Cmyck-Boeck Rembcrti DockmceL 



391 



bit onfc ï-tlepne %ih§ met fmallc blabtten/ met öe anbere 

 toan goetljcnt ban reuen/ ciibe ooch ban brachten geenfmss 

 te gljclncucn s notü en vuoxbt oorft in £>Iatoohijcn niet ge« 

 bonbctt/macrmïjooghbnptfrblanbt: bacrom enijoeft= 

 men bat ghcenfinö ttooj een Iris Ulyric* oft Rhizotomos te 

 IjDUScn ; maer eerüooi een epgljen gedacht »ati ;©uptfcfi 

 fLffcf) / enüc Dat met "(malle blaatten ; 't tuelch oor U ecu 

 mcöe-foojte ban Spamla foecida oft 1©anbtlupss-crupbt / 

 nnberfins ètiticltenbe Hiftt) / foube moghen gljcrcheut 

 Irjoiben/luaerhetfacrhe bat het faebt ban befe foojtt/ 

 t toelcft in (jaiitiJ&cnjs boonliomt/nietulat/ als'r inbe 

 nnöcre gelïachten ban Eifel) gljebcurt / maer aljï bat ban 

 5>tincfeenbcEifrI)/l)ecIrpnb ruaer. 3@anbctt)oc£benban 

 JÖlinius/ bic lui ban be Rhizotomos fcijjijft/ (upben albup: 

 êïabocnfchfüfcIjigtDJccbethanbe: lieteen jtet Rapha- 

 niüs, nae De gfjebaente bic f) et met ben éabijsi oft Raphanus 

 Jjecft ; (jet anbere fjeeten top Rhizotomos , bat noen beter 

 tg ban i) et boe: gacnDc/ 't bocleit ooelt oiat rofactjtigh ban 

 fcertue i$. 



f Aerct , Kracht ende Werckinghe. t©e tocjtelcn ban 

 befe foojten ban Eifel) 5ijn fecr ijeet enbe bjanbenbe ban 

 nerb : bacrom ig't oocfilueltebcncHen/bat fpbanfcrarhi 

 ten enbe ojereninghen ncrgjjtrwf in flapper oft onfterener 

 tn jtjn ban be anbere; enbe om bieëroille tot fietfelbe baer 

 beanberin ghcbefirhtbJojbeii /airco nut enbe liracfetigi) 

 gijn /enbe gbebjupent moghen uufen / bnfonber abï üie 

 norl)I)eeIberuj)5ijn. 



BIIVOEGHSEL. 



DEgheflnchten van Lifch mctfmalle bladere uyt Clulïus. 53efe 

 ;pn feaDecganOe bp <£ luliua : Ban get fefte ia onüer oc foojtcn 

 ban iceghen ïtfclj in't nacbolggcnOc <CapitcI befepseben- 1 . 53e 

 eerftc noemt bp Iris anguftifolia maior , liuc pnma , Dana Ecrft 

 oft Groot Lifch met fmallc bladeren, om Datpet bCClC langde ftpbe 



blauwen geeft/ fmallcr cnöc ftoartcr Oan oicbangctlifcg ban 

 Ctipoli; Oetoelche ghebweben oft rufleben De panDen gljcooutot 

 «enen onliefltlijcitcn reuch DanpaecgpcDcn/ bijnac ale Dien Dan Oc 

 blafitrcn Pan jjctlDanDtlupa-ctupDt: Oact tuffepen fpurpten ron* 



Ce lans^rcoipigltcfrcricn, .ïnDcrhalücn bocriangl). fomrpOta ooch 

 'angper/upr pact fcbecItcns/Die ter fóDcnuptfpntpten/bicroftbnf 

 bloemen bbo:tb:tngljcnCe/ De BbeDacnte ban Oc DctfcpepDcnDcw 



Lifch met fmalle bladeren rtt Dctfcgilt niet beel ban bet «Stoot 2»-. 

 ï.ifclj/ iiocpaengacnOcOeBbcDacntc ban De blaDcrcn/ notp arn* 

 gaenOe betoonden : Dan DeblaDtrcncnfcbDncnfooftoaM-gtoen 

 niettetocfen. 53c bloemen DcrftbülctiOatrfccrbcclban .: toantOe 

 Dip opsperecgte blaDcrcn rijn purpur enDe biolet ban Dertoe / Oc 

 Ojp omgpeboggen cnDetet aerOcu ornggeflaggen ji)n toat biccDtt / 

 cnbt met Deelt melchacgtiglje tnDt purpurc aDerhtnaDooj Oen an> 

 teren loopenDclangtjacnDe DbJcerabtrcwrt.33cfefoojtt blotptmet 

 pet Zre-S.ifch in De Siaechmaenpt 1 pet fatbt toOJOt rijp in't be* 

 gpinftlban September. 



<»p Oefe Eee-lifcpmfotiDcmrn pet zce-ïifcl) ban ïangtteOoc/ 

 Dacr ïobel af beïmaer.t / ooth mogpen teltenen: toant al en beeft 

 bet foo fmallt blaotrcnntct ala De »oo»gaenDt foojten / noeptana 

 tnflinfp foo biceDt niet/ oftmcnfoiiDctjct onDet betgpcialüan Oe 

 évmalblaDigljelifcpfnoocft mogpen (lellen, ©e bcfcpirjbingt Date 

 baniealabslgpt. 



Wildt 2ce-lreosvanLanguedoc,ban ïobclbeftyitbrn/enDein't 

 IntiJU glicljectcn Iris filuerlri.v maritima NarboneWis , ia ftet aet* 

 bigb / enDc ban Jjem op Oen Xtebant enDe fabelacpttgpe groene 

 plaetfcnban iangtieDocgpcpIucSt/ Pan fommigtje langöen tpot 

 boo; pet Medium ban ©lofcouOeagpeponDcn. jRattpioluafcgpt/ 

 Dat Detoo?tel betfeb uptgpcgtaben ?pnOe enOc gbebjoften/oen teuck 

 peeftban een .Vjatit-ptrfc". ©en ftcel / blaat, gautne enOe faebt ia 

 Den Jrcos gpelpch / mflerblepner.iDc bjwtciioftoatt / poutacp» 

 tigl) / enDe niet foo toelrieclicnDe ala /ftattipoma Die bcfcljjijfr / 

 ten mitiflen 0110/ i'cgptiobrl/ Die paetgroepenDegbeOcn pebben 

 banfelf» inbocgtigötenOc ongbebontooe plaetfen. iEaetOebioe» 

 me Die omtrent Oen teefTen jfnnu booitehomt / to ban bertoe enDe 

 gpcOacnte enüc ooelt ban blaOcrbcne mm omgbeflaggen / bic ban 

 ÖctlBanDtlnpa-nupOtgpelpcltcnOt. 33tu fmaeeftia peet/ bitter 

 enDe feer fubtpl- 

 Iris van Conltantinopelen met blauwe dobbel bloemen ia on* 



langpo cerfi behent gncbJoiBen:OtblaDcten?Bnlangp enDefmal. 



Iris Clufii mechcel wicce bloemen, enDe Witte Iris met fregnien 

 van verfcheyden verwen 5511 ooch fmalblabigl) / enDe ftojtclingjj 

 ttrft in De poben gl)eb;ogt)t. 



Naem. £>ommigoe noemen Defe ggcflaepten ban iifclj iris Dal- 

 marica Plinüin'tilatB'n. 



HET III. CA PI TEL. 

 Van Leegh Lifch oft Chamaïris. 



Gheflacht. 



blautDbanbertoe.JDatr nac bolgptn groote pupaltene met faeot J^"'2' n ' te SÖtreHcntbe göene bte Chamsins , bat IS 



%eegh fLifefj / oft ftojt ILifcb götüetten toojbt/ öte iep na 

 gatn tefttoaben. 



Jl^3\ <g!\$% oft C^tmx«té. 



bat (00 öett ia ala een been. 33e toojtelen ?pn Dunner Dan Die ban 

 ot ïSjecüloDigge foojten ban öetltftbtt bojen bcfclntbni / ban 

 fenptcnföjartatljtigb/ binnen toit / oft blceefc / feptrp enDe bjan* 

 btnoebati fmacch V becle enDe langbe fafclmgpen uptfpiepDenDe. 

 SDefc foojtetoaft omtrent iEcnt;7 enDt omtrent. tBccncn/ enDc 

 oocH m tiongarntn. Verandermghe. iQcnbülDtccnrkteDe-fOO!te 

 ban Du ütjctoaa/OeDoojgacnOtin allee ggclpcb / maerceblaac? 

 renruflcpcnDeiianOen gbetacben en ghtticu ffbecnett fianeft ban 

 baer. *>p bloepcnbcpoc iujJ5ep oft baat fpaeDer, get faeot toojbt 

 ttjp in De OogfimaenDt. 1. iris Clufii, ijeoenabaegöo met Ditn 

 naem ober albefeent /enDc qualpcb Conllantinopelfch Lifch gpe* 

 neemt / fouDe bcquaemcltjther Iris Pannomca anguftifolia verli- 

 color ntogben becttuOan Iris Byzantina oft Conltantinopolitana: 

 toant fpbjaft inOe toepen ban ©offtnrpcft / enOe in ^ongarpen. 

 53 e fefooj te ie fcerftacp om ben : fp beeft blaOetcp anDerljalben 

 boet langb/ oft langber / fete fmal / niet biecDet Oan Den blcpnen 

 btngger/ gtotu/ noeptana niet blintftenOe/ bobcn fpita/ onDetter 

 ntrOentoattt purpuraeptigb / nictonlicflpcit ban rcucb : De (teelcn 

 iljntraecenOe fomepDtaOjp boctenpoogb/recbt/ronD/(ïeech/maer 

 binnen bol/ gpebnoopt/ groen/ bobcn acn in ttoce oft Dip tacben 

 bctOepit/ baer D?p oft btcc bloemen op (iaën/ ban gbeDaente De 

 bloemen ban bet Klifrct.ulitigb lift li met bjeeDe blaDcrcn/ cftban 

 betfcpepDcn Dertoe gljclHtlt l goeDt ban tctieK : ban pc toeltbe De 

 Otp orngpcKaggenoftncDcrtoacrtB gpebogben blaOcrcn / acn baer 

 otiocrffe /biupnoft Doncfter grauto ban bertoe ?ijn/booita (om* 

 tóbta b'.ccDer enbe ïtojtcr/oft fomtpota langtjer tnöe fmalltt/ 

 tnbc nu toitatbtigb/ nu purput oftbiolct ban bertoe/met Doncbec 

 putpurt aOctbenainDc IcngbOe enDe m De btecDOe Oootregcn/fonu 

 Oer tentgpe fecgn ten Die in Oc anbere bloemen Oe totnthioautocn ge« 

 lpchcn:De Dip blaDcrcn Die icclit obertpnb flacn ïtin finaller, 

 enOe miOrfgaDere De ttoeeoobbele blaDcrbcna Die bc toitte tongpu» 

 ftensban Ocfc blocmc bcDecben/ ooneftee pnrpucoft bioletban 

 btttot. Ijet faebt (teecht in botte bupahena / cnocia JarDt enOe in 

 ecngbebiongben. Cctijo'.tr! to ooch ftoart/Ouo/barOt/ knoopnrlj. 

 ttgp/ met Dunne öarOc befelmgben bcfet . 53efe foojte bloept met De 

 DootgaenOe. 3. GrootZee-Lifch,'ttoeltltaenben Sechnntban 

 ^ipacgnicncnDelLangneOoc gtjebonDenbjojOt/ beeft bcelc fmallc 

 langljeWaDercn / Doncfter groen/ ooth tont flinchenOe : Oaettuf* 

 fcljtn flact eerren flpben ftcel/ omtrent anöerbalbm boetlangb/ 

 DiagbcnOt bloemen ala Die ban De eerftefoojte/ maetbctl purput* 

 Rcbttgtjct / enDcbijhanta ftoart Dan Dertoe. 53c facDt-gupaltcn» / 

 bet faeOf enDc Oc toonden en Dcrfcgiflen niet Deel Dan Die ban Oe 



*SA^&&^^ t %^iï%& ^^ Ghfdaen ^ .^eMateren ban öit «bcMnmfte 

 tontbleechetgöcbtrtot DanDicbanOc -Oroote foojtc / noebtana Oft Hetgl) %ifcf) Sim Blenner öan Ote ban Wadiolus, 

 bontberec oan Da ban be boora«nbe ceefte foo?te. j . Vi/fts (mallet / enbe fcettti oft rjjjelijflwgljet ; ben p«I isi ont 



timt 



