Het tweede Deel. Het fevenfte Boeck. 





^ootcïfonbtpBuucBenp'» C ©e ©erbe Cynoforchis 

 tertius, bat ia De ©erDc ItonbtpKUÏIcneiis". D. ©e10ier= 

 be heeft ghecnen anbrren nacmban ©ierbe %onbtjs6uïlc= 

 ïtenp ; itl't ïlatrjll Cynoforchis quanus. E* ;pc ©ijfbe 

 Cynoforchis quinms; bat 1)5 bc ©nfDeï£oiibtpBiiIIcBeiiig. 



2. A. ïjet ttocebe ghcflarht ban ;g>tanbcl-rrupbt heet 

 fn't ILatnn Tefticulus morioriis mas j te toeten be <£erfte 

 fooite jbieoocB int 3$eberbuptfch ^otönauoft &otp- 

 fiullcfcews jBanncHcn magh hectcn. B. ©e ttocebe 

 foojteheettu'tl.attin Tefticulus moriohis femina » bat IJS 

 jèotpnapoft êotpmiIIcHcnd TOriffien. Jfóaer Debienne* 

 befoojtcn ban bit laetfte rrimbt tooiben ban fommighe/ 

 boei} ónlicöartjtclycfc/ Satyrion Erythronion ghchecten/ al£ 

 boojfepbtiö. 



?. £ct ©erbe rtheflacht ban £>tanbel-trupbt toojbt 

 ghciitcpniijCK Tefticulus leporis in't llatrjtigheljcetcti/ bat 

 ip lafciiKUileucnp ; ban top hebben bat liebcr ghehaüt 

 uac fijnen (tanen ( met ben toclcnen bat ben JSocfe feer 

 ohehjcBt/toanneer bat ïjet ftaet m hlocpt ) in't <8iicras 

 Tragorchis Tfgyifx" » £tlDE fat Hatijn Tefticulus Hircij 

 bat ip m onfe taclt 25o cnphullefienö tt noemen. 



4. ï|ct©ierDe ghcflarht ban 5>tanbel-rrupbt/ met fijn 

 b^p mebefoojtcu / Ijceft bp onp ben tocnaem Serapias gjje* 

 Hrrghcn ( bp anbere ©offcBuIle ftens ) om bat be bloemen 

 baer ban bie bcrtelc enbe toelliiftighc ghebieiten frhijiicn 

 teghclncEen/ bie feer toulpp enbe ta?tithtb»cr 3ijn/ enbe 

 Jjiiimen tocnaem Serapis fchvjnen te hebben/ bicbenSf- 

 gobt ban bie ban «leranbjich in «Jgpptentoap/ een feer 

 f racp licrrüc hebbenöe op bc plaetfe Canopus ghchccteti} 

 nltoacr hp met onbrfchaemclrjcK/bupl/ ongefthtcht enbe 

 oiiccrlrjcli ghefangh enbe ghcbanp plèegh ghebient oft ge- 

 ïert te too}bctt/ alfmen leeft m Bet 1 7 . boeeft ban *>trabo. 

 ©an top en 3ijn öe eerftc niet bie bete trupbtn foo noes 

 men;toanti : uri)fiuss heeft boo? onpbiefoojteban &tan= 

 bel-rrui'bt / toienp bloeine een IBefpc oft 23tc ghclycut/ 

 Serapias femina oft UDiiflien fthehceten. ©iofcojibcp fel= 

 be/ wanneer hp ben Orchis Serapias bcfrhirjft/ heefteen 

 ban befe foojten uptbjurnelnrh gheuocgh te bertlacn 

 gheghebcn / reggljenbe albup : 3^en anberen Orchis oft 

 &tahbel-rnipbt/ bie ban anbere Serapias gehcetcn too^Dt/ 

 heeft Bïabereh De jBaelrobe ghclricö / langhtoojpigh/ 

 maerbjeeber enbebct/actibe upterfteBanten brom om= 

 ghebooght : ïjet ftceluen iö een fpannelangh : be nloe* 

 men srjnbfinae purpurarhtigörbetoojteiisnlcmieïtuk 

 Ichens gfieltjfit. 3?f toelcae befchznbingfie in bien onft 

 ttorebe foojtt ban Serapias ghebzoght toojbt / bjjfonbeï 



377 

 tilt&Ü 1 «n-oot.ifïjrigTjcr ijs / foo falmtn bic baer mebe fect 



lïf?i m t Ümn Ö,c ia "8 ,)cr C,1DC ü ^ ctbct 5«' "m bïc ban De 

 JDalrobCienbebaer-en-bobenliaelenbVgla t tnhVa, nu 

 kanten omghcboogBt: Den fteel ijs oorb «n riamw hS 

 be bobcnfic bIaDeri«ngbaUeblocn.e„5S K bcnton- 

 tenblcccH-iaobpurpnvbanberüJc: bt toosten 5,, nw^ 

 Wepne6loot6cn0. DUnimu bermaent tian De fci\»ToS?tt/ 

 maer hp en Wjjnf t met bat fp blabcrcn Ijecft De iBakobl- 

 b aberen/niaer be Idojrep-Mabcrcn gljelijrU; tVuelcbDc 

 S to ! r" £ l tt ^P Van ^mfcoïibejs oojfaeefee gliegljcben heeft/ 

 öat fp be <©|iee&rrhc tooo^>en ececóca Prafio "" ;""n w/ 

 tntlLatijn ober-ghefet hebben Porro fimüia , bat 10 / bê 

 ©ojren gclncuenbc ; aio ofmenin plaetfe ban n P ««Tpra- 

 fio, t toelth jBalrobc beteecöcnt / n P «™, bat tó'»m- 

 repe / moclle bcranberen. <©nber luttel bierglxIiKfie/ 

 fepbe mnW/ «$ toonbcvbaerltjtb Ïjet truubt bat Orchis 

 gfjehceten toojbt / oft Serapias , hcbüenbc blabcrcn ban 

 #otrepe / met eenen peel een palmt hoogh l in't Eatiin 

 caulepalmco) met een putpure blocmc/ enbe een ttoee- 

 bobbclc too^tel/ ttoet kulleuens gtjclncÈenbc . ftnulus 

 Kegiuetafchjiift/ batbere J&trapiap oorfe Triorchis ohr- 

 hecten tornt/ bat iö ©jijhuUcfanjs-trupbt/ aijs bip bloot. 

 Ktnji oft Hullcbcne In plaetre ban toojtelen hebbenbe 

 jPacrom heeft ƒ uchfmfi fijne Orchis Serapias met Dip bol- 

 iebcnsi bercljicben. ^Ihiiujs en göceft IjacrnochtaiiB niet 

 meer ban ttocc blootbeno : norh top en hebben nopt/ 't ?p 

 befc/ 1 3p bc gljcnc bic Jrnehrmjj befchmft/ 't ?p cenige am= 

 bete roojte ban I>tanDcI-eriipöt / meer baii ttocc ronbe 

 blootbenjs fien hebben. 



A. ©e (eerftc foojte ban Serapias heet in't ILatijn Or- 

 chis Serapias primus , oft «Jcrfte 19offeHuIIeIienj(/oft 13nf- 

 toouters/nacbeghebaente ban be bloemen. 



B. ©e|ttoecDcroojteiöttocebcrl)anDe;toaiitbei!5ioot. 

 ftc ijcet Orchis Serapias fecümtus maior , bat ie <Sü)ctDe 

 «joqtc taoffefuillebeno oft «?crfre I©cfpr:be iUlcpufte hert 

 Orchis Serapias fecundus minor ; bat lp <S:tocebj illcpne 

 WofTcïmIIe&enpy oft STtoccbe IBefpe. 



C. 5De5Derbefoojte/m'ta.atiin Orchis Serapiastertius 

 gheijectcn/ toojbt in onfc tacle ll>lieghe gfjenociiit. 



5. i?ctl3jjfbcricflflcht ban ètaiibel-rrunDt too?bt in't 

 Hatnnban onö Tefticulus odorarus, bat iö löcfrirrftenbe 

 g>tanbel-crupbt; enbe ban 19alenud Cotbup Tefticulus 

 Pumihojbat ia êtanbel-crupbt-JSaenlietrgfjeheeten. 



A. gnc eerflc foo?te / alp toat grootct toefenbc / magfj 

 Tefticulus odorarus maior , bat ip !*lepn IBclricfftcnbe 

 5>tanbel-rrmibt/ bc rtrootltc foojte Ijeetcu. B. ©eains 

 bere Beet Tefticulus odoratus minor, oft Sslcpn llDelriccttciui 

 bt 5>tanbcl-erupbt/ be blepnfte foo^te. 



f Aerd. ©e" toojtelen ban alle be foojten Ban Stan* 

 bcI-crtipottoojbenljebenpbacgBö boojferacljtigij gchou= 

 ben/ oin ben Iu(l ban btjflaepen te benneerbereu. 3©au be 

 ï?onbtp&iiIIe6cnp/ Dat ip Ijet eerfte gheRacljt/ 3i)n in fjaer 

 tooitelen toarm enbe bothtj maer onbtr Die tooibtglie; 

 looft/ bat i)et grootfte hlootften oft tooftel&en/ beel borfc 

 tigljcpbtöm hebbenDc / enbe boller 3nnDe/ baerombècl 

 oberbloeDighe nattighepbtcnbe toinDachtighcpbt heeft/ 

 bie feer ghefbtht toojbt inbebinghtn/ Die ben iuft ban 

 bijnaepcn aeniaeghcn enDc bermeerberen. ©aer-en-tcgen 

 fa bat hlcpn ftc genmpclt blöotften oft berDtonnrnbe üj ot^ 

 tclftenbanacrb toat meer nae ben Djooghcn enöc toars 

 men tretfeenbe } enbe baetom io't foo bene ban baer bat 

 het ben Iuft ban bijflaepen boen Homen oft grootcr maet 

 hen foube / bat het bien felben beel eer belet enbe boet bcc« 

 8aen/foo<6aIcnupoito leert s bie ooc&betupgljt/bat be 

 g>erapiap oft 10offe6ulle&enp/batiphet ©ierbe ghtdatht 

 ban fetaiibel-mipbt / bjoogljer ban aerb ip / enbe bacr= 

 om ooch minbequamtom be bletrrhelijtlie bcghcertete 

 UcrtocrTicn. 



f Kracht ende Werckinghe. © e toojtclcn ban het 

 eerfte g()t(lacht ban 5>tanDcl-rrupbt / bat toi< öonbtp- 

 hullcucnp noemen/hebben groott braeljt om ben menfche 

 tot oiiHiipfrljc Iufteii te bertoct&en/ enbe Dooi haer groo'-e 

 toinbatljtigljtl'tit / ntfich enbe bcgljecrliirn om biiflaepr n 

 te ïnaccKeti/bnTonDet alp Die met cenigij nat oft bianeli in- 

 gljenomen toojbt/ oft Ïjet afficbtfcl baer ban gfjenomen 

 enbe gheb^itpclit toojbt . ©at blepnfie tooitelhen ban bt 

 ttoet/ Dat flapper enbe ghcnmpcftiB/ magij ghcbiunrbt 

 toojDen om De toelluftigljepDt bepbleefrljö te bebtoitwiicn 

 enbe te berhoeltn. 



©iofeojibeis ftteijft/ Dathet grootflcKlootbnibaii De 

 3i } teo|teï 



