33* 



Cruydt-Boeck Remberti Dodonad. 



z. 3. 3?nn 6? MiDett tart oft acbtigh/ Mee ^ j^Mawto aft fte^t / nu* f» m}*Mm 



ftp?il ttibc ïn tien JfRcu 



<t>;icntarifrijc fooucii ban limirinthen blotpcn tofl m 



Ben jZ)ttrt/ibmti;0to oorli tottl tyocgber. 



,f Naem. ®cfc blocmrii 30n int «Eniecfeo Hyacinthos 

 r'azo-e®- gljeljctten; in't Hntijn mfghrirjcfijB ooth Hyacin- 

 thus: fp^yn mtllnttjnromtijbts/naejictfcljztibmban 

 SPiofrojiötiS/ Vaccinium giicnonnt. r£an ben naem Vac- 

 tinium \»oiDt ban fommigjie öe Jëïoartt oft jjlarutoe 

 ©iolettcn oocntocgcfcl)2ftini/alsbo?tii berniaentbJ. TOp 

 ijebbcnfe ben tocnaem non fetipcus gfoegijc ben / enbe Hya- 

 cinthus non ftriptus ghrljcrten/bat 10 $;>arintl) Bie nift g£- 

 retfnentoftbrfriiitbni ciub ; mbe Dat alben om bit ban 

 pi anbcic foojtc ban ^j>acttiti|eii te onberffJ)cpben/bie mp 

 booj be jDartagoius fjouben enbe bcfcljmbenvtoieno bloe- 

 men gfttteetfenit 5ijn / tube met ulnthen toat rjljtfuitfeelt/ 

 ala top boojfepbt i)cuben. 3?an urtiofeojibes Iject Defe 

 blocinc cpgljentlijtlj Hyacimhus , fonDerbie renigotn tot; 

 naem te gjjtben • toant tjtt frlirjnt bat Jji» ben anberen 

 3r)parintb met ben nacrn ban Lïoobcoft^urpureHcIie 

 totrftatn Ijecft. ©oojtsf foo Ucrmaent «ffolumella ban be? 

 fen onfen -^parintfj in fijn io.boecu/ üegtiinettbe m een 

 fiojt gtjebttijt be bcritljepben toerbjen ban Dcfebtotmc/ 

 feggfjenbe bat ben Upattntlj oft fneeutoitteoftblaeutoe 

 bloemen fjteft; Wp jScbcrlanbete tjebücn ben «i&jtecB^ 

 ftljtn naem eenigljfmsi ghtbolgljt/noemenbe befe bloemen 

 ©natmtljen. aucllius betupgbt Datmenfe in 10janc6rnt6 

 Vacict pleegl) te noemeiu 



i . Tc «fêtfle fooite ban beft Wormen Jennen top Hya- 

 cimhus Bclgicns oft Germanicus , bat ijs $parhvt% ban $.%? 

 bcrlanbt oft ïtiptf..,, 1 .; Di pi>ti)cettn. i. ©e Ctorcbt 

 fooite ïject Hyacimhus Onentalismaior , bat «8 «©jtentaek 

 ff lie >è?ootc Ijnatmtijen ; in' t^taltaenf tij **"»'» orumaii 

 *«»"• 3- Vc TeiDe foöjte «Sin'tHatijn Hyacimhus 

 Oncntalis minors oft ïtlcpne <©?icntatlfcl)tl?pannti)en/ 

 int •Italtaenfe Ij i«<»« orümdii ff>m"»g|)enoeuit. 



f Aerd. Tscüjojtel Van be l^parintïjen ip berbjoogen* 

 bem ben eerfren graeb/ wibttoerbotlenbe/htdin't iaetfte 

 ban btn ttottben graeb/ iae tot bet begfjinfcl ban ben Der* 

 Den. ï?etfaebti0tamflrjrfc aftoaegljcnbe nibt tefamen- 

 ttetütnbty bijnae tot ben bctbtn graeb btrbjoogljtnbt ; 

 inacr anbeiö mibbelmatigWrjrlten gfjeffclt in ijrt bcrljiti 

 ten cnbe ijet b ertoe ien/foo v©a!eht# betungjjt. 



^ Kracht ende Wérckinghe. 3?eüJO?teJüanbenl|paï 

 rintlj/ fepbt 3Dtofeojtbesi / met toitten toijn bttintngljt/ 

 op't gbemat ïjt ban be tongfje hinbeten gljthpbt/btltft Dat 

 fp met ntpglj en Vno?ben oft ïjapi en fenigöai aen Ijaet 

 Iicljacm : be feitje MJo^ttt boet ben ftamergangl) ouljou^ 

 ben / enbe mactht ben buptaljarD : met öjantfe mertjero; 

 meit/boet juffen / enbe Ijclpt be gftene üie ban btn Phalan- 

 g'mm oft bttgifttgöe ^pinnen gepenen oft gijebeten 3nn. 



^ct faebt ijs feet goebt onttegfjenefen bengtjenenbie 

 banbcflanglienghequetftsiin : met toijn gj)tbjoiw6en/ 

 srhenetfï tnbt fupbext be gttlfutijtigDt ménfr ijeiu 



BI1VÖEGHSEL 



VErfclieyittnihcydt van de Glicmcj'ne Hyacinthen vïn tSoio. 

 na»as. ©tfc ^T>atintl)tn toafftn fttt totti in lètratöwn tnbt 

 omtrent londtn in «JngtinnDt/aloartfomtjjBea ( alffiluRua be* 

 ttipoöt ) ttnrn fttcl ban atioettialbm Boet rjcoclj fttgebtnet / met 

 Cmish, bloemen bcruaflcii/ ftoogt) purper oft bleetfe purpur / oft 

 fnrrutoit,' oft tcnflöttls totf eenaêctlo piirpur. JRen DinDtfe ooch 

 met feer fchooiie Infbertoiplic filotmen : totltfie fooite l)aer ft[^ 

 btn Iiatfi ritrrnemsjrjrmltitrjlK. <3efc fooite róoiOt Ijftr te lande En- 

 gclfchen oft Ncderlandtfchen Hyacinth gthCcren/m't ïatjjn Hya- 

 cimhus An«hcus & Belgicus : fommt!jl)t .fitöerfanbcrö noemenft 

 Biacuwc Mey-bioenitens. fiat oeft fbnuw mogijtn be naeboi* 

 Söfiiut ©patmthen met gotot rtCcn btfelperitn roolötn. 



Spacnfchcn Hyacinth fondcr Knctban CtufiuS btfthltben/tnöt 

 int !.atgnHyacinthus Hifpankns iiioctorusBb^Ijttten/ gbjeljcht Oen 

 «Glicmenncit ïjnattnfö fttttoel: ban oc blaf eren ftaeurctturop/tnOe 

 rn blmtftêtii«/oftfeertotj)mfir):t.cftfiteliBhoirtr:fit bloemen ;8n 

 blecthcr purpur ent» nat oen biaturoen ttctlitnac/B&etnen oft fttc 

 hleptien rtutlt bebbenbe. 



Kltyncn Spacnfchen Hyacinth metblaeutve ende witte bloemen, 

 ht'tiatim Hyacimhus minor HilpanicDs glitritctcn / om Dat bp 

 in g>paesnitn'groepe. i©t etn ftlepn nwjttlhtn; 'rroeltftfoo groot 

 ie aio ten hfcune ©tijftit ; bol.irljtïsö / mtt ttn gratuüic ftljoifft 

 bthletDt / Itnjgljt bP bijf oft fes (angbe (malle / grjtbomDc / aen 

 been fnot gootacbtigljt/ Stoent / meeft ter aeroen grjcfrnept lig* 

 BhenOe l'laoertn f aen De fcibe Dan Dtt atrDen roat purpuraebtig!,'/ 

 De bladeren bm 3?uipfhenB öpatmtöcn niet feer ongötlijeh : gee 

 fttelften io Dün / etn fpanne langb / bjae pcerftljaeljtigö / hatl / op 

 fnn'tfop feo oft ftöen IjoUeblctmhenflbooitbttngbtiiDt/ Die aen 

 De hanecn m fes blcpne fmppelhena geotplt ?rjn/ bcel hltpner Dan 

 bjt san btn ©jientaelftbrn jpaeintb/ fotvDtc rein* / tttft blatuto* 



Diatwhtna tnöt etn hltpu piiemlten upt Den nabel boaibomm* 

 Dtüctcitet. llffe otiDee uioiDen/ Dan bicngljcnfe rad ttanttgb 

 bloemtn nooit . 'Sen ftlbcn <Clulïua beeft Defe.l:lpne-,S>paDt 

 jéipatnftljc toittcftpatintlttglitfaept/ enBtBatrbanin'tDcrOtoft 

 bitrflt iatc blotmtn glitJaDt / Die niet reit/ macr blaturo naaren/ 

 fommigljc blttch-blatuto / fommigbe boogljblacuto/ oftafchberü 

 toigt)/ ofteoitatljttglj. g>ooDatbanbetfaepcnBbecnfelierl>cpDere 



btrlopen ia. ^p liectft Hyacimhus minor Hifpanicus Otientaü» 

 facie, albo flore, csnulco intetdum mixto. 33t fooite met fntcutolW 

 te Wocmtn tjftft üiat finalltt blaDeren / enDc toat bitether groene 

 ftetltn. £vp blotpctuit jjltp. IJttfacDeiaronB/ftoarttiiDeblinr? 

 Keniie / in De öopmatnDe rSp tooiDenDe / in oujljoctftigbe fpitftge 

 (atBtl)Upalitnabtflotm. Vcranderinghc. Ü&tn BinDt Deftn 9pa t 

 rinthin jbpargnitn nittrooDe enDe blcetfe-ronOc btoemm:DanDe 

 blectft-eooBe bloemhena ïijtt met fOmmigljeDeiicbct-tooDe aDet* 

 liena in De ItugliBe Ban Dé dip upterfie blaBerltens loopcrtOr bcc» 

 ciere. ^ommigbe sijn ooth ftboon lijfBerroiRb. 



Spacden Hyacinth van Spaegnien met afchverwighe oft bleeclce, 

 ende cenfdeels pecrfcheendeeenffleelsgroenachiighe bloemen, j)rtft 

 fönen natm nae De bloemtn Dit upeDen tttieten aftbbcctpigö / tnD* 

 upe Den grocnar&nBljcn bnit ?r)n/oft/ au» fommiglje fcggt»n/balf 

 afrhtittVtJir:l)b a, f i, erDrierhirg!) : in'e ïatijn Hyacmthus obfoléms 

 Hifpanicas. 33c blaBeren tgn langb/gooe-gheroija uptgetjoolt/ bo!> 

 fappigb / uut Oen afcBbetttJigljcn geoenatörtgt) / bunac aleBieban 

 Den 'Ciptabi/ Dotb fmaller Dan Die/bupsbiatm/ ban boitn bijnat 

 ronb / binncnuiatrta n.ct een tuitte fteepe in De lengbbt Doaircgen/ 

 onlieffeltjth ban fmaeth . ®eb fletl ia tenen bott lahgboft langer/ 

 Dun/ maet (lerch/ bloot/ boojebfengbenOe efjicn oft ttoatlf / fom> 

 tóGta ooth totl ttomtigl) bloemen / Die Dan Den <6tjcmepnen oft 

 «rnaelfeöf n ïipatmtb nitt ftee engbtlijth/ Dan fee blaDeehena ge* 

 maccht ; ban be toelthe De bjp tipteefle feer omgbfboogijt ajn/ De 

 binntnfb nitt foo fece/ een pnrpurc geelaehtigtje oft bleerftathtige 

 met ben groenen gl)emengi)De Derroe bebbenOc / foiiBer ecniabtn 

 tencb. gtt faebtia ftoart/ bafatötigb/ heel plat ronD / bijnae Jtt 

 fatDt Dan 216-311111111 glielijth/ in Djnbotthigcijupahena belloren. 

 >©e Vooittl ia bolatiitigb tonB/mtt Dele toitte btlltkena ghtbctht/ 

 onDer glseDcfttt. 13it gtjeflatljtfpiupt fpacDtt upt Der aerden/en* 

 be behoudt fjjtt blaCtttn tot ü» Den gerffl eoe.^et btoept ooch btel 

 fpacDcr ban De anDcrc |ipacinrijcii/tc roeten in De aiacchmaenUt/ 

 mee De leliën. Vcrandcnngbe. iiRtn bcDinDt/Oat De faDen Dicupt 

 een fatDt-bimahtn ban Dit glicroaa op een felbc plaetfe gliefaept 

 tooiDen/noctitana DerfchepOen bloemen Dooitbiengljcn / ecbjeten 

 fommigbt pecrfatljtigbc/ fommigje bijnae grocnaebtigöe. 



Alderklcynften Spaeden Hyacinth van Spaegnien met blaeuwe 

 bloemen , Dan CIufluB Hyacmthus ferotinusmmimuscxruleus in't 



1 .ittju gijcnoeme ; ia ban blaDeren Den booigacnDcn gjjtlyrh; matt 

 noebtana Deel hlcpncr. 



Hyacinth van Mauritanién met bruyne bloemen ia upt Kifrijc* 

 btn ghcbjogljt/ alDaer in l)tt lanOtfcöap ban Jrt5a tnDc /Raroto 

 toaffenoe / in'e latijn Dateom Hyacimhus Mauriranus gbtbetten. 

 S" nbeliJehtDcn g>patnftften linacintti gtjenoegb/ maer ia toat 

 grootet. ï©cn fiecl ia fïeech / bijftcr groen / rtointirjii oft meee 

 bloemen DooitbitugbenDc/Dan fra blaDcrhcne gbemaccbt.'Dan De 

 Tü.idic Be Dip upterfie blaDetbcna toat open gaen/De Dip binnen» 

 (te homen bijnae bafi bp een/ toat b.mpnaclvtigji oft bcfmeurtDart 

 bertoc. 3Dt rooitel ia toit / ala Die Dan De ibpaenfebe fooite/ 

 matt toat grootte. 53c DolgitcnDe ttoec homen met De bomgaen< 

 De toat cDtr een, öoetoeioatfc ban feer DerfrljcpDen piaetfcn gt> 

 bjogijt ?nn- , „ 



Hyacinthen van Moorlandt met gracuwc oft verftorven geel» 

 groene bloemen , in't iatifn Hyacimhus obfoletus Acthiopicos, 

 bomt Dan Capo De ©ona «Cfpecanta / aen <C!u(iua Dau iQabib 

 Jlioftacre gljtfanüen. 53en ffeel ia hrom / Oaee nae reetnv tarnc* 

 Inchen Ditft; ftijf; groen/ met tbien oft meer bloemen otigefthirlw 

 ttlijth betoaffen: tlth op Ijaer epgen Dotelscn Dan een Dupm-b:ct* 

 De langh ruftcnDc : ooch elch Dan fee blaDeren grjemaetlit : ban 

 De toclche Dt Dip buptenfec ooth toat omgbeflagbeu jftn / De Dip 

 binneufie fituötn toitte toae grjeeanbe ranDtn : aiibcro foo ia ere 

 bttle bloem geelacljtigb / binnen groen. 33e blaDeren ?nn betl 

 Btoen / ala Die ban Den £>paenfcj)en Hyacimhus obfoletus , maeB 

 toat ftijber. 



<rcn anber tooitcl ban be felbe febippera upt jXlooiianDt glje» 

 biogbt/ toaa ala Dit ban bt ©bemepnc gpatentijtn toit : oc bla* 

 Deren Dier Dupm-bitcDcn langb/bol toulacijtigijf pot alfmenfe ban 

 ten troeft. 



Andeten Hyacinth van Opo de Bona Efpetanza ia OOeftcentn 



toitten bol mee Deel lange fpitfe blaDeren/ eooD blofeuOe/noet) niet 

 beel tori bebent ofe een bollen btftbicben. 



Vcrahderinghevandc Oricntaelfche Hyacinthen. 33fff gpacin? 

 toen »ijn fbmtöDte ban Dtrtoc fttr DcrfrbcpBen/ te toeten bijnae 

 blaeutoaeljrigb/ oft bijnae afcbDeetoiglj/ oftbleeeh'peeefeb/ enbe 

 blBbettoigh ( tcmgbefeggöcnDanbijuaeljemrio-bfaeuto) oft betl 

 pitrpur eooo / ofe ooncher peerfcb / bijnae als De ciaeutoe Via* 

 letten. ©efeenberfclHlItnbanblabetenniet. 33anfommiglje?nn 

 betlgrootcr/fommigc htepnet; fommige bebben toepnige/ fommigt 

 Dtlt bloemen. «jommigeblotpcnDiaegb/fommige fpaeDee.lOant 

 Clubna beeft baer etn fooite Dan ggcfien met toacgroorcr rootte!/ 

 tnoetoatflijfber blaDeren/ toatgeooteeenör Dirftet fttel/met ttont» 

 tegb oft meer Wotmen betoaffen / upt Den afeljbtrvoigljen bönae 

 pürpuraebtiab / allegaDer acneenfgDcbooithOmenDe/ rociriet* 

 BenDe. Jee facttt is hlepner/ in Oiijhantigbe bupahena bcüoten. 

 ©an Dit faebe homen fomtijDts anötre plantmDooit met putpur« 

 a: ÖtiBitr blotmen/omttent febmtbien atneenen miODtl-freel / enbe 



iwt> 



