoDtn mtt ailfen-trupBt/ ejtöemrtteetoft 

 toectft 13ecft ghcmcngtn / nemen tocgbotn Hatrcfi san Btboettn ƒ 

 tiiBt belenen betftoceten ban Be terne»- 



©ommigUciongljmana Bic gftmoegnr hebben oragclttolt ftapc 

 tehebben / Boen bun gantfeb fiooft met hn fcbatrmta blootcn 

 tnbt ftaelmaceftcn/ enDetoinben Ban bun hooft met Befe toojtel/ 

 't fp tauto / 't fp ghcbiaBcn ;i)nt)e , enBc tjet liatir Dat fp Bact nat 

 tuftgijtn fulitti / fal beel ittoucn enbe niet recht booftUomtn als 

 tebottn. 



iföenbbiiBt Be felbetoojtcien ootft ftttgotbt om Be apofhimen 

 enbe fweetingben Die achter b'ooïcn ftc»en teghtnefen/ gbefoDen 

 tnbe DaeiopghtItpor<nnbe. 



33e fe ibe tooitelen gheftoottn /ertbe Baer een falbebaiigbcmaecftt 

 mtt tenigh bet oft fmttn gtnefenDefchoiftbepbtcncctappigbtpr 

 ban Be •©ffen oft PterBcn. 



^jfootnooeft fict hapt feer haeftcirjtfttoaffcnm öt lijeftttttltt* 

 nrn ban Dt oubt ;ecten. 



33e affeben ban Beft ghcbianBc toojtclen ïsbetlbretcttanscrB 

 ttiöefttachtiBÏKtomttbtcOOHtotn / oanoetoojtti fciw, 



3BO 4 *« 



