pS 



Crnydt-JBoeck Remberti Dodonxl. 



toöjtel ban be boojft pbc^onbtiBïuuïeHc ns ban öe manum 

 gegeten/ fintfljtftrnjs bort boo?tbtengen; enbebat hlepnfte 

 nlootficn ban be bjouüjen gipegöcten/mepsiHei^ boet ont= 

 fangljen. 



dommige rcggncn baer norli meer btv bat öe tojoutoen 

 ban 'STfjeffalicn brie felbe bjoitel itórl) tterft l) etibt teer oft 

 boIf(ipj)ig(j3iinbenirt cjïepten-melrii te bjinclien plegljen 

 te (jfjebcn/ om Denlirftbanbriiiaepen te Dom aomemenbe 

 bc bo?re oft Djöogt/ om ben feltten te beDtoingen/oft arlj- 



let te boen bltjben. 



39c S>örr!6liiiUe&ënö bJöjben nu ter tijöt booj Öe Brarfi;* 

 rigfjfte ghcftouDcn om'tbooifcpbete trjegljête Menglien; 

 enöe Daerom toojben Dtr in brele ^potenen g()etorl)t enDe 

 toergabert/ om bpfjim rompofttten te boen/ Ditfpberep= 

 ben boot be grnebie [mimen Itift enbe marljt om bnflauen 

 bermcrriïertenticbrrlirtrrtbJilIen()cbben; - , 



f Verkiefinghe. jtf i$'t faerfie öat monfetrjben meef* 

 ober al bcbJojtelen ban dtanbrr-rrupbt fonöer eetuglj 

 onöerfrfjil in be lïpottnett plegben gfiebjupeöt te bjójben/ 

 om bp be menghelingljeii te boen biemen bcrepbt om bett 

 biiflaêpenp lufi te boen Komtn/no.rfjtansf foo b)oj Den booj 

 be befte gfjeljouDrn öe bjojtelen ban öe 3Detbe foojte/ bie 

 ttothshiükkmg oft ïjafcfuiUeöcnö gtjenoemt bjo^bcn. 

 JKaer ban bie en moetmen bepöe De bjojtelcn niet nemert 

 tot onfen gfjelmipeftc ; maer ban be ttoee alleen berfticferi 

 Ijn fiijffrc cnbe'öet bolfapptghfte litootucn ; baant Ijet an= 

 öcrhlootnen/ al# flapper enDe meer. gljcrimpelt/ bs mirt 



off gantfrl) niet becmaem. 



jftaer nien moet tóetcn/bat ban befe ttoee toojtclen niet 



alnibt bit bolfappigcr enbe fiarber ijs De grootfte im taant 



be hlepnfte ïoojbt fomtijbtg bcti baftcr enbe boller be- 



fconbeh te 3011 r toe! berftaenbe inbïtn men befe bjojtrletr 



wpt ber aerben trerfn eer Dat bit trupbt al ttii bollen glje* 



bfoept Ijeeft / oft alö ben fieel eerft upt bet aerben fjwupt. 



3©ant ban befe tbJtebJOjtclen en ipbebolfappighfteniet 



eer grootcr ban be anörre/ boo? bat bet trupbt beel bol? 



WoePt heeft/ entre fjet faebt gantfr Ij rnp geüiojbcn i£. 3E>it 



bomt bier boo?/ bat (gemerrfit Dat ober anber iaer be eene 



toojteü DielïcrenDcrttJberbJojöt/ euöeöeanöere bergaet 



oft gantfrlj bfrDo?t)nicttoel mogheftjrfe en fcan toefen bat 



be Jjarbfte enbe bolfappigljftc gljebnrigblijrR bc grootfïe 



bantïnecen 3P; aengljeficn batftrobjanneerbeblaberen 



e erft uvt Dct acröcn fpjupten/ ban eerft/ oft UJat bjoeger/ 



bebolfappigl)eb]o?tcl begint te maffen enbe haereiroo?= 



fpjonglj te nemen : enbe ter bJijlen Dat befe allen ghsüicnsr 



grootcr enDe bolfappigljeruiotbt/ tornninöert enbeber; 



bojret be cerfte / enbe bjojbt lbo flap batfe bol rimpelen 



nhèbonöeu vuojt/tot ber ti]Dt toe bat tp / foo Uianneer l)ct 



faebt riip gljcUJOjben W mibfgaber^ Den fieel enbe be bla* 



bcv^ gantfeö af gact enDe bte per infiurUt/ Ijcel öjoogf) enbe 



Do? gtüJOföen jnnDevmiDbenbjeftlier tijbt De anberebJoj= 



tel/ bie ntento clnen ghetnaffen ijS/ grootcr toojbt/ enbe bof 



fapö Iteccftt / enbe alleen ban bit trupbt goebt blnft / om 



batanöer laertocöerom upt tefpjupten/ enbe eeit anber 



hkutoe boojtcl bcrbolgftensi plaet0 tEtnaetfeen. 



BIIVOEGHSEl. 



O0t tot bolliomfiilimnifle oft onöctfrtxpCmgt ban bc foo:ftn 

 ban Orchis oft gitanot l-crup&t re komen/ moermenntet aBctn 

 bi bütonc Der blaOettn/matc ooch Cc ol.itftm Der (ïlrjrr aenmetc; 

 hen/cnD: De grootte tnDe gheDacnte ban Oe tooitelen/ Bte fomrtjotd 

 latistitooipigljtt/ fomrijotB ronBtr %ijn ; ootfe moctmen atnfkn öet 

 rjtictal Dct btaoctcn > tóant fommigtic IjcbbmDct beel ƒ mtt aHttn 

 iaugo Dct atcDc tofpitpt/matt ooch atn Denfieel/cft ootb tuffc[)cn 

 Cf bloemen felf/in fommigc foojttn gtotpentrt. 33e ghtOaentc cnöc 

 bettoe Der bloemen ia ooch foo rhemghrmlDigli / Oatjntn ftcc Deel 

 tgbte fotiOe moeten bcböcn om Btt alIegaOcr bJd te moatjen onser- 

 Itcnncn : DacromfitllenbjpottómctCtghemtpntRtnteetHcnenBtj 

 nocglicn ƒ Die lücc ban 'DoooneuB gljtnocgh in't langhc befchjeben 

 ïnn. IBant Den gtitncn Bic Dcfc tocl aerrniraekt / fal tet Bc bolftomen 

 hcnihffe ban alle De anDett fect litlitclnth mogöcn nomen ; Jjoc ttiei 

 Bic foo mtmghevtianBt vjn/ttat Den ftn gbtlcctOtn ■©octooj <Tot> 

 ïichtis öcmma fcBcn-ttomtigö bcifcIjepDcnfooitcnban Dcfc SuIIc* 

 ftcruer-crupBcn met fijn cpgbcn batiDt gcfclnloctt enDe met toooïDcn 

 btfctjrttitn heeft. iBatr beftarben Bcfc ^ijnDcr noclj beel anOerban 

 ïobelcnBc ifiiufiuB gherjonben enbcaengbtteecHcntohetDctft; Bc 

 toclcfte ban ons lixct in't Itott btrtjaclt fiillen cootBcn i boe tod bet 

 mecfie Bccfocc felber ban !©oBon?UB oocb bcfclpcbcn «rJ* ghttocef!/ 

 oft met cenigbe teceftentn te Rennen gljcgtbcn sijn. UDp tullen cerjt 

 banbcftonDtcr.ulIcRma beghmnen. 



Befchrijvinghevan'dc Hondtskullckens met hacre ghcflachten. 

 iDefefoojtc ban g>tanOtl-mipDtiB Bc bebenftcban allcn/fcgbt %ttt 

 Wil bosi Be stootte s Bt ttelcHt cetft uptfotktpRnDt is ghclgttt ctn 



uptltomcnDc jfüca-cnipDt oft Coichicom , Bacc nat ben jBcp- 

 blotmficnBghelijtft oft Ot ttlie/BoojtabjcngtjcnDc D;i> oft biet bla» 

 Bets/Bie tacp/Dich/enDc bolbcttigbcpDta ^im.^cn 'ffeel bJOJDt an* 

 Dcthalbcn boet Ijbogh/ltael/blintBcnDc/bol/tnBc bobenbettitrt mtt 

 cenen tcos oft aDttebaa bloemen Die putpttt «tin. «De toostcl ia ge> 

 maecltt ban ttorc bollenene gbelbcR {tullcRcns : boben Bc tocltkc; 

 nis boben ' t aijcmatljtf / tonDom beel fafcUngbcn toaffen / booj De 

 tuclrli e Bc bolltlif ns / foo bjel ala bet beele ctupDt / ben bocbfcl heg» 

 Bbcn ; cnDc ala'tcen ijDci cnOebecBWijmt ftaet / foo ia't abDct gje» 

 ftbolIcnttiDcbolRlacc Ijmacbtiglj fap/ggeli)th tnitbanccntp/ foo 

 groot alBctn gtoote 53aocl/enBcfomti)Dts gljtlijth een boltoaffcn 

 <®RcnrotCi mactBc becfltnfehte cnBt gbctimpclbt ia bed hltpner/ 

 tnoc ffa» letghcr.SDcnfmatcR ïaföct/lrjmacljtigg/fmctecnoe ootft 

 (ioppcnDc : fri ?int tolt ban bectoe/ cnDeDooiluchtigg.. iobcl ycefe 

 BcnatbolgljenDc gbenachttnban De felbe acngtteetRcnn r.Groote 

 Honrskullckens, in'fChgHtlfth Ödgges cullió.h orcoddis apd ftan- 



dcrgraffcj nac bc mepninghc baii «tomclma «Semma/ Bc s erapias 



ban5?iofcOliDCB/oftBaiilica Sidericès oft EiJ-thraia, BjaghenBcgc* 

 Steel ptitptitè bloemen: enDe.ia Dt boojnatmftt bari allen .1. Groote 

 Hondtskullckens ander foorte , ban' ben fttbtn <6emma nhehouDen 



bOOJ bcftoecBC Serapias van Diofcoridcs , oft Orchis Balllica. altera 

 Siderites, met Igf-Bettoiggeoftincatiiate btoemtn/cnBemccrbp een 

 gbeboeggDe tto» ban bloemen cnaé gcootet blaDeta tot boben tot 

 omgheflagyen /omtrent pen fieel filbcrachtigb ban bertoe toefenDc, 

 }. Hohdtskullekens; rncc gheplecle ligghende blakers, met pütpilt- 

 biolttft bloemen / enDe met DenficCl meer Dan tbjee boeten boagl)/ 

 gcbbcnDetU)ccBroote<©lBfa-göcu>iifc bollen. 4. Klcync Hondts- 



kullekens met gheplcckte bladérkens , ouDtr cnDc langlJO Den fttel 

 bjaf/tnOc/Dic ctné boet oft anDccgalf hoog ia;rritt putpiirc bloemen. 



}. Grootè Hondtskullckens , Dt «DCeOc fOOlte ban 53oDOmilB btf 

 fchiCben; in't «Gnggelfth Pogges códdis gthectcn. «. Andere ghe- 

 fpickelde Hondtskullckens , Dan fommiggc Cynoforchis Morio. 

 Biicnocmt ; in't ïlOOghOllptfth Gefprengt Khabenkraut ghetjccttni 

 enbe ban f ucglniB boo? Orchis ^anneften met fmalle blaDtren 

 BlielWIlDcn ; Satyrion ban StpulCtuO; Orchis Dclfinia palullris ban 



«oinclma «Qemma . ®cfe heeft Bc blaDeta ejgcfpicliclt met biutm 



froattCblttfieH/DitOOCftggcnocmtiBTefticulusmasNcotcricorum 

 citbc heeft bc blocmc banoc KiDDcca-fpoojtn/ met een heojenhen' 

 athter., 7. Ghcfpickelde Hondtskullekens wijfken ,m't i.attjn Cy- 

 rioforenis Moriö fcmina,iB De Orchis Delfinta ban «Gemma/ enDe 



Bljclgcht het iKanncftcn fcet toel / mact io toat fclcpncr / met fcap> 

 achtigöe bloemen / cenen openen helm ghelfjcR / met ceneu uncgrjci 

 rerfiten Ijoiena-Bgemgftn D?act. 



Ghcllachtcn van Bockskullekcns oft Hafekullckens. >Dtft *êrt 

 fter liegt te hennen acnDtn quaOcn enDt btiplcn fianeh : fp ?ijn micc* 

 OctlianDt bp tobcl. 1 . GhemeyncBockskullekeus nut bloemen/ 

 Bc ftcetthenaban aigBiffcn toat BhtIijth:Dan BefcglicOjaepDc ftcctt» 

 hen» rooiBen ban fommighc met cenen «Ghepten-bam bcrgclthcn 



1. Kleyne Bockskullekcns met bloemen Ot lBatlt-luriftnggtlgchi 

 in't iattjn Coriofmitcs oft Coriophora oft Tragorchis florc inftat 

 cimicum gtithectcrt. 



. Gheflachten van Voflekullekens. 3Dtfe ?tjn Bt foOitcn ban Or- 

 chis Serapias ban tDoDoncua cnDc Jfnchfiua; tnDt jgn banber* 

 ftgcpDen ggcBacnten;toant Dt blocmcnggtlgchcn De ©tjf toouteta/ 

 IBefpcncnDc anDtr ggeüioegt oft ggcDicttt. 1. Eerfte gheOachc 

 van Voflekullekens, in't ^anfOPB Mouchetons Biicnocmt > in't 

 Sipacnfcn Satyrim ; in't «CnghClfth Hares ballokcs ; in't ^©liptfcjl 

 Muggem om oat Dt bloemen Bc göcDacntt ban iKugggm feggntn 

 tt hebben, i. Ander Voflekullekens Wefpen ghelijckendc , ban 

 <ÜO?nclina «Ccmma in'tlatljtl ghegecten Hermaphroditical'ccunda, 

 Oft Orchis fphecodes diphylla, DatiB IBcfptn met ttott blaDtren. 

 3. Kleyn Voflekullekens oft Muggen, in't iatijn Culices minores 

 triphyllaïiJn'tJranfcgPetitsMouchcrons.üDtftffhiltbanDtanBtre 

 alleen in Bt grootte s mant Dt blaDtren ;gn klcpncr / mDrDrn fttel 

 tnbtbIoemm?gnhOitCtmDttottter. 4. Ander WefpcofrTwecde 

 ibortc van Voflekullekens ia Ctn mcDefOOltC ban Sohccodes ban 

 <ointliua<6«nma/m't JFtanfcp Mouchcron guefpe.^ip geeft betie 

 blaBtren acnBcnftecI. 5. Groote Voflekullekensoft ander Wcfpei 

 ih'Cl.atijnTcfliculusvulpinus maior,cnBt Sphecodes ban COmtltu* 

 <Scmma. <Sefc 5tjn ttoceacrganDc/ btefe hillcnBc in Braottc/oft in Be 

 googbe oft Ictghtbtctoeban Deblocme. 6. Bicn , in't Eatgn Me- 

 iros BÖcnocmtitoitno bloemen ban gcDaente cen ghcrücmteoft Igf» 

 ken ban een ffiie ghcljjchtn. 7. Vlieghenjjjn BtböojgaenOt foojte 

 fect gtjelrjch / bloemen gtbbtnBc ban gheBacnfc ghclgth ecnhlepne 

 ©ItcghCi macr ban bertoe toeftacgtigh oft betftojben / cnBt Icelgck 

 Bonchtr rooB. ^Defc ia BtBtrbt Serapias ban 33oBoncue/ban €oi> 



nelilia Ocmma Orchis Myoides prima flt)t!)cetcn. " 8. Vlieghen, 

 tweede foorte, geeft grootcr cnBc bjccDer blaBtta/Dit banDtn Pha- 

 langium ghtlgch/ aDctachtigg/ onttohtn/omggcboggtn/enDtttnttt 

 fftcl fomtijDte cen palmc hoogg/ fomtgBta hooger: Bt blotmcn^gn 

 ooch toat rooBacgtigh/enBc am ala Dt booigacnot/nict lieflgch »m 



tten. 9. Gheelc Voflekullekens oft Vlieghen van Montpelbcra 



ggclitchcn ooch De Dlicgijm ban bertot cnDtghcBatntc. <@t kiepn» 

 ftcban Btft geeft minfttblabtrBi te tocttn/ttottoftBjp/ omringen* 

 begtt onotrfte ban Ben frttl/Bie cen fpanne googg iB/BiagcnDt in» 

 ben toat gouDt-gccit blotmcn/ ban bertot cnBt gtbacnttttn ©liegt 

 0ftU3tfptgcli)chenBC. io Vijf-wouters oft Pepels metgepleckte 



bladers. 5Btft beeft fett beel bttfchtpflcn fooitat / ban «omelnia 

 Cicmma atngljrtccchrnt. te toeten mtt tooDt oft toooatgtight ofe 

 toirte biocmtn/enbemet fttt gtoott/ oft fter hlcpnc/ tpa-ggetogfc/ 

 b?ctDc fpitatpnDtnDt / fegerpe in bjtcB tri ronD epnOcnBt blaDercn. 

 r i. Vijf-wouters oft Pepels met witte bloemen, ende ongheplcckte 

 buierkens. 3Btfchctfcft«lhcna een palmt googg. iz. Grootge- 

 helmt etc ghcwaperK KuHeJtens-auydc , ban ïojniüti» «©tmrna 



Bafiiin 



