Hét tvveede Deel. Het fevenfte Boeck. 



ban Tjft Satyrium , bat bt mibcrB" met ben totnaem Ery- 

 thromum bcfrfrtcbr'; enbe bat alken/ om bat ern foojte tjan 

 bcfc STulipans roobe blocmé biaenftt/oft om bat bie gant? 

 frfcfliiriJ etnighe mcbe-roojtcban Satyrium, booi ftet upt* 

 Ijjrjftit ban ghebncnte/ irhijnt te toefen. JBaet oftbtfe 

 «ffulina baer mcbe toel ober. een Somr/enbc Ijoc Becl (p bie 

 ie m gfteïijclit/ bat tullen top hier nacmacls een icgfjclncfe 

 netttfclijr&er laeten oberraegljen upt bc bcrrhitjbmgfttn 

 Die top ban be fooittn ban Satyrium fullcn gljcben. 



i . <E>e «föjtoote foojtc/ bie birhtontó feet berftfjepben ban 

 brruje toojötbebonöen/ «8 Dan onfi €>joote 'STuItua/ in't 

 ^Latijn cpghentlijch Tulipa enbe Tulipa maior gfieheeten. . 



i. 30 e Uttcpne foojte/ bit anbers gbeen bloemen en ftceft 

 ban geel ban bertoe/ ijs ban ons ïWepne tulipa ban 

 «ïatboncn, tulipa ban ILansucborlt/ enbe ooeft -Stuit? 

 sa oan 23olognicn gljeftceten/ in'tlLatijn Tulipa minor 

 Narbonenfis. s>ommighe hebben bitgftcflaclvtbntt'Cuüs 

 pa tcgheit alle rreht enbe reben Hermodaftylus met gccle 

 bloemen toillcn hecten : toantbebefclniibmgöebanben 

 oprechten HermodaOyhis betftoont mercHclücu gljenoegly 

 bat hn aantreft nheen mcbc-ioojtt ban Cuiipanss en ijs. 



fl'Aerd, Kracht ende Werckinghe. 3J)t firatfit.cn ban be 

 tulipa en jün ban onss noch niet berforhtoftbebonben 

 gljctoecft/cribe ban niemanbt/bat top toeten/ tot norft toe 

 ten bollen befrhjebcn. 



BIIVOEGHSEL. 



M«5n binBt btBcnabacglj» bijnae ontallfithe fooitcn ban <Zu* 

 lipana/Bie allcgaOet Dan Otn booBba.clcccBen <C Infuus ra Bip 

 niic(Iathtcn begtepen ajn getoccfï/ bcbalbtn Be fooitcn Bic in 3!ta* 

 firn/ Bianthrnch cnBc £>pacgtiicn m't toiiat ghcbonBtn tooiöen. 

 30 au Bcfc Bip uptlanatfchc enBe meed gbeaebte fooitcn/ia Bc cerfie 

 tic b;ocgh blocpt > ae anBec blocpt fpacBc ; bc octbc is/Bie noch 

 fpacBc noch b:oegr) en blocpc. 



Booub foo tooiBen fp m alle lanbcu bed gbcacht om bc nct> 

 tialjcpbt ban bact blaBctcn/cnBc om bc bctft DepBcnttjcpBt bet bet* 

 toen oic bc bloemen hebben > enBe oock om bat fp foo biocgb m't 

 iaei blocpcn, cnBc om Batfc foo langt) blocpciiBe binben. «.ciualie 

 boeken ban aften achten bc IBitte meelt / aio bact toat tooöo 

 en ia : anfctrc achten Bc gbene bic meeft tooo «)n : tac anbetc 

 berteou en alle Bc gbene aacr gbren gcclbp en ta. ïhet re lanbt 

 atljtmcn Bc ghcblamBC gbcbltiiglicIBc/gbcfptchcIBc/gchackcIBc/oft 

 CKfmppcIBc cnBc beifehcpBcn-bcttoigbftc mttft :tnBcfp gclBtn 

 niceft / niet Bic bc fcljoonftc oft aerBighftc/ mace Bit Be jciacnfic te 

 mnBcn ;ijn; oft Bic centn metftet htbbcn/Bitfthoogljpjgfcn oft tn 



totctcen "bouBcn Kan. , ^ . _ _ 



GhcOachtcn van vrocghe Tulipans. 5J9cn fOllBCbCl»?Ccgc <Tli> 

 Kpane toat biec&er hotmen Bcfcbigbcit ; mact om met te langh te 

 ballen ' fiilltn top bc gnedaebten Bate ban alleen becmaenen. 33an 

 noctitatia ia in Ijact luoitciecn fahe te aenmercKcn / Bat fp {om> 

 tnbta ban bupttn bcftlcct ia met een tofatt)tigc;matc mccftciiBcel 

 ftoartatbtigbc ftljoiffc / be toclcftt ban binnen toolottingl) cnBc 

 factittliiên titpglna;al6 be ftbtlitn ban Be Caftamcn ; enbe Bace> 

 om !)ebben fommigbt bat gbcOatljt ban 'Culipa ben totnacm 

 Ei-iophorus nhcgl)tbcn; ala ofmen fcpBc «ulipa met njolacljttgljc 

 tooutl. tóet bmnenffe ban Be tooitcl ia baft cnBc grjelijfbiglj/cnBc 

 J;rt biit ban een <?p/'tttclch gbcfoBen te/ oft b«B göetooiBtn/tocI 

 BhclncKcnt^ban gtitBaente cnBc ban bectoe/ ban fmaetlt foet / oft 

 immer» ntei-onlicffclöth'. . . , •., . „ r% ... 



acngatriDc^eTatienacbrcft enbe betanbctmgben oft bttftbillen 

 ban Bcfê BiOcgbc -Culipana; ia het boo? allen te toeten' Bat top 

 hict geen onBctfe^u en fullcn maken ban be bjecBBc Bet blabcttn/ 

 Bit fomtilBtafmal/fomtobta ctn palmt bictbtsnBcfcctlangl) j8n/ 

 noch ootkbanBt btttotban bt blabctë/noeb ooch ban flet mactk? 

 fel ban be blocmtti/Bie mttft ban fca blaBctcu betgaBctt ?!)n, fom« 

 tijBtaba» meet/ maet nitnmetmeet ban min ban fca. Het ia one 

 jtenoegb Batmen tottt/Bat foo toclBcfc Bjocghc ala allcauBcteroo?* 

 ten ban Cujipana be fes blaBcren ban Be bloemen fptrs ban 

 Dooien hebbcri/ott alle fca tonb euBe bot/ oft bt bip uptctfte fpira 

 enbe Be bipbuinenfte tonb/ oft bt büptcnftc tonb cnBc bot /enbe 

 bc bmneulfefpitB. ©ockiffet fcceBeootonBttfct)ilinBcB;atpKcno 

 tfi nophena Bit inBt ftlotmtuftacn > enbt rioctjmect bcrfchil iffct iu 

 Cccpiiachcn» oft gtonben ban be felbc bloemtn . Dan alle Bcfc aen> 

 metcfemgen fullcn top op ctft föBc laettn/cnat alltcnban Bcbttan» 

 fcetinge bee beetoen ban Bcfc bloemen toat bctmaciien .' toant on> 

 bet alle bc bloemen bit heBenaBacgha btlscntujn/mbmbtmen 

 sem Bie mcci betanBctinge in bate bettoe cnae gcBacntc heeft Ban 

 btfe ©locgöc fbojtt ban Culipana / ten toact alleen Ben Ijeul: 

 toantmen binBt alleiactbactccuigebttfchcpBencnBtnopttcboi 

 ten gcficne fooittban. ép ia gctl ; toob / toit / putpiit/ cnBc (ala 

 fommtgbcbttfthcctn) Waeuto; oftttoeeoftbipbanbitbooiftpat 

 bettotn^iinin ccnblocmegtmcnööt' tc toeten in Bc mibbtu/acn be, 

 iinv.ten oft atn B'ttn oft aen b' anbee fnBc ban be blaBetcn / met 

 fjritfcelnw ftetptn / oft plachen bc felbefece aetBigh bctticcenBc: 

 fomtgiitauinBicfltcpenalablammcn/ oftgcblcugclt/ alobcbcr- 

 boffcljcnofipiupmagicn : fomtijata fctjijntBeccncbcttocBoo:be 

 anbetc : Bat ia Bt toitttenbe at gttlc hebben toat tooBa Bact boor 

 fthnnmbcrecnigt gtlncftcnguiaenlahen/tcmgcfilbct lahembccan* 

 jben tft ootfe bt fnippthnjcn eet hamen ghebfe Defe bloemen eotft 



& 



bcei bcbaliigheiiBte / ala fp betftbepben bertoe ban . lantfche 

 bloemc hebben: men fict Bc groene bettoe Bact ooch Btthttiulatuf» 

 ftöcn loopen / hoc toel Bat Bic Bact fomtnbta eet Booi miabal ban 

 boo-. cpgiicn actB ban bc bloemc pleeg!) bp tt komen. 



Gcdc Vrocghe Tulipa met hacrc ïtiandctinghc. 53cftkomtbt» 

 bc torrightpBtbatt'tOotiBt/ oftbpBc getUg^pbtbanBm j>af> 

 ftactvoft bp BcblceelughcpBtbanBetfittocnen/oftfpBhtlnthtBt 

 bettoe ban Bc ■Oiaugtc-appclen:fomtnbt« ftbimen fp tct|lBtcl;tnbt 

 bacenacbcctooncnfp Bact ccmgcanbcrc bettoe bp: fomtjBtaheb> 

 ben fp tcnigeplackcn/ftrcpen'ftcaclen/aenbekanren/inBcmiBBcn 

 oft onBcc acn het binnenfte oft Ijct biiptcnftc ban Be uptttflc oft 

 Binntnftc blaatten/ ban bcrmilliotn/bloebttuobt'oftanOcreBone* 

 hete oft litbte beetoen •> foo Barmcn in een bloemc bt BtcliBhcpfic 

 toel mctfl fict / mact Be anfletc bcttoen Bit Bate tufleljtn loopen; 

 maken bacr foo bchatghlnch/Batmen alle Bit betanbeungben niet 

 bcbiocpcn oft ghftciitn en kan. 33c nopkena / biaepkcua enBe 

 epnBckcua tnri fomtijDta geel/ fomtnBta bnitm. S>ommigl)t ;nn 

 goebt ban rcucft: fommighc Ijcbbcn scencn oft onlicffelntken ttuch: 

 'ttoelek ban alle Be fooitcn ban Culipanoooch tc berflaen ia. 



Roodc Vroeght Tulipa. ^Dcfcïnn oooiBacne tooB/oftnaebctt 

 ïOoBenttethcnBe/Bat ia BontUcttooB/fchoonlitljtofthooghtooa/ 

 oiangtc eooB /menie tooB oft bctmillioen tooBjblotBt rooB/catme» 

 ?gn tooB / incatnact oft Igfbcttoigh/ licRclnck toob/enBe bet(io:bcn 

 oft onlicffclijch tooB/oft tanept: fomtDBta ;i)u alle otft btttocn met 

 geel oft mettoit/oft anbetc bcetocn/bicnacBcnbiolctttnoft ülacu - 

 toen ettckcnghcmcnBllt/ljocbcefcötpOcntlotktthocfcboenOetaat 

 bc bloemen tnn : toaut men (iet Bcfc foo?rcn ban Koooc «Cuiipana 

 metgóiiBt-bcetoigc/gcclc/toieteoftBonchtrctoftlichtcttooBc/cnBf 

 ooch groene cnBc biolcttc tanBcn/ fircepen/ftratlcn/placken oft ?e* 

 nnen/ban binnen of t ban bupttn atn Bt eanBcn aen Bm cuggt enBe 

 omtttnt Bt miBbcl langh» tnBc Btoacta bcttittt tnBt Booittghen: 

 boojtafooglmfictt Bc cene bertoe beel meer Ban B'anBett : B'eene 

 fchnnc oock booi b'anBccc. ïüclckc bctfcljepBcnthcBcn meet te 

 btctoonBtren ban tc bcfchiilbcu flaen. 33e cpnBchcn» ban Beft 

 fooite snn mtefi geel / met ftoatre placftcn / Ban ooch toel anOcttf 

 gebertot. èptiechen Bicfttoijla tocl/Bithtoito mtt/Buktoülafftne» 

 hen fp ala $cul. 



WntcVrocgheTulipa met haer vetandenn<;hc., ïDcfc Culipanse 

 pleglicn booi alle Be anBcrcgöcflacbtcnban 'Cpiipana tc blocpcn; 

 mact fpmoghen mmfl tegen Bchoutoc / ten ?p Batmcnft heel Bicp 

 inBce actBcn ffchc. i&p ;rjn allt metft toit / mact fomttjata ban 

 bupttn oft ban bmntn met Infbcrtoigc oftiooOarhtigc oft putpute 

 ranBcn/ftreepcn/ffraelcnoft plachen bctcicrtifomtpotosijii fpheet 

 fnteutoit/ fomtiiots \a»t bltcck btnbupicn off ban binnen/ maec 

 anBtta meeft unt / Both met tooB bcrcih e oft met biolettc placha? 

 heno/ oft Ijalf toit/half roob/ oft ban tott cnBc rooB t'famen gljo 

 mtnght/ Bc bertoe ban ctn blccckc beegacnBc Uoofc ffejijch :oo:lt 

 ?ijn Be Uinnenffc blaBctcn fomtoBta Itjfbcttoigh-mcn bmBtfc ooch 

 Bit in allt hatt blaOttm Bc lijfbtttotenBtBttoittecnBt ooch be 

 afchbcttocbctmcngljthcbbcn/tnBt filber-bcttoighfchoncn tt tfjn. 



Purpurc Vrocghe Tulipa met haer verandsringhe. 5Bcfc ia fom* 

 tnbta Bonehceet cnBc btolttbcrtoiglj/ fomtijBtahltctkct rooo ala 

 bc laiobcnfcljc Koofen; fomtöbta foo blttth Bat fp bunattoit fcöijnt 

 tc toefen; fomtnBte upt btn putpurtn ftoattathtish : anBtet;nn 

 purpue biolct; anBtte putpitc blocBttooB oft Gianatt-appcl-bcc» 

 toigh; anBcrcputpuc iacca tooB/mct tooBthanttn; anBctcbec? 

 ftoibcn puepnt /bobentoit /in bc miBBtrtfttjoon rooa; anbtiepuepirc 

 biolct/mct toitte hantcn . £>an befc ;ijnbet nuce Oan tlvitnbctfcbtp* 

 ben fooittn ban ClufiuactianBttt aengttccchcnt. s>p gyelgtheti 

 fomtöbta ban btrtoc Bt Bobbel pioenen/ enbe <nn fect groot/ atn Oe 

 hantcn upt Btn putpurtn toitatbngb, : fomtijata ?i)neeb!aatrcn 

 banbuptcnoft ban binnen purpur / ofr atnB'cen fgbc putpur/ 

 aen B"anBcre IJfbcrtoigh / fomrnbta toat gccla oft bleetka bare 

 binnen oft aen be hantcn gebbenbe- ©efe hebben maft alle heel 

 luttel rtiifke. 



©cllachten van de Tulipans die noch hee! vroegh noch heel fpadc 



en bloeyen. tDcfe mibBtl-fooiten oft ttogflclathtight fooiten ban 

 ■arülipanaBocn battblocmcncctfi open/toanncttbicban beöjocge 

 •arulipana bcghmncn tcbctflenfchcn : enBcala Be jbpaBc beginnen 

 tc blotpen/Ban beginnen Bcfc tt bctgacn/iac fomtgata bloepen fp 

 met Bc JbpacBe. 33aetom heetfc Clufiua Tulipa dubia in'tlatijn. 

 Ban Bcfc;i)nBcfommtghc gtoot;enBcbcbbenmccrBanncgaime* 

 Bc-fooitcn/ban «Clufiua cnBc anBcee aeugctcechcnt : ban Bc tocithe 

 ettclijchc geel ti)n/oft blteeh/ oft gouBt-gcel ; oft fp hebben oian? 

 gitl tooBc/ oft btrmiliiotn-btttoighctanbcn/.fteccpcn oft plachen/ 

 ath't buptcnflt oft binnenfte/ miBBelfrt; oppteftt oft onBttflt ban 

 Btb!aBetm:ettcl!)thc;rjnbcenulliocnrooB/pucpuroftliJft)CttoiBbf 

 öonckee putput/ appcl-blocpfel/kticck-bcttoigb/ blcech/tott/toit« 

 acgngh/ enbe ban meer an&crebectoen/btcciett acn Bc kanten oft 

 aep Bt buptcnfte oft binnenfte blaBcren met cooBc oft toitte ean* 

 Otn/fftctpcn oft aBctcn. 33cn gronBr ia fomtöbta geel/ fomtijata 

 geotnachtigli/fomtuota blacuto/oft fwattacljtiglj . g>ommight en 

 moiBcn foo hoogt) nict/mact hebben notb,tane feet groott bloemen/ 

 geel oft met geel enbe tooBt'famé stmenght/oft heel fblfctaebtigb;. 

 XnBftc ;i)n foo gtoot ala Bt Sioeghe / fomtpBta toat gtootet Ban 

 bit. ©an befe itjn fommight meeft geel oft blcech (in allt» meet 

 ban tbitn meBe- fooittn hebbenbt) oft toit nae ben gccltn tmhtnbe/ 

 oft het' toit/ ettft groen fchnticnbc te toefen / oft putpur/ oftrooB/ 

 cft ban bic bettot t/famen gemcngUt/oftmct be felbe Boo} benan? 

 beten fchjincnBe betcictt; oft hebbcnoc gccle/ eooae/ pntpitre/toitfe 

 oft groene tlrceptn oft plachen acn bc hantcn oft m't imBBcn oft 

 langija cnBc btoacr» Be öcele bloemt boot ; oft aen b'eenfijBt ban 

 be blaBetcn anBeta Ban acn B' anBcee gbebcttot. -öommishc nart 

 öefe fooitcn #i heel hlepn / nncuVoa tenen boet boogb toojaenae/ 



