Het tweede Deel. Het fcvcnftc Boeck. 



ban feeptember. ®t> heeft meet cnochlepnet blaDercn : ttt acrötn 

 berfpjept cen hoit had terr cnOc Dim (Icclhcn, omttmt fijn tfop met 

 fclepiicr (ttads-ebctonfe blotmftms betoaffen / Die ban bojen fon 

 fpite oft ftherp af gaenoe niet en ;m / ban ghclncht bertoe met Die 

 ban Den «öjooren. Öct faeDt enDt toojfden ?nn ootk Oietghelgtft/ 

 maethlepntr. 



SepDeDcfe fooitenban Upatinthtn bloepen eet Dat De btnOctcu 

 tenbooifcbimftomtn. 



©ommighc rekenen Den blcctft-blatttotn OclOt-Kiupn / oft &i> 

 mtbogalum / enDe ooeft Dien met grotn-gctlc bloemen/ bpbet ghc* 

 flaebt ban De IJetfft- ftpacinthtn. «C-nOe Dact ;tm foontn ban Delt- 

 SEiitpn met aOecB-gctóija ftacnbc bloemen; in'tiatbnOrnuhogaium 

 fpicatum.oic ooeft halbe ^ytcrrc-ljpacintljcn sim ( efiDaetom Hya- 

 cmth-Affodillcn bccttnjalaooch oen üee-iliupn/ enDe Eriophorus. 



Hyacinthus aruorum Ornithogali florc ia een «6jOOte |jterrc- 

 ïjpaciütb ; ban fnbins <CoIumna befthjeben / cerboo: tengtoote 

 fooiteban Delbt-3iupn te houDcn. 



Verfcheydenthcyt van den Ghelterrcden-Hyacinth, anders Stcr- 

 rekensoft Mcerts-blbemen gheheeten. TDcfcn l))pacintb io ttoCC* 



bcrijanDc / ala 3DoDonctto ooch bermacnn te toeten / Dien met ttocc 

 ülaocrcmcnOcDicnmctOmoftmccrblaDctcn. 33icnmct ttoccbla* 

 Dcrcnisin't latijn ban fommighe Datrom ooeh Hyaamhus trifb- 

 lius Theophr.ifti gljenotmt ; enDe ia in allee hlcpnct Dan Den anoc* 

 ren/cfieu heeft mctflcnDtcl macr een biautolterrce-Ciljctona bloem* 

 hen. «eniigbcnocmcn een fooite Oacr ban Hyacimhus vmfbhus. 



«Ben anDcrcn ; Die Dip oft meet blaDcrtn beeft; ia in allee gbc* 

 mepnlijch gtootet ban Dim met ttoet blaoetcn/ enDe heeft meer Dan 

 een blocme ; fomthDts tanthcr-blamn / enDe nat Den bioletttn 

 toattrccftciioe ; fomtuots toat nacrüct bp Den lnf-bcttoigbtu fto> 

 mcnOe. 



lobcl ghceft Dcft trtmDen Den naem ban Duytfchc Hyacmthe 



met Lelie-bloemen oft Mecrts-bloemen ; in't latijn Hyacinthus 

 GetmanicusLiliflorus, Oft I- los Martius Itellatus, oft Narciflus cx- 

 ruleusbanSoth; in't «Cnghclfcb Ourladicflout:mennoemtft m 

 <Ooftcnrhtft Blaeuvv Baldnan , ala ofmtu fepDe Blaeuw Lcliekens 

 van den dale; Dat ia Slatin» iRtp-blocmkcna: fommigc nocmenfe 

 Hyacinthus praicox. 



Witte Mecrts-bloemen oft Sterrckcns en »im ban £ Itifma ncr> 

 «!bcna in'ttoilDt gtjeuen ■ Dan blocprn met De blaiiroc ui De bobcii: 

 jommigbe heetenfe noeljtane Hyacinthus Gcrmanicusalbo floic. 



Vrocghe wltachtighe oft bijnaeafchvcrwighe Sterrckcns bloepen 

 bjocghet Dan De anDcre £>ttrrcftcna enOc bacr bloemen treeften 

 ban Den afchbettoigben toat nae Den blamnncljtishcu : baerfaeDt 

 ia in bjnhantigbc hupshens gtjcflottii / niet fiu.u t ala Dat ban 

 0'anbtte gbeflacöttn/ macr gtauto oft bjupn / tiiDcalamtt toeft 

 bef/meurt . ©ierghchjeft faeot krygljtDc foojtt met toitte bloemen 

 ooch. 



Spaedcvvitachtighe Sterrckcns bloepen fpacDct Dan De anDcre 



jEeetta bloemen : De blaDcttn ^ijn Dun enDe fmal : De bloemt ia 

 toitacljtiglj/ feet feboon om acnfien. 



Andere bijnac .ifchverwighe Stcrrekcns homen OOth toat fpae* 



Ccr boojt ban De ghcmepnc s>tctrchcuo ■ te toeten / int laetfh bah 

 ben iEetrt/ oft ooch in itpul ; enDe hebben hccle blaOcrcn ter act* 

 ben hggbcnOc ; Die ban oen .JïïcDerlnnDtfchcn ypacmtb bynae gtje? 

 lijeft; cnDeD'act tiiffthcncmmftcclbnnccnfpahnclangh/ttointigh/ 

 bertigh/oft nottj meet aOcrB-cctoija oft ompfa-gctoijB Btbocghce 

 bloemen BoóitbïcngljtnDe / ban fca blaOtthcno ghcmactht / in De 

 miDDtnfeBOjacphenabcttooncnDc/abJDtJiEeetta-blotmtn/mact 

 btel blcethct / enDe ala tipt Den b lamoen aftljbccmigt). 'C faeDt 

 fteccftt in onjhoecftighe hiipaftcna / enDe fchtjnt te blmtktn enDe 

 fmartathtigtj te ?nn / ala betrnp toojot . T>e toojttl ie toit enDe 

 bola-gtjctoijo i Die ban Den ghemtpnen gpacmttj gljclntft. Clufiua 

 Ijtetfe Hyacimhus ftdlatusfubcinericeus in't latljn. 



SomcrfcheSterrcfcens , m't latijn Hyacimhus (Icllatus xftiuus 

 Shchcctcn /?i)u upt iDoutigatl gljcbioght / hcbbciiDe bijf / fee oft 

 meet blaDercn/ groen/ aeneen fi)Dt Boote-setBüBrten palmclangj/ 

 tamelijch fmal/ teratïDtnmDe roiiDcbcrfpicptliBBÖcnDc/ anDera 

 (ïerch enDt ghelijbiglj gljcnocglj / enDe Die ban dc Jlfcbtocrtoighe 

 ^terrehena bgnae gtBlnch;Oaer mffthtnfpmpt ijêt fleelhen/ om» 

 teenteen palme ïarigh / ooeft flerch enDe flnf / met purpureiipt- 

 bjafft'iDc belïchcna of t acnliangljfclo öcfrr. upt Dctockhc tien oft 

 tmaclf bloemen met liacr lanstMtlitiglic bocthena oft flcelftens 

 Jpjupten/ ban bertoe blautoattjtiglj / toat nac Oen purpuren ttct> 

 KcnDc/ met gljttnen oft immcre fect hlcpncn reueft/ ghcmacelst ban 

 fes blaDerftens / enDe in'tmiDDtn ten CchitDcftcn oft toat berbeben 

 ftemojp ban het fatDt-hoofDehen Ijcbücnóc / Dat omrinfltjelt ie met 

 fee upt Oen tuitten purpuracUtigljt Djaephcna / Dit op n.ict tfop 

 blamnc nophena Diagen.Kls De bloemen bcrgaeu/too'.Den Die facor 

 tioaf Dclicna fpitfet enDe Diijliatuigt). enDe mettet titDt opcngaenDe 

 'oft gapcnOc berteonen fp rijp fatDt/ ronD enDe froact / blmchcnoc/ 

 bat ban Den <5htmepnen Upatm tij heel gelneft. <Oe toojttl ia eenen 

 tonDcn touttn bol; onOer aeu met becle toittt bcfclmglim befet / Die 

 tincr ter fiiDcn uptfpicpDcu enDe fomtjjDte tooitcr een ban Die bc« 

 fclinrjUtn foo Dieft enDe foo lang!) aio eenen ümglicr, Diep in D'actDc 

 fmthctibc ■ aio m D'anDtrc lipacnitiicn ooeft tod ghcficn tooiDt. 

 <IuflUB noemt Defe foojtt Stcllatus Hyacmthus xltilius rnaior, Dat 

 IBGrootcSomerfche Stcrte-Hyacinth. 



Kkyne Sómcrfche Stirre-Hyacimh ie eetf nwDtfOOltt ban 01 

 fcoojgacnDe;maer nut bleeeftcr blautoe bloemen » Dit «Clufiua ooeft 



bcfchlIjft/tnDeHyacintbus ftcllatus aHtiuus minor noemt, opgeeft 



upthactetooitelftben oft athtfmallc/piattc blaDeren/grocn/bimae 

 büncfteuDe / fcbcnOupm-bjccDDen langlj / tcracrDcn actjttttoaerta 

 omghcflagbem enOc Datr-tn-tuffcSenetn ronD fteelhen/tmte Dupm- 

 bueDDtnhooBh/DjaghenDe fee oftfeboi aOttB-ghcnJijB glicfcykfttt 



34J 



blocmhcna / beel hlepnrr Dan Die ban bt «htmepne èometfebe 

 £>tcrtc-tipacuut,. '4r facDt lefmart' mttnoffihioh K ?,i 

 fehupIcitDt.TOetooitd ia bal-tono toit; mttiibïp, biVa S 

 ben, foo groot aio ten grootc Hafclnott/ onDtt mttbtrk" ?lmXii 

 ^'f w « «wlw fomtDDta Dun . pp bloept „, ÏS™ m«D 

 Ciootc. Vctandennghe. Dan Dit faeDt ?nn anDcre booit aeltomrn/ 

 %J£l Ül ", bc " 1CC Wtaifttige blocmhcna met pccrtfcljt oSme 

 """'töjoghttii/ophoitcdeclhenaffaenoe. .acpnaia 



rlm'snc fti r i C J Cn p Hyi,c "" h van Conftatlrinoplen, in't latnnHya- 

 cinihus Itellatus Byzantlnus, beeft Dip Oft blCr/langbC/uptaljcholDt 

 blccth-groenc ter acrDen bttfpftpDe blaDcttn / Dt Upaeinth-blaDc* 

 rni gantfdj ghclijthciiDc / Doch toat tyccDct / mDe Dc pemacnfche 

 ©atw-ljpatintbm toat nacDcr bDftomcnDt : tuffdjen Dctoclche 

 een oun teer ftccllicn fpüipt/omttcnt tenen binBherlanglj Dip, uier 

 ort ooch byf bloemen booit bimgbcnbc / licht blauto/ fonocr' reueft/ 

 pc jncerta- blocmni ban macchfel ghebjch/ rcBtoitatbtigtjc Diacp> 

 iinia / met purputt nopftcno / enDe een piicmhcn m't miooenbtr* 

 toonenDc. tDc DiyyocrhiBhchoofDcftcna sijii gbcl enDefotiDerfarat 

 ticUioitcltebolacljtiB!)/ tiictgtoot/ metten fmartt fcho:ffc bc> 

 Occht/onCtrghcbcfilt. defe blocmcia te ionfiammoplcu Juiam 

 g">ir_g!icbccfcii/mct ceneu naem Die noch anoctc bloemen alicmenn 

 ie. jcp bloept m Xptii. r 



>tcrrc-Hyaciiithv.inPorrer, bamCItifiuaooch 6cfcl)!cben/enDe 



Hyacmthus Itellatus Porten glKliocmt/ hetft CCnbithacl.tirrbCtoO'» 

 tel, bgnacfoo groot ala ecnolicrnotc: Dacc unt fpuiprtnüut biccD* 

 ndjfiglic blaDcttn / Die ban Dcionftautinuptlftljc focjtc mctfccc 

 ongbclncb i toner tiiffcljcn bi;f oft fea accllimo fpiuptcn cm fpaiu 

 lic boogl)/ fitjon Dan lu ban De £ oufhumnopclfctic / pctrfrhacb» 

 tiBÖ tnDc glicflrerpti OiagticnDc op lanahc bocilitiio febcnoft atïit 

 iiptghcfpupDcfca blaDijljc blautoe (tcttta-gbctoijfi- blocmni /met 

 ten lioonijcr rrlicbtttoDc miooel- ^cuittoe langlja Ijcncn öooircgljcn / 

 niDc bnnac biolct-bcctoiglt : in'tmiDDcn banDc bloem liomt een 

 Dujhocthigl) faeot-boofDtlicu/ groen/ mctccnftJcpuuprficliniDc 

 pucmftcn/omriughclt' metfeo biolcttc Diacphcne/met fmartc nop> 

 pen. 3De bloem gact in ipiil open. enDe heeft emtn lichten bacil \Kt> 

 gaenocn rctuft . ' m facDt ia fioatt. Te toojtcl ia bósatau oicüan 

 ben Hcrflt-linarintl). 



Gheftcncden Hyacinthvan Peru, in't ïntl)n Hyacimhus Itellatus 

 Perüanus gbehectcn, nac hetlauDt JJern/bantoatthp ghcfonDenie/ 

 nac De bcfïljinbmjtfjcoic Cluriua oacr baiiDoct / ftoint foo gbehec* 

 lijth ober een met Den Bulbus Kriophorus Pcrüanus , ban hem ooeft 

 befclnebcn; Darhnfclf betmocoty Dat Ijet eenDccljanDe Bbctoaasp. 

 vite toillcn top Ijicr Oacr met tonDcr af bcrmaiiö macr fcnOen Oen 

 iefcruact riii>jocghfclop'tlart|lc<Capitclban't2j. üocch ütfes 

 CrupDt-iaocchD : altoacr Jp eencbolftomcn bcfrh.'ijbingijc. bentf» 

 fene Dc fchiiocrijc / bmDcn / enDt Den fteur Ijcbbtd fil ban Dit gbe» 

 toaa/oft booi etnen tipacmth/oft booi Bulbus Enophorus te IjouDcn. 



Gheflerrcdcn Hyacinth van Spaegnicn ,int latljn Hyacimhus 

 Hifpanicus rtcllato rlorc , uan £ (tifuia ooth luftljicben / heeft in Oc 

 iente D?n oft biet tct aerDc bcrfpicpDc blaDcrcn/ccnvii boet hooah/ 

 groen/ Boota-fjlittoija uptBhehoolt ; tculjalf Dimm-biccDDctoceD/ 

 allciiBhahcna fpitfcr vumbcnbeS: oacr mffcljcn ftomt in't lattflc 

 ban ilpjil cenen ftcclomttent een fpanue Ijoool)' oft tont lattghR/ 

 gtotn ; (lijf / niet tufftbtn-nwmtc atljticn oft ttomticit) bloemen 

 O'.ilgfjcnDe / ban fco tkrccs-Bhctoiss uptgljtfpicpDDc ilascrhcne 

 Bhcmaccftt/ bunchcr-blaiito/mfoiiDcrycpDtbpDcnnabel cnDcDic 

 ban Enophorus Pem.mus niet fccr onghclgcft luntDcn-iiPüclBan 

 Dctockhc fee blccckc Diacphtna fpiimttn ; Ijet niiDDtn tiokt- bcr> 

 toig!) iioofDcfttn omtinghclciiDc. ^■aernac'üolgljcnDjijiiocrliicriit 

 faeDt-ljoofOckcne. *" 



Anderen Stcrre-Hyacinth van Spaegnien.iit't latijn Hyacinthus 

 itellatus Bacticus , ban <Chi[iua bcfchiebni / ia nacsonmcnnmgtje 

 een foojte ban Oen Otjcflmcocn lipachitb ban Peru / enDe ooeft 

 bailDenBulbusEriophorus Pcrüanus. £,00 Oat hlDcr.DaetHya- 

 cinthusftcIlatusPerüanus.bobcnbermacnt'enDeHyaci'mhus Itellatus 

 Barticus miDtfgaDtre Eriophorus Pcrüanus, oft Africanus , matt 



berfcbrrCe nacincn ban't fclfoc ctupDt/ oft ten minjtcn ban tocpj 

 niglj berfchillcnOc fooitcn en {jjni enDe magh De befdjiijbiiigiicmet 

 Oc fchilDmje in't 1 3 . Soctft / ala booiftpet ie / te gheben / booi alle 

 Ojp bolfiacn. 



Gheftcrreden Hyacinth met Lclic-bladereri, in't latijn Hyacin- 

 thus itellatus Luiophyllos, aut folio JLiIij; Dit anDcre/ Stcirekens vari 

 Guyenne.nOCmtn/ oft Hyacimhus Itellatus Aquitanicus , l)ce"t De 



toojtcl Die ban Oc Ichm shcnocglifacm gljdDch / macr langhtoo: j 

 pighet ; gtKCl / ale bte ban UDilDc Ithcn. ©act upt fp.uptcn fes 

 oft meer blaDercn/ Dieban Dc lüiftc lelitn üliclnch . 33 act tuCfcben 

 fcomt Oen (teel / toat koitrt Dan ttntn boet / op fijn tfop bcci fee - 

 blaOighe bloemen booit btciightnbc/ De ghcmepnc iRceita-blocs 

 men heelBbflüth; hooshblauii>oftbioltt: in'tmiDDtnbaH Ccbioc* 

 meftaetttn uptpnpïenDt fcliilDcften . tOetooitcl ia fomtnDta bari 

 fommiBhe bltccht fctjclfcriiighcn op Den nnntten ale ticbeltti ghc> 

 ftyicht jtaniDc gljcmaccht. ,3Dtfcfi Itoacintb toafl op Oc bershen 

 bandipenne in Bianthrnth / nlDaer Sarahug gljcljccten banoe 

 ijetDcra/ Die Ooeft berfeftcren / Oat Otbccitcn Dieban Dat trimDt 

 tttn/eerftcen groot BtjtfanlaetihaerhoofDtkrnBhcn; foo Dat baeï 

 gantfcht hoofot oich tooiöt ; enncDat fp in hoitcr jlonDtOact nae 

 flcrbm.'CfaeDtiermart/Dukacöfigtj/metbltntfttnDt/enOcfctjiipIt 

 in Dinftahtctjoof Dekens. 



Ghefterredcn Hyacinth niet Lelie-bladeren met fneeuw-wittc 

 bloemen toafl ingipacgnicn / enOeia anDers ben booigacnOmrn 

 alleBBljeÜJCftiin'tlatmi HyacinthusftellatusHnpanicusflorcalbo 

 gllthcctcn. 



Bre»der befchrijvinghe van dc Leliën van Perfien. •OitgljetoaS' 



tattpt pcrfitntt ionfiantmopltn / moe ban Oacr biet te lanoe 



ff 4 Bbc» 



