Het tweede Deel. Het fevenfte Boeck. 



ohö onmcgTKlrjcft tt raben/ toatfoojtcn b» bt ouöerfi bt- 

 Junttmogljfnghcnjcfftsrm. . 



y Aerd, Kracht endcWcrckinghe. !©c ftratötcn toan bt 

 fc lIDilbe foojtcn uan saffraen m jijn br dr nicubtt 

 <Cni)iOt-bcfr():[)ijftïi niet gl)tïiouben/ nör[) Dan bc ouöe 

 ürftfjubrn oft iiargljf laetcn gijtüKtft : enbe niet fonbet 

 reben 3tjnf!'U">iibEn JDafftacn gijthecten/gfjemetcht ijare 

 biflci'cn gfjctnfins nut ensynoftgijcbjuptticlytB/ als Uk 

 toau beu 'Samnien. 



B II V O E G H S E L. 



D« lOllBc fooitcn ban giaffcacn trjn ban «lulhia in tiocc at* 

 flatütcn bcrficiilt; te tutten in Otn «DtlOcn s>afftacnban Ben 

 Sctffr/ ban antiere öccsb-éafftatn glicbecrcn; enBe m Oen HDU* 

 Oen JDafftacn ban iie lente : Bic noebtana ootk ttoeeOcchanOtts/ 

 oicn met fmalle/ moe Dien mtf biceBc blaDcrcn. Can Ocfe fullen 

 top bnfonBetlnck fpichen/ foo «Clnfiua Oic bcfrir.nft. , 



Gedachten van Kergh-Saffraen enbe Hcrfft-Saffraên. i. Dceer- 

 fte foorrc van Bergh-Saffracn in den Herfft bloeycndc, ban 3?0> 



boncua cetft btfcjpeBm/ in't latijn Crocum montanurh & filuc- 

 ftre, tictftcen bIotmt;ala tDoBoncua Die bcfcbitjft/hlepnct oan alt 

 ban tiet Cam &afftacn-ttunBt/banblniitii 6jp faffcaenbertoigüe 

 Ciacphcna licüücnDe/ cnBcecn geel pjiemken / Oatoötlt m Ojaep> 

 itetia epnBtglit. 3De tooitel ia hlcpnct aan tte ban Cam ©af* 

 ftaen Itaitl bolfappigb/ enBe ala met fommiebe hnoophena afgo 

 teechent/ om Dat bet bobtnffe Btel banOefe tooittl gcootetenöe 

 baflet tooiat / tnbc bet onCtc|h betgatt ence flapper tooiBti bepöé 

 met Bithc Bellen bcBeckt / cnBconBctgljtbefclt. s>p is cetft foct* 

 nctitiglj/ bate nat oulitffclijtk ban fmattk. UctplannniiBe blot^ 

 bit gtjcflatht in September / oftbiocgtjct. 33c fatBt : ljoofDchcns' 

 JtbbentimfatOtinDcnJlKtp. i. Bcrgh-SafTracn van den Lferfft 

 met violerachtighc bloemen, ban fommighc Crocum filuerire , tnöt 

 in't £>patnfct) Arftm fibit]e , fiat is Wilde Saffraen, gticttcetcn/ 

 iiïtnght ooeft fijn bloemt boojt in be maenfit ban septtmbcr 

 fonbet blaOettn op een holt fteelften / niet onlicffelytk ban truck/ 

 ban fes gbclnefee boojen aen tonbt blaBctkcna gbcmacchty Bont* 

 liet putput tnöe bmiae biolctBectoigti/in't miooen Ojpgeele tiacp* 

 kena bcbbcnOe/cnBe een piicmkcn/tluclrk booiacnfect gtjefpleten 

 mBe Bit k .ulitiflti ia . *©e tooitel ia ala Dit ban 0e boojgatnOe fooi? 

 te / fommighc af-fttftla tet fjjBcn upt-gljcbcnöe. j. Bergh-Saf- 

 fraen van Couftantinopclcn , in denHectit bloeyende, in't lattin 

 Crocum montanum ternum gehetren/biciiBbt Booit ccnblocmcBtt 

 grenen oft immeta fett bttganBclnchcii reutk Ijeeff/ban fcabiafie* 

 ten gbcmaetht ; banBetoeltHcOeDjp binncnfitU)atfto:tct?rjn;bari 

 alltgabetbooienatntonb / tttfl toitatljtigl) ; Bate nac met lang» 

 IjepBtbantiiBmaacttoatbltcchblaciiujabpltcbbtnDCi t)octoeIDat 

 jïtt nochtans nut ■Cutthijcn boo; Slaenb) jbaffcaen ( Safran ma. 

 by) gefonben bjaa. SDefc bloemt blocpt in ©ttobtr/ofttoatb:ot> 

 gticc. Jti't miOBen ban Bt bloemt fr.-.cn btv geelcOiacphtna/cnat 

 ten geel pitcmften/ Batoocft inÖjpOjaepBena bctb(epBt bjojat. 

 5®tft bloemen ajn bcel in't grtal/tc loeten üjp/biet tnatfamtöota 

 «othbjelbnf. 311* fpbergacnam/ hemen upt 0e toojtel bijf oft 

 fit* oft meet blaBtten/ upt ecri Bun belleken fpjupttnDe Bate Bt 

 bloemcncttlt in bcbionaén iöactcn : bicfcBt blabcttn to.it bictBtt 

 ?ijn Ban.Bie ban Cam £>afftaen / aen 0'tcnt fget met een tnitti 

 (ittétre.inBè UngljBt Oooittgljtn/aenO'anöttfJiotinfgtlDchBeotti 

 ttbtt Bietgrjtlijclit ffretpen lubbeuBe. 33e toojtel is fomttJOt* foo 

 Bult alaeenen Bupm/bgnae ronO/tnit/bafi/mtt etne bjupne ftöoif> 

 ft bcitlctot/onoet aen fett ghebefelt. 4- Bcrgh-Saffracn ofc Herrtt- 



Saffraen v?n dé Pyrenee-bergen , OOtfc ban Ben ftlben ClufUl* bc* 

 ftl)ltbtn/enBt in't lati)n Crocurti PyreDaurh aiiiumnalc , blocpt in 



tie matnot ban j&tptembet / enbe beeft etn bloemt oic gtoottt i* 

 banbitbanBtn tetftcn I5etgl)-s>afftacn / Joogbet oftaontfteter 

 gbcbeetot : Ben nuBBcl-piicm .tooiBt in bcelcn gbcBeplt / enbt i* 

 Sautftij gttl. 5Dt bltfttttnban Bit gtaatjt tit ftoitttn nitttttflont 

 booitriaeaatoc bloemt bttflttifcjit ia. 



GHéltacKten van SarTraen die in de ténte bloeyt , oft Vtoégheii' 

 Safftaen'met breede bladeren, van Clufius bcfchieven , homcil alle* 

 gabtt acngacnOe Be. gbtBatntt ban Bt blaaercn met Oen "3Tam> 

 men £>affracn gbtnotgb óbet een/aan Bit ?ijn teat hoittt: tubtOt 

 bloemen blocpcn bjocgber/Dat ia inBt leiittOft ©ooiiaer. 



i. SarTraen van de Lente met brécde bladeren met wirtcblocmcn, 

 in't latijn' Crocüs v'ernuS latifolius albo florc ,' beeft Ülp oft bier 



• Jto?te biceaactjtight' met tttjtè toitte abeten in Be icngbBe gbiftrec» 

 jite blaBeten : Bc blormc ftacr op een bo:t fteclhen/ fpiiipttnOeupt 

 een belleken oft iieahen/gtjemactHt ban fes tsitte BlaDetcn/Ott aen 

 tjaet onOttflt / miBtsgatieta bet (leclkenï purputacljfigS oft bio* 

 letatbtigUtiJn. SftftmiOBen ban Bc bloemt itcrmcncttclntheajacp* 

 Hcna booit / met et« ftoitbooien aen in Bjncn gbebeplt pntmftctt. 

 13t bjoïtel ia bHlbatbfigJt/toit ; r mct ctii Bunne fthcl(cbeHlètbf/on* 

 Jet aen met toitatbrigljt befelinghtn befett. SDtfc foo;tt gpteft 

 {eet btle af-fctftla upt / meet Oan eenigtje aiiöetc fooite ban befen 

 wiotgbcngiafftaen. Yerandcringhe. ©eOipnntetftcblaOctcnban 

 «fe bloemt $ijn fomtijota met putpntachttgtje aettbens be> 

 fpiaepBt / fomtijota is 'tbootfic ban Bc blaaeeen oft Benuuterften 

 Rant alleen pueputachtigb ; fomtiiBta loopttcttn purputè fttatle 

 boot t mibBen ban alje Be blaaercn ban Befe bloemt, lobtl bet> 

 matm ban Oitrgftelnclt ©joegl) »affcaen / ban hem gftcüctten 

 JL'iiat ©afftacn ban Ot %tnttl met blacutot aanten / euBe met 

 OlaOetS ttt ftOtn upt-gftefpjtpbt. *. Saffraen yan de Lc 0tc met 



ben blaeutocn tttthenac i banhttonbet(»ebant.tblo t ÏÏtïm^ 

 5 . bartraen van de Lente met breede bladereu met een "rocte- pur- 

 pure bloeme , ban .Raptla tjDtfotifen / bctft etn fett (ïlioontbiöf . 

 int ten feo blaatten gUtm.iecht : Ban Beu. leh Bt »ZS 



ïu IK 8 " Ö , ,t tan'J.*»«WnU>t / anacts Bit ten Si 

 £«&£« ^"^i 1 ' " cfft,sdl b '»'ewh/i'>l)oüeenBee JP trutc 

 B acphens / ütBccht mtt groots geelt noppen " tnot aatt ti.ffcbm 



Jm ^"E?^" B°" Dt ;SFtItn pittm. .fP.tt teft bloemt homtnupt 

 een bclaebtigb omttjinOfcl Bip oft biet blaatten / Bit ban Ce boo?' 

 nacnBt ftwitc mtt qualntb glitlijehtnct/ Bottj tbat langptt Dan Die. 

 ■De tooittl is groot. Verauder,„ s he. ^omtijDta ? t]n at blaatrnt 

 Ï£?n ÖC Ï5 f0 ZL\ Sc ? ,tcr °' 1 " bit 1)an ttn '8be anSttt fooitt ban Bit 

 «Btaatht. m bet facat ban Ocfe ftibt (oSitt i tuoe ootft unt Sta" 

 Iitn/ homcnplanthtna met grootte bloemen enbe bed bierbtt bla* 

 beten / htc[b:oegh bloctmiBc gyrlnth atn peerfthen gbefpithdani 

 tiiBt Otn ottlni gbefpuheieen. Ijttfacttia toga/tórffijpiBW 



? at i! 1 w Jt J 1 r ncli r Upt " f,)!I iP t : "anöttbermmiBöbnloiBijtfitijftibm 

 ooch tncl foo reet aoo: fijn af-fctftla. Jn't latbn bttt Beft foo™ 

 Crocum vernum ürirohum purpureo florc maiotc, tot Onbttftljilban 

 Ot anottt met hlcpntt bloemtn / tic purpureo fiore rninoie töt-ohe* 

 notmtbJOlBt. «. Saffraen van de Lertte met breede bladeren vvme 

 ende wat gelpiclteldcottgenrec-pte bloemen hebbende, in't lattin 



albo verficoipreaut.var.ó flore totB&cnacmt / hti)gt)t toat hoieec 

 blaOtttn Ban Cam ^affratn / anBtra Bt ftlbr in alles a'rtlncli- 

 teetmfftbcn fpuipten ttntc ort D:p biotmtn / gtcotrr Dan bit ban 

 Bc «teiftt tiiDc Ctottot fooite/banrcBboicit atn fpitfc blaDctktna 

 eticmattht , ban Bt bjeltltc.Bcoip uptcrfït/ Bit bleethathhgh ban 

 Oupttn (ijn/mtt Bjp upt Btn fuiatttn purputatrjtiglje ftraclen Ban 

 oiiocc af eot boocu toe gbcftcccpt ;tju / aan bintien tuit : oan Bt 

 Oju binntnftt blaBetktna m heel hut : Bc B(»ephcn8 tnnBitban 

 Den l5crgli-£affracn ghelrjth i,maceBen uTcm ia toat blctthtr 

 BbtBttbjt. Ött fatathomt obctblocotgljluiJit'ccr/enötiaiipt tm 

 tofftn uiitathria!)/ in Oiöbantigtje boofochenobtaoten. HTc toot* 

 tel ie ooch ban Bupttn geauto / bmnni toit / onset' rnjcbrfclv aia 

 o anbert. Veracdennghe. ^omtöBtakrijgljt Otftuftafftama-tit 

 enoe tjittn blaOtecn m ten bloemcy fomtiiota ttoae if /fret ftaen om 

 ucti/fnltfi* alflet pcmiaöOnBiuattttltithtgf)tti.iat lje.fr ; maer 

 Bit Bhcücutt allten fommtglic laetcn / enoe op anDttc iacrrn en 

 hebben fnctmactfco/naebtmouDegtjetuoonte. 9?efcfoo:ttia'bm> 

 «DBtaftltpnenBtfomtóOtahttlatoot. • - . ' 



!©e€tt|tt/ CtoccBccnbe Dictee fooiten ten bcfen t>!oeghot 

 ffafftatn toafftn in ê>toit5CtlanBt/ niBc ?!)nalD.itrHurri.ffcnBt 

 Lcifrat gebeetenimcnBinDtfe ootk in Stallen op ie bttgtnb.w Bt» 

 rona. OpanBertplattftnbanJtalitnBinBtmentlSiilijcnè.afftacti 

 tn Bt Itntt blotpcnDt / met purputt/ toitte en mtt partniit enüc tolt 

 gemmgljDt btotmtn.<eiattatoafrtnbetmcttoitatliti3t oft pctrfth» 

 atötighc btoemtn; ban Bc toeltht Bt uptctfft Bip blasé ten fornmi* 

 Cbt Dickc purputatbttstie oBcrcnhebbcn/atc Bc blocmc fetr lieffc» 

 Inth mahen. <©otk toafTtnOermtoc-fooittiiban Bcfen £,ifrcacnr 

 aicfootKootsnnalaBenCammenèafftacn^fomtnotaTjebbcnfr» 

 bletche bloemtnytnBeaia Bit ban b« Cokhicum, fomtnBta Bic ban 

 Ben Cammtn é>afftatn b«I gtjelnth. ©mttent liboino in 3ta» 

 litn toaft etn fooit Bie toat fpacbtt blocpt / mtt ten fect boncket; 

 purputc bloemt. J. Saffraen ikn de Lente met breede biadcren.put- 

 put ghefpictelde oft gheftreepte bloemen hebbende, in't larnn 

 Crocus verhus purpureo verfieptore flore, tipt 3taltm giJtfonBcn til* 

 bc bjet sbefaent 5nnoc , ^^ m>t Beroe fan . om naem bt JLtme 



Booitflbebjogöt een ftablaBlghe bloemt foo groot ala Bit ban Be 

 PetBt foojtt : ban totltftt bloemen fit b2p nptet^t blaBerhena 

 uptBtntottttnbDnacpatpur-Bcrtoigb |«n/ enBe ban onBertot 

 boben tot mtt Bip oft Bof btel Bontket pürpurc enBe bonac ftoartt 

 grecpenm Be lengliBe Bbeteetketit ^n: ban bmntn ajn fp putpur 

 ptBip biimtii(leblaBethens;iinfomtijBtBb!ftth/fomtnt3 Bont» 

 Rtt putput/omttrntljttonOtifhnothtanB ootk mtt OittBhcliic'tt 

 fttacltn Booirtshtn ala öt bupttnfït. ö« fatot lagtaiitoKti> 

 tigö : Bt blaBeten jrjrt bittBtc enBe langlitc Ban in cenialic ban 

 Bc boomocmOt fooitcn / ooch met rtocttsltttftretptnbanonBtt 

 m Be lenabDt gStttttktut. 5?t toouel ïe toat gtoottt aan Bit ban 

 bc anactt fooitcn. T>tft foo;tc binotmen fomtnatB met acht bla* 

 bctcu in Bcblocnien/te tottenbitr uptctfttenbebict bmntiific ffiit 

 gticflatbt en ftbimt nitf bttltt berfchlllen ban be fcoite ban ben 

 UOilDen gipaacn X.cnt-s>affraen mtt ten ptrtptit tooBt blotmt 

 tft pettfeljt fttttptn/in'tlatjn Crocus vetnus fcrotinus primus fil- 

 ueifris flore purpureo rubenre, violaceis lincis (Iriato Ban Jtobtl trt' 

 iKtttnrn btftbiebcn. t. A. Saffraen van de Lente met «eele bloe 

 men ende breede bladeren, in'tXatnn gtttnocmt Crocus vernus la" 



tifohus flauo flore, beeft bicrof t meer bfaScren / langhtt aan Blè 

 tenbe egfoefoout/ onber bictoer Ban bobcn/ooth ttoec tnim 

 fircepen m Oc taigboc bebbenbt : met Be blaOcttn Bectlioont hacr 

 ten blocme/toien* Bjp uptctftt blabttkena ftjerp ban Booien xxml 

 Bt bip binncnttt ronB/alltfta tjecfbanbertoc/toatccutkaiiebbtn» 

 Bc L ^""ï" 5 an ,°wncn met Bip langöstBtigbe mot bicecBath» 

 ngje blctchatbtigbe Biatphens/ cnBt mtt ctnlaiigbniiCmkcn; bo* 

 bentoatrta in Otn ajatpütnsBerBeplt/Btt ban Ben Cammtn&afj 

 fraen ban bettot bgnae gljtlijch . ïDe mo-tef ia srooter Oab Bit 

 ban Ot anbtw foojon. a^eft fooite ban ©affeatn bjengiit meer 



bloemen 



