354 



tlorncn bboit ban «nigijt anbttt / iat fomtijbts Wet in't gtjctal. 

 Yeramlcjinehe. Dantjttafghtbalicn fatat ban scfcn ©celen £>nf« 

 framvwb!ccmtnboo:tgyskomtn/ fcptt pttnia gotibiua/tonua 

 b:p uptetfit biabtrcn ban onbtr tot boben tot mtt Oip purpu* 

 re ftrcepen betoghtn toatttn , anDcra mtt Bc gtoore biaeptn tnöt 

 Hepnciï mtbBtl-hlepcl Ot anbttt Ccclc gytlythtnct. jtjomtubta 

 hebben Cc bloemen acbt oft ttjttn bloocrcn : ten ban bien ftaBBt 

 bijf blabctcn binron' enac bijf bupten ggcbotgyt ; ot bwtptn bgf 

 tnbt groot; ben fïamptr oft krept! host/in fcbcuen BcBcptt oft ge* 

 Klobcn. B. Saffraen van de Lente met breede bladeren erxegoudt- 

 geéle l>ioemen iBCcnrmbt-foorttbanbcboorgaenbc/mtttoatho;* 

 tctblaBctcn/onBtrnothtanB bitcbct. ^Otfcfooitcblocptbiotgycr 

 ban bit mctscclcbiocmcn/cnBt brnight ooch bcle bloemen boo:t/ 

 bic toijoci open ftacn/ ban fes blaberhcns ghcmacekt/Bic toathoic 

 ter/tnBt &ynaeboo:ron3;jm/ BantfcygouBt-Bctlbait bertoe : Be 

 C!aepftcno;ijnfto:tetenbeb!ctBet : Bcnpiiemi»fomtj)Bt»inbirt 

 öjacpKCllB berOeplt. C. Saffracn van de Lente met breede blade- 

 ren endcblcecke bloemen ,in't ïatfjnCrocus vernus larifolius palli- 



do flote gtljtcttn/yccftooch biccBc lanst blaBtttii: fceblotm isban 



Cmyck-Boeck Remberti Dodonxi. 



benetn IUepnetonbtteo:ttl/ cothmrtmtyatbcgtacuüttftljoifjt 

 bcBcckt.bacc upt fp:ustcn ttetcojt ornbyftcr fmailtenbt bynat 

 hap:» getmjfc blaötcm/grocn/cechtopfhicnüc:tuffc(jc!t tie toclcfce 

 booukomt een Itlepn koit fttükttii acn ü'ecn fybe plat/ BiagycnDe 

 ten hecpneblocrucban ft» blaBcrliena gemaec!it:ban Be tuclcftcöe 

 bjp upterftc toat langer tfjri enae pnrput banberruc/ metBjphoo* 

 Ober gijtbettoBt acctcninBelrngyBcban bimtcn aooitcgycn: Be 

 Om bimicnftt blaBctkcna ?an ftojtct enae blcechcr e!)tbettot: öan 

 ?nri allcgafiet ban binnen bltccfc purpur/ onbetatn blccckacytigh/ 

 met bjp aOctkena ttyctetcktnt :uptBennabclbanbc bloemcfpnin* 

 ten b'.-p Ito!te biacpïtcna mtt langhc geelt nopkena : öact tufityen 

 ftact een miBeei-pucmkcn op / acn fyn uptetff e gljcBepitoft gut* 

 fplcten. 3. efe bloemt Itomt boo:t in'tBcgbmfcl ban iRcp / enbe 

 gact open nis Be gsonnc fttjynt: omttent im nacht fmptfc toe/cnBe 

 en blijft niet Deel Bagycn obet : cnbc fp en beeft ghccntn oft ftcr 

 klepncn rturk . iEcn fóuBe Bcfe foo:te ban «•affraenftet totl Crocus 

 arfttuns Oft Sorner Saffraen mogyen notmtn / fepBt jêettUB l^on* 

 BiiiB/cpgehtlijchct Ban &ent-;É>affiatn;cnbe bat om tic» unllc Bat 

 fp altijDta bcel laeter bloept ban Bt anotte ï.cnt-©affracncn / tae 

 fcabcot fpirfcfclaBcrcnghemaccht/ gantiïy bitcth ban bttttc/ ban famtnatBinBjacckmatnOt. ©tfcfalbanfacbtfccr oberbloecirh 

 Imptcnmct groent aEtrhtna onOtt aengttecchent. 7- Saffraan «■ *,„„,. ■..»..... , — >.<. r^.^>_u^ -r. — ;_,— „^ ,_^_ 



de Lente met breede bladeren ende gcelc bloemen , met Ivvarr-pur- 



purachtige (h-cepen, httft tojjf oft fcB blaöcten/ bpnat Bie ban Oen 

 Cammcn giafftacn bcIijcr/ ncnbonCerfiefnOe «pt Ben pnrputcn 

 ftnattachtigij ban bertne : barr tufftötn nomen gDcmepnlncn ttow 

 bloemen boo:t/b!iii!ie BOnbtbcttoig!)/ BcnrtutkbanBen'Camnisti 

 M. affratn bijnaenebbentt/Dan fee blabetbcnw gemattlu : ban öt 

 Uieltfte be imtcrfte B»p toat fmallct ?nn/ enBc Sooj fetjetptr / ban 

 oubcr tot bbbtn toe met B:p tiicRatljttgtjt ftoattputmtt fittepm 

 ih be (inghbc lonptnBt/ cnbe aen te fpben betfp:eptt ambt / Beo?» 

 rtgl)cii:Be b;p bitmcnfle ;tm bjettrtt/tn onüet acn ban üupmi tipt 

 bcnfiyartcnputputbcrtrjïgl): btnfttci tic te bloemt too:rbienEi(t 

 ia cocJ! inct fca putptttc flraclBtns btreiert : m'tmiOOtnbanBt 

 blucmt fiaen Hip gecle Bjaepnena/ met ttn p:iemBtn / bat in tip 

 anbttt gouBt-gcele Bjacphena btrBepIt looiBt. <Ot fatBt-ljnpo 

 «tna «OnBick tnBt Binhanttgh/ban bnpten BontKtr-piitput / iat 

 öimac fteatt : l)tt f^Dt tó toffer Ban bat ban Ot booigatn; < foo!« 

 ten. 3T't tuoitel ia JBo'anr.et/matt met mettheta-getoijfefcht^ 

 fcn bcKlctöt/onOct mttbcle befelingen bacr toojfchictenOebttett. 

 Vcranderinghe. *omt!)Bt» tfin bt firatltn ban beft oloemtn nji)Ber 

 ttpt-ghcfpjtpbt / fto bat fn riet alleen Bc Kanten / maet oock Ben 

 tliehctlcn tugb ban Bt npttrfrc blabtren befettcn. a?cii ffeel Boer 

 Bc bloemt op (tact is gantfrt) ftoart purpnr blmcfecnCe ban ber^ 

 toe.ï'oonaooeBöefe fooiten benibaWcacn hengen fomtiJBta oob^ 

 Cf Je bloemen ban ttoaclf blaBerRtna gljtmaccfit s ban Betocfckt 

 bc binnenfte fta go«ot-gecl ^nn?bt fta buptenfrt ;t>« met putpurt 

 ftreepen ooo:ftraelt ; Battnacbolgtjen fco hantight fatöt-Bups^ 

 ktna. ^omtjiBts nebben fp ooch ttott bloemen op tenen ftctl/ 

 bit ootk ttoce bbböcl faebt-jupaktns boojtbjéngütn / bcpot ratt 

 factt betbuit. 



a.(ft bcfe fooiten ban ri.'óe^ften giüftraenblotpcn m't öcglnnfe! 

 banöt lente; B'ccnb;ot£brr/ o'anott fpacfict/te tottenin J^tett/ 

 oft in't beghinft! ban 3ip;H. >Dan g^en ban allen blotpt langer 

 ban c; fooitc ratt gedc bloemen : baant B'em btotme maft cenen 

 ojbt langbboo: o'anOcc: fp beeft oock grootte mtnigijteban facbt. 

 t&eft getle fooittn ;ijn upï Cutcftgen Bhtb:oght gtjebceff / albaec 

 Sari Safran SUrhctten. 



Gheflachien vanSalfraen vahdél.ente met fma lic bladeren. 33e 

 "Dirtot/ütjfBc tnbc gicftefoo!tenbanH3il3enSiafftacnban©o> 

 bonaia liict befcljicber.cngtjclyckenBtn dammen êiaffcacn ban 

 blaatten niet/maet tocl ban blocmcniCnOt fp toojben in JJoitugatf 

 nac Ijacr tooitelen Ncxellup tquemu, Bat ia l-.lcnne .fioctliena/gfje* 

 ijertcn. xcc CictOt foBite ban t0oBon t -us ia ban «ritmus Cro- 

 cum Vcrnum anguftilolium primum gl)t$cttcn/ tnbt bttft B2p/Wer 



oft mttt blaatttn/ grocn/tonb/ bnnat foo bun ala öap-: baetruf^ 

 Rijen komcu ttotc oft B;p fio;te gvjtkantt ftttlhcnsf elch ten bioe* 

 me boo:tblcngbenOe / ban fta bïatcten ghemattkt / binnen rmt« 

 Cthtigh / booita Ittcl Uiokt-bttluigb / oft nat Otn purpuren tree* 

 ftcMie/oft gahtfehtoit (ala 3?cdoncusooek bermaent ) tocl-ritt* 

 ftctibt/binnen hact B'.aepktna ijtbbtnCe: het fatbt ia klepn tfi rof> 

 aditCgö/bcffotcn in O'.tikantigljc blatakcna : bc tooitelia met ten 

 fcaröc feborffe öebtckt/ baft/ binnen tart. ©t ©ijfae foentt ban 



tPOBoncua ia ban Clttfiüa Crocum vcrnum anguftirblium fc- 



cucdum gi-ciitcrtn; in Pouugatl cek>tHn«, sar ia tolcpnen ariupn: 

 met bjcltfeen natm alle kkpnc bulbcn tn épatsmrn sbcnoemt 

 DJOiBcn. ?De5>eftc foo:teb"an©oBon*:ua noemt €lufius Cro- 

 cum vcrnum anguftifohum tertium, htöötnat ten l>etl blaeulot/ oft 

 (foo ^OoBoncua febinft) putpurt fcltpnc bloeme/aen bt bip trptcr* 

 ff e bL-iOctfeens toat grocnacgttg!) ban trapten. 33e toojtcl sbt> 

 ftjtftt Bic ban Bc btcrbt fooite/ matr istoat grsotcr : ftetfatBtia 

 ttock tostüickct. Stliaibe» Oefe fooiten httft -ClufitiB bt nacbol* 



BbenbCOOCk bcfclj'.cbcn. Saffraen van de Lente met (malle bladeren, 

 rner pupure bloemen ende witte Irreepen , tll't Latijn Crocum ver- 

 num aDguftifolium quartum , bttft BJP oft bitr bjtfatbttgbt Ma* 

 Beten / al» Bieban Bt ïütrtt fooite ban '©oboncuB : l)ct ftecl* 

 hen is ko:t/ ten belleken oft rjlataktn Oiasenoe:uBt tjttbjcltk ttn 

 ftsblabiglj btóemken fpjupt/hoogp ptitput ; onBtratn met loitte 

 atttkfna gctcetkent/intt ten miBBtl-pmmkcn :Bit bloemhcn blijft 

 maet tenen Baglj open : DtbJO'.rcl ib ala bieban be anattc foai» 

 ten. Saffraen van de Lente met fmalle hayrs-ghewijfe bladeren, in't 

 latijn Crocum vcrnum cipillati folio, ie ttottBtehanBt : het ten 

 jeeft ptttputatljtiBllc bloemen ; bet anBtr ( 'tUrclck fclïrrngbebon» 

 Ctn baoiaOhteftteittebloemtn. jrpbjaffcnbtpbtomtrtntscrntj 

 Stati» in ©jancHtócn op toilbt ongbtboubjBtpIattftn/ tnbt ütb* 



boeuhomen : totltk fatBt tooBatbf igh oft to» ia/tonb / tnbt grso* 

 fet Ban Ben epfcö tian htt gantfth ttnpbt meBt bienjht . Jijct 

 tbojtclkcn ta tjtel hlcim / enbe niet bcel errooter ban een Ctbite 

 Veranderinghe. Jjtt fatBt ban beftn 5>afftatn bienggt pianteit 

 booit Bic bet btrbt iaer blocpen / tnbt Bat fter obttblocbigü : Ban 

 Bt bloemen ban Be kinbmn en ghtlijtRcn hatr moebcta niet nu 

 tijot» : mant ban het fatBt ban De groote enDt urine fooutuko? 

 r.tcn oock teel blartime bloemen boott. 



Öc: iatt bttbJouBctm/bst opoebagtnban j&mtt^tlanbtfom;' 

 rfji)taettcInfktfoo:ttnban^r.ffratninBcï.cntcbIoeptnbegtbon> 

 Btn u.cTCtn:Btemcnnochtanaop btütrgtnban<3oftcrinjtfc/ gititt* 

 marekr tn:c ijsngatjjttt nergyena tn ficti yoebjclbienotlj'anai 

 beel toarmet ?yn ban be booifcpBe betgyen ban BtDiRctlanot. 



Veranderinghe van de Lent-Saffraencn methacr ken-treckenen 

 ^Stn fecr ncerftigfttn tjoogijgbtletr&tn Jietrua ijonDina beeft öé 

 bctanöctinsbcn enCe onbetfchilltn Oatt ban alotiB aengbetcto 

 kent / mmk ncmente op Be bjaepen tnbt Btn mtbücl-piiem ber 

 bloen.cn. t . ^en ctrftcn/ Btn Jtcnt-ê>affrncn met uritte bloemen/ 

 foo tod Cm «Siooten ala ben Kiepntn , ben ülacuEjen;ben Slacii* 

 toen gbcfpichciecn ; oen «Seeltn : befebebben nlIcBtootcenBelan^ 

 ghe öiacptn in't miBOen / B?p in't gbctat l be helft (angbet Ban 

 Oen rmaocl-piiem : tocltkcn mtOBcl-p?ttm oft klepel boot atn B'tji. 

 boiioigii oft in bjtjtn gycftloben ia. z . QLtn anbttmt ben «Pitten 

 Bbcfpuhciacn / enae ben «celen gtjefpicfteiacn / hebben b;p kicp„ e 

 Bjaepen m Be bloem / bc Delft fclepnrr ban btn miBbcl-ftampcr. 

 Kracht ende Werckmghe. ^lommigyt gcbinpckenbetooitcleit 

 Ban benlüiiaen öiocgtn éaffracnmetbieeOc biaOttcn; om ban 

 buntni op het ghtmathttc leggben ; fegghtnbcbatfpoaetmeBeae 

 pifle gemaehtltjck boen boo?tkomtn / boe bitk enbe ranbj Bat bit 

 seck rp. g>p bjojben ooch cljcbjnptfct om be gheftoillen ban Be 

 teaterfuthttgyt te geneftn/ fdjiyft Otn felben € lufiua / enbt ttctkeit 

 upt ai 'tgtuc Bat in't ketjacm oft gyttoonac TeOcn fttktnbeia. ®e 

 .krachten ban bit met fmalle blaBtrcn rijn noch on&eftent enbe 

 tmberfocht. 



HET XVII. C A P ITEL. 



Van de Hyacinthen , in't Latijn Hyacinthu* 

 H6n fcriptus gheheeten. 



Gheflachten. 



D€ ^patintïjen 3tjn bv De oubct0 ttoecbcrftanbe tfje* 

 iBftfï. tptn tenen ijs uan ben ^oët ^ötorrituömet 

 öentoenaem graptos vf-^rot (batttjm'tlLanjnfcripras, 

 int jpcbetbujiifti) btfttj^iitnoft getretScnöm ^pantitö) 

 laan ben anbecentoerfrfjeTDcn ; bit ootligrootcrisi ban ben 

 nnbrten/enbe «s te Slehe toan gljcbaente oeltjrfe: toant bien 

 ïjrbfan top boijen immaent/inbEbcfcljwaingjjeiianbe 

 fioobe 5-eIicn oft 5Battagoiiji/in jfjet ttuttbe Capittlban 

 befen 2Bote6. apen anberen ©t»anntl)nsi gacn top mt be* 

 rcfjjnben/ e^be is Hyacinthus non fcriptus ggtljectcn/bat i$ 

 «Bageteeeftenben oft <©nbeft|)jfV)ejicn ^pacintg/ bie felepi 

 net is ban ben boo^repbni / enbe met ben naem ban %pas 

 eintijus oft ï^panntl) ober a! feer toei brittnt. ©an befen 

 fnllen top in bit Canttel typ berfrhtpbé foojten toetfjaelen: 

 be eette is be ffheincpnlte/ehbe toafifjitr in 5fieberlanbt: be 

 anbere ttoee fiimncn upt bc Linben aen btn ©oftenglieïe* 

 gtn/tnbe jtni bacrom <©?ientaclfrije ï^panntljen getjeeten. 

 ©oojts foo 5nnbtrnori)ijcIe anbere foo?ten ban !^patm= 

 tijen bp be nientnc<ttrupbt-brfxhji}Deij3 benent/ bieVup 

 in't naebolgpenbe €apitel bcftljjjifben fulien. 



i. Ten ©racintfj bie öier felanbe g&emcpn ié ftetft 

 ïangljtoojpighe/ fmalle/ tfenc/aatle enbebimcfeenbe bla- 

 beren/ fmalitr enbe Wtpntr ban be^'tneP-blabertn. <©m 

 fteel is ronb/jjtclBaci enbe effen/ cnbe met gljeeneiilabe= 

 wnbstoaffen: Wiens 'tfonowtöeic bloemen B&elabraisV 



ba 



