Het tweede Deel. Het achfte Boeck. 



Dcruoeltcnbetoa&ht. Jg>ommigbe g&cbjupcHm tot ben 

 tahbtsHttcer liet poebet ban beft biabeten/met Xylmum, 

 tut iö olie Dan Kottomoft ©oom-baol bermengljt/ enbe 

 aen Be tanben gheJ&ouben oft baer op gtjeoacn. 



« Ander ghebtayek. j|>otninighe boen be blabcrcn 

 ban <©oubtbloem-trupbt bp be Hatoume enbe anbett 

 biergöchjcue trupben/biemen in het falaet pleegf) te e&c- 

 tn.upcfeen. 



BIIVOEGHSEL: 



D&t fchoone nouDt-tertoighe Wormen toojBcninBctjobcnghej 

 nocghghcacgt I al la'tfacckt bat <P alöacr obetblaeDighlnck 

 rn&tfcer gVtoithgljlntft groepen; infonoerbept ala fpnol Waoetcn 



fep treckrnhaere Waarren Bes nachts in/ gbelnch Be Wateren. 

 ©efacBcn tpn foo hrom in ten ghetojonghm cnDe ghchronchdt/Dat 

 fn De Klanten Dan eenen bogljtl Bhelijthen. _ 



TDc bloemen #i fchoon bicrigh blinckcnDe / ghelgtk cen topte 

 tonBebantcnooghc/ gtjrfnefltn metbccle Dunne cnachlcpnekcrf* 



fct V* randeru?»he van de Goudt-bloemen. iBcn binDt Dcfc Moe*, 

 mm Eicel enckll/ met ecu gcele kropn / oft wfacljtiatj / oft Donrkcr 

 ncclaouDt -bcttniBb/oftootkbolMaDrrcn cnDe Dobbel, fdmmigta 

 met anOcrcKlcpnc blocmftcns/roiiDom een miDDclblocme groepen* 

 6c/ <6ouDt-blocme met fcinDcrkene ghchceten : fommighc bloepcrt 

 macr eens; fommighc het heel tact Dooi. 



Goudt-bloemen met kmderkens toOlDrit ghcbiogljt UPt Ijoogl]- 



spimDtfchlanDt cnbc «CnghclanBt ■ mBe en jnnnict «Hecrt Bobbel/ 

 mare uacBatfc tot facDt komen/ Mengen boousopfoa tachakens 

 anöetc bcelc klepnc blocmltmB/ ronBom em «route miBBelbloemt 

 ffacnbe/ Diere lïinDcrkcna Decten. 



Om»he0a"hen Goudt-bloemen. ©OOjfacBt banDcbOOigacnBr. 

 kinBcrHenaBiagbctiDc <©ouBt bloemen / hebben top oock ghchaat 

 foo fcer nlKBobbcloeöoiiDt-Mocmen/fcghtlobcl/Dat oeMaacren 

 omghcnaghcntonercn/gticlnch De grootc ChuMO-blocmcn. 



Caltha patunris oft asottcr-blocmc ta ban ona onBcr Bc USatcr- 

 criniDcnbctclMeten; cnBt ban anBcrc Caltha Vtrgüij ghchecren. 



©c Caltha Alpina Ban-Ocfncrua ia anBcremct Ban hctjTioeDrr- 

 rrupDt ban tobcl / in't lattin Nardus Celtica , Diebaufommtgbe 

 «nBctcPlanta"oAipinagljcl)ectcnb:o!Bt. 



5?cCakhaAfricanaoft'3:!)uniB-blocme tsbanonBtn tnacbot* 



^SecISlïofuun 'iltalitnoocft c./<„d»!,ighchectcn/ Boeg on* 



Üe i;oe-oagttc oft Buphthalmum tooiBt ooek ban fommighe 

 Caltha ghcheeten s als oock Doet Ben Oofcdact oft öcclc <Ganfc- 



"odFeninnhe tDe <©ouBt-Mocmc behoeft lutteJotffcnrrrgc/toant 

 fp groept op fulckcn grotiB alfmentoilt i oock en moctfe alle ïacr 

 niet sljcfacpt tooiDcn : Uiant Bacc Cp cena gefaept ia groeptfe booic 

 em ban fclfa/ cnDe göeeft Ben eetfeen ban tickt mambt baer Moe* 

 men/ foo tod torture ala fomcr : tnBc met Ben hoïtftcn gefcpt/Dacr 

 fr eens ghcfaept ra / maglj fp quahJtK upt gheroept toosten jRact 

 «la fp/hoe luttel Bat het ia, 'ghcocfftnt toosDt / enDe : B.cktonla rjhc* 

 fnoept oft gbefchosen/ foo Dsaeght fpfchooncrmDcdsccDcrbloc* 

 men' macr meer inDcnljerfftOanmte iente . 2flfm.cn Oc «GojtBt- 

 blormen De» toiutcra in teplen oft bachtn betoaert / faunen bcbin* 

 oen/Dat fp Dichtonla hccftcrachtjgh cnDe houDtachng )ban ftcclcn 

 fiill ntoo Dcu/ghcijtHOc.filitrenpleghcnrctoojBcn. 3nacgoben 

 ttoecmntoft oïijmad bcrplaut s)nDe / hebben fp teel bolBcr enBe 

 grooter bloemen/ foo Bat luttel bloemen Biemett m hranahena oft 

 tupmeiiBBhcbrnptltthaccaBhcIijckJijn. 



Naem ioBcl ttonffclt oft Bcfe MoemeBc Gromphenaban PU* 

 niuafouDe mogljen toefen. ©etDaelen tiocmmfe Goudc . Jtnnere 

 btctc ifc Chryfanthemum , cnDe CalthaPoeiarum, ertDe Chryfan- 

 thern" 'm oculatum Diofcoridis , oft Calcndula officinarum : m 3ta«. 



ftcntomBtfpBÖtnotmtP^ J'cg»» "'ƒ«>»" ' 8 2 ? i ? cm ?i au S! It 

 macnBt/om DSt fp'atointera enac t'fomcra bloept; fomtöBtsl'»- 



al ofmen ftpBc feonncn-biupt:atiDtrc noemenfè ■H«okpcde, rm u- 

 iM, Dat ia soéttn uee-toijfet / om Dat fp nac Dcfc bloemen De uren 

 ban Den Daghtbehenncnhonmn . ©ennaem Calendu ^Homt ban 

 DeCalenda:7Dati6 Dmecrftm üagh DcBmacnDts. ©ennaem Sol- 

 fcanium heeft Den f ranfehennacm Soulfie ghemaecttt. 



Aerd.il iatfa'ccUcDat Dcfc bloemen tamelDthenboeljtban^o* 

 boncua glicliouBen tooiBcn, nochtans ?»nBec fommtgc Bicterfrlic* 

 S fp foo Ijcct enDe 0;oogh ; B n / Dat |p eer ban buptcn Dan nm* 

 ncn'BculiehaemcahebiuptHt bcljoojDcntetotfeni toantrpmacchen 

 ammB f| ^^cnen/bcrtrerc.vtnDcontnuptmalleberftoptheOcn/ 

 tjo^lfpnoéhtanainhctfmactliet.ittt'famemccehcnDcopOeton. 



Bljefthunen te latten btnthen. . L+.~,*-ê*ito»*> 



Kracht ende Werckinghe. feomraigcljouDmboojfcnfccrltrach* 

 tigh mBe fcbtrDinghin bc Oeelfiiete/ het fap ban Be « tonDt-l Moe* 

 menBe froaertcbaneenouct te Dunehcnghegcten/ met eenDpigme 

 ban öct potDerban gncDiooghOe picteti ofe iltiDtoojmm . 



Jjct fap ban «5ouDt-blocmen cttclnchc Daghen aeötcc een sho 

 Dioncltcnban Bc nucljtere bjoi-tocn/ia goeDt om De macnDt(mnaen 



33it crupBt luoiDt bed sheacht cnBe ghcbmpcRt in Be BhtMeben 



rnBe ficthttitban'tljerte/ cuBciiiDc cnjhboilrighepDt. 



«nDetc menshen 't fclbe fap met topn oft ajim Du UUto ta / om 



40$ 



ben grooten hoofOM-fmecr te flillen / rmbts Uaer mebe het hoof e t 

 baepcnBc oft otn monBt fpoclmOr. 



ftet crupBt fclbe flhcnccft allttoonBcri enoc quetfuten/ Da er op 

 BhdcpDt. 



*0e 3taliacnfchcb:outoen rooflenhct fap / Dt blotmm enBt Dt 

 malfc tfophctia mctDoptren ban epera/ enBt eten Bat om Bt ober» 

 blocbighe oft onmatighe matnOtftonBcn te Bom ophouDcn / mBe 

 ooeh om Bc telbe te bertoechen. 



Om Be nae-tocen; cnBe om Bc nat- gheboomn upt te Oiijben/tnBe 

 om Dt Meceftebettoebnn De ionghe Dochtera te genefen / falmcn Den 

 roocri ban Defc bloemen Doo; ten trechter in De bjotttocltichljtpBt 

 ontfanghen. 



'•C toater ban Be «SouOt- blocme gheBiftillttrt nhtneeft Bt ropbe 

 oogljni/ «la't Bactinue BheBmnpttooiBt / oftinct een Borthssen 

 Dacr opghcltpr..enacmaeelitecnfthetp gheficht. 



feomnugje Icgghen Bc felbe bloemen in atnn te totpeftcn / tnDe 

 bernicumrn De felbe Bichtouls;criDc houBen Dim atnnfccr hrachrigtl 

 omhetherteteberquichm/bp Dcfpnfc BtBaenïtjnBe/mBcinfonDex* 

 hepDt tcgljcn De pefte tnBc befmettcltjcftt fietfttcn. 



jjitn fcghtBatDcblaBtra ban<OouBt bloemen BiehtDfilag'eten 

 gocBtgbelïcpt manken. 



. ©e conferbe ban Be <6ouBt-Motmcn götneefl bcbebingeefi klop* 

 pinglje aen't btrte / 'amojghena nuchter mgljenomen : fp ie ootlt 

 goeottcgen De ptffilemiccnDc quaDelocht/ Bithtonls ghebnipekt. 



•Be aichpmifim/bicmBeBCtfteueiiBtBicplïtnighc onBtrfocehera 

 Dtc berhoIrnthcBen Der natutren; hebben iet toonBersenBebtrcmt* 

 boo: met Beft <@ouBt-bloemcn / Die fp in hun gouBt-mactken ooeft 

 nutfcgglien te toefen; infonOethcpDthetfacDr/'ttoelchktomcnBt 

 Bhckronckclt ;ijnBc/tmt fonBtt reBciiBc klautombanDtbogljelo/ 

 foofpfcgghcn/fcBöurteghtliJclien. iRaertopfullcnhtmBicBupfte» 

 re licnltn lacten houBen, ctiBc ona met het gijciic Batr oef; bloemen 

 inOc/RcDicïjncnimt toc^nnttbjcDcnhouDai. 



ffian fppiqfm Dat BhcDiftillcert toater fcer beel teghen De pcfïe 

 enDe De gebuken ban' t httte/iae foo beel ala het uiatec ban <i acDo* 

 bcmDicttio oft ban fecabitufe. 



'QZ fap ban De «GouBt-blocmen Dt ftoaettc batinntc oneen inshes 

 nomen in'tbeghinfcl banDcpcffilmtialchottrtii/gljenteffDepeftc/ 

 foo berre als Den fiecken / foo hacfealahpbanaitfap heeft ghes> 

 Dionckcn / gact ligghtii op frjit beBDc I enDe totl ghcDeeht ;ijnDe/ 

 fich felbcn tot ftntetcn bcghcef t. '<C shcnccil ooeh De gedfutht cnDe 

 hert-Iiloppitiglje. 



<7rn half ure rcr De bicrBc koitfe acnkomt / BftcBioncfcen cmtrent 

 Bm onrrn tuieren toljn / Baer feben faepkena ban «Souac-blocmen 

 inghcniepekt hebben/ enDe 'tfelbc'smo.ighcna toat taBMonBer- 

 bouoen ta cen fonBerlinghc bactc tcghen Die ficektc. 



^DcblaDetenbaiiBitghetoaa iir Ben hoben ght0;ooght ;imfeec 

 nut om Ben toittcn bloct aec bioutocn f e ftoppra. 



Ander ghebruydt. feommigbe crcnocblaBerrn cnBe Be bloemen 

 ban Bit Bhetoaa in't falaet /ala boojrcpbtiBimatrBotn Bicoock 

 bp het bltcfch-fop / orh Bat socBen fmaech cnBe reucis re Btjcbcnf 

 foo fp fesflhen. 



T>c bloemen tooiben oock ghehiupckt/omhct Ijapf gnl te macc* 

 ken : Be blaBcren rjhcftootcii oft Bbttojcbtn Bhcücn oock een fecc 

 groene bertoe bantjaer. 



HET XIÏ. C AP I T E L. 



Van de Thunis- bloemen. 

 Gheflachten. 



Otëbet fiet 8Beflatl)t!rjanbt<!5bubt-Woentcn fcönnm 

 De 'Srijuntsi-blocmen oocfe te beftoo^n ; be uieirfee 

 tiMtebcrfianbe jijn : beeene foojteiëfelepnecenbelceghct 

 blijijenbe/ metfeltpne tarfetsfeenis tjau anberhaltien uoet 

 ftooglj/ ter actben mee|tenbeel berfpjept ïtgghenbe: be aii=> 

 bete is groottr / feoogtjer opfdjittenbe/enbe terljt ftaenbt/ 

 bj> be biif oft fttj üoeten langlj üio?btnbe. 33an om bat Tp 

 alleen ban grootte enbe ihoogt)Dè tierfr billen / baerom ful* 

 Itn tup bie t'fameu bcfeljniüen. 



^ Ghedaente. gje artjunis-bloeintn / foo totl be 

 ö5ioote alp be ïtlepne/ Ijfbbcn beele blaberen langhsi Ijatc 

 gtftreeptt enbe geribbe oft geboojbe getatfuc ftecleii luaf= 

 fcnbc/langbjojpigtj/ban beele ene ferïc aen be hamen ronb= 

 om gefeetf be oft gtfefjaerbe blabeïeu bp een bergabert/ be 

 blabcttnban fiepnbaerbtjnae gljeltjfli; bebielcfee tegen Oe 

 rorht in bt *>oune gtjehouOcn alsi een ?ebe boojboo^t enbe 

 gljcgaet bjojben bebonben. ©e bloemen feomen boojt in 

 Deoppcrfre uptrtiyittfelen ban betacfeen/ upt lange ftnopa 

 feenjs fpniptenbc / groot enbe ronb/ ban acht oft tien bla= 

 berfeenss bergabert enbe berfamclt/aen bc onberfte fijbe 

 bleech oft geel ban berVne/aé be bobntftc frjbe upt Dé gout- 

 berbjigra b3at roobachtigfj / enbè ecntgtjfmts (jet bonc&cr 

 toobflubjccl banberbjcnaefecfmcnbc; tuffcl)en be bjelcfee 

 upt het mibbtn feomtn gefp^ótcn ettehjefet geele bjaepen: 

 het laebt ijs fbiatt/ langljbjojpiglj / fmal enbe Dun. 3|n 

 plattrcbanboojtelenhcbbtnfpbefclacljtigljefarelinghen/ 

 bit bes bJintcrs bergaen. 



7Bt <6joott/alsSboojfeptt0/tooiDen omtrent be leg 

 tooctcn boogD/ tn ftaeti rccfit oberepnbt. 3De Blepne ijttM 



verr 



