Het tweede Deel. Het achtfte Boeck. 



tnur&t totybt/ fepbe Tjt> bat Lycoperfium ujajg^ JSaet tan 

 ïuat gljcbaentc Dat trünbt boojtc morijtc toefen/ rn tjeeft 

 kalmus batr niet bpghcbocg|)t ; fulthB batmen ntettotl 

 toctfelicren en fouDe fcotinen/oft het Lycoperfium nut onre 

 <Sijiii:!C-blocmc ecubc rtjanbc tthe mag is ort niet. TPan het 

 friitjiit bat fp bare mebc/ inbien ff het felbe niet en ia / fcet 

 nicotc nrige&tniffe heeft : toant be blabercn ban bc ^hu^ 

 ntc-bloe mtn/ cnbe cpghenthit h tic bloemen felbe/ licbben 

 tenen feer ftoacren enbe otiacnghenacnicnrriirhjcnbcsijn 

 r.ci'aacnbc hncren bcrgtftighcii acrb bt culle Iierbrl oft 

 ■èchccrlmctt feer ghclijch . ®an Ijoebanigh het fap batr 

 ban uptghcbjur&t enbe ghebj oogbt jijnbc toefen mag!)/ 

 Dat bekenne icU norhntet onberfotht oftonbetbonbente 

 hebben: banniettemin/hctistoareïrhijncitjck/ bat tipt 

 öf fc biocmen anberé gijeen fap en foube honnengebjuckt 

 DfttrhcQoutoettoojDen/ ban geelatïjtigh oft rofacljtigh 

 üan bcrü't, enbe baer-cn-boücn feer fmaet enbe onltennta 



a « Aerd , Kracht ende Werckinghe. tCat be 'SThunis'- 

 blocinen eenen berghifttghen aerb enbe een beröoutoenbe 

 kracijt jjebbcn / blijcltt niet alleen upt ben onlicntjchen 

 reurii/bie het hoofbt laftiglj enbe ftoart üalt/fulrhë als ia 

 bienban be Cicuta oft jbrtjerelmck/eiibcalötoas bienban 

 het fap ban Lycoperfium bare «©alenuB af fpwctUt; ntact 

 oochbcbaghclncKfche erbarenthepbt enbe berfoccUtiigtje 

 neeft batfelbefclaerlnriirn gcnöegh te hennen: öaeromen 

 talmen baet niet beel goetö oft nuttighcpbte af bertoarh- 

 ten oftürehopen / ten vuaa alleen uptivenbtghlncK ; foo 

 <6alenuö fcl»nft / bat het fap ban fijn Lycoperfium ghc* 

 hiupcht wierbt / om met fijne uptncmuiDe bcrborleiiDe 

 enbe koutmacckenDe Iiracht/be fmerten enbe onli)bclnrlie 

 aen(tooten ban beghieljte enbe flertijn te tocbcrftaen/cnbc 

 centgljfmBtcuerbooben. 



* Hindernifle. jförn heeft foo fcenncïntkc teeefeenen 

 ban ben ttetflhiftighen cnDe fejja&chjrKen acrb nan bit 

 enipbt genen / batmen onc ban l;ct felbe te ghebjupebcn/ 

 in fönbcrhcptintocnbigijhïckcn/ toe! moet toaefjtcn. >©iii 

 Dit te berfelseté enbe een ieber batr ban te toacrfrhoutocn/ 

 heeft mn betoecght tjet ghene bat irk aen ern hlepn iongct 

 hen gljeficn Ijebbc/ bat befe bloemen gheplucfct enbe in ben 

 mouDt gljcnoinen hcbbcnbe/De felbe beftont te hnautot m 

 toacr af terftont firn (ippe enbe ben mont ronbfommt op^ 

 geloopcn enbe gefttollcn oft ontflekrn is ghetoeeft; enbe 

 binnen ecnenbaglj oft ttoce baet nac ia bat hint als fchojft 

 nljetoo^ben: gelncftcrtoiis birhtoijls gljcbcurt btn ghenen 

 bié op pijpfceiijï ban be (kelen ban 5>rhecrltnrk oft Cicuta 

 gtmaecfct fpclenbe oft nuptcnbc/ De felbe eenen tybt langh 

 tiifftycn hun lippen houbcn. 



@oth hebben ttp be felbe bloemen met ftaere Knoppen/ 

 met berfeljen Itatfe toermenght snnbe / ten Matte t'cten 

 tjheghebcn i De torlche teiftontbaernaefere opgljeblafcn 

 tri't uif/ enbe ghcftt tillen ban bupch toojbetrfce/ centetp- 

 iiiglioUen baet nac gheftojben iss. 



JBen fcg'.jt oorfe/ bat fommigijc JBnpfcn Die het facbt 

 ban bit enipbt ghegheten enbe gljeunabbclt öabDen / met 

 üertc ban baet Döobt gheblcben jnn. 



gpaeroi'i en 3ijn ghcenfius te gelooben oft nat te bolgen 

 be gljene Die ons Mom mactken Willen/ bat bit getoap een 

 foo?te iss ban iScinbaer/ oft/ afe anben feggen/ ban ïïip 

 \>at t ; cnbe betren bat niet alleen taooj onrrljabelncfe hou; 

 bcn/tnaer oockalis inbe mebitiine nut b.'effnDeinbcr= 

 ftljcpbtn gljebjekcn enbe qualcn tot groot aehtcibeei ban 

 beu fcrancken gtjebjuptkeiu 



BIIVOÈÖHSEt. 



D«?ft ftljoone mact btcsöifrisöe bloeihc toozbfbanfsmmigïje 

 tayeecs met cttitn >)!ttmöcn/ oft / foo fp. fcBBljm/ iRoo'.frljcu 

 nacm Mittjcïttii/ïiati anbtrc Carafie : De Tttaliatncn nocmenfe G*- 

 nfrm 'iniimi. ïöc Ijttlc plante i& ban grootte / ban blaDcra / ban 

 ui)tfp'i!iitrn/ma!iicttl)anttaenenDegtlittfDetatii)rn/ff5l)tlobtl/ 

 ecniBtjfina t>e töilöe ©altriant otjclocft ; oft/ als fommigt feggen/ 

 De Ëtpntoatr : fp ia in 3 -talien ban fommtglie óotlï behent mtt Dtii 

 «atmOthonnaoftOihonaj tt tottcu Begtoott fooitc. Ban Lobcl 

 betoont/Dat fp Derttljte Othonna tiitten ia/ atóoock 53óD0ncna 

 ons Uttoefen iittft. £ommin!)c fcggtn/Dat Bt Othonna oer oüocta 

 anScta nitt tnia/ Oan ijet fap ban oc fetintfemOc <Goiitoc : torlcfte 

 ^rimbtnOe «ëouVot ban fommigt» oocfc Othonna moe Othomoh 

 gljtnocmt moibt/ ala Eloera betmatnt i«. 



53e bloemt ban bt hlcpnc foottt ban ■Chimia-blocmfn^ijnban 

 btttot gemciigtjt tuffctjtn Btusulbcn tnCc Oen purpurtn/otot tjeb* 

 ben Deblabcren foo Dieft cnDe gfttlijbigri/mot ooeft b(inclttnDc;oat 

 fp rpglitntliicft ban flttroctl felpjntn gljtmatcftt tttotftn : Dattom 

 fp Uur u lanDt oo cH ƒ Uitoe tl- bloemen ban bctlc stjebtetcn bB0|ür> 



407 



matt «nu onlitRDtiitnDt froattban ttueft. Dan fnebt hitr rt (anDt 

 booitgcRomtti/ suil fomtijta nuUtl/lictlnetl mttUnmti o',t o angit. 

 Oefteimiohr. ï>t Cljumablotmt/lwcuatl bat Duin a!!« «rCt 

 grotpt/ not'litane ia't bat gbp Dit plant ban Ijatr plantt erft tatba» 

 fttnn / oft obtlt in btrtt tot! ghemtitt attbt faepet / ügfonbtt in't 

 ttrltt ban Ct ttonmatnbt/fn fal foo Uooght grottJtn/Datft ü^ftanta 

 een baomfttn fal tnoibtn i tnbt upt liatrtnfttttt fulltnbttlc tarlia> 

 fttnsftrntttn:nl)tli)tftmenfitt aen tenen boom; tnDt falbn btfttbt 

 miObe! tiacr biocmen boono-bitngbcn / bit tot Den bjmttt ftilltn 

 Duren. «De foo! te ban 3T ünnia-blocrhnibie mtt Dobbel tnie/matt 

 tntfttl; btbbcnDt fommtgbt Djatpftcna in't miDbtn 1 gbtljjtftmtn 

 litt in bt Koofcn / maft ban Ijtt fatDt ban bt groate fooitc : ban 

 nictban Ut etr|ic blotmtn/matr ban bt anDctt/Dic Datt nac booit- 

 ftomtn. tBant bon btt fatDt/btt totltft ban bt cerfh blotmtn gtjt« 

 nomtn iel tn ft omen anD tra gi)tcn planten boo: t , Dan De gljtnt Dit 

 bt ©ioottfooitt ghtlotfttn. 



Acrd,Kracht ende Werckinphc. 33t<C!00ttfO0Jtt ben 'Thtmia- 



bloemtn ban bupttn glitbuiptftt/ btrtoarmt tnbt btrbiooght; tnbt 

 batrom ïitrrni fommighe iRcDitijna Dt fclbt rorl befigben/om 

 ft openen/ af te baghtn / tnDt Dim oft ftin te matefttn. iÊatt ban 

 binnen en magftincnfe „i ct ingfttbtn; taant fp tn ia mtt alleen bit- 

 trratljtigl) ban fmattft/ matt ooeft btrgöiftigh ; botl) mtt foo fect 

 nia bt tilcpnt foojte. 



5?c lilcpnc fooitc btrtoarmt / bttbioogbt / mattftt ttin / booi- 

 fnpbr/batoljt af/ enbt optnt ftcachtigber ban bt •£>:ootc / tnbt mtt 

 batten fronteen trueft ia fpOat hoofbt laftiglj cnDemotpcIgchs ia* 

 btrgbiftigb/ aleupf tooDoncua grjtnotalj blgcltt. 



f)itt allctn bt blotmcn tnbt blaDtrcn ban Dit ghctoae fijn foo 

 1'inOrtlgcft alatopbooifcnDt htbbtn / matr ooeft bt tooire! 10 fcet 

 ftmtfttnOttnbtbooibtraliiftigljglieboiiDcn/tnDrnictfonBttrtDcn: 

 tuantbtbtttfttneBtftlbttttiiDt/iabtmiiplttnbtftttltsiitricclop 

 Bbclooptn tnbc gljcftuoUcn , lac ala top ghtl)oo?t litbbcn/ lommige 

 ;gn Daet af ghtftoibtn. 



33icfiiiiBlitfonbt(itpDtbtmlnnr/tnbtboo!tBeT!iuni«blotmcn 

 nitt te ricclin; toant Den tnttft alleen mattftt liet boofDt fmaer/ tnDt 

 btrooifattht tent ftiuftlingljc/tiiDt ooeft ten balltnDt (ïttfttt : Datr« 

 om tn mottmtn Dit in bt tjobtn nitt fttten ban batt tst ftinctren 

 niet bn tn bonnen ghtretcfiën / op Oatljun txxn btftblotn c nitt tn 

 miaftómt ala fn Bic rictftcn/ fmatthtn/oft m benmonct fttfttn/ gt> 

 lytft DcftinDtrtn pitgtjrnrtbocn. 



Beterinahe. <öm liti nuacDt batban bit tmnDt ghtftomtn ia tt 

 botten/ falmcn Be felbe mibBclcn ghcbuincfttn/ ticbipgtiertbiebm 

 hebbcn^ocot te teeftn om Bc hinbtrnilTc Bic ban Den 5>rlitrr(int(i 

 cft 30uilt licrbcIgtftomtni8/rtbtttttn/at9itmanbtbatutg{(tno<i 

 men heeft. 



HET XIII. CAP1TEL. 



Van Bocks-baert oft Iofephs-bloemen,anders 

 Morghenftcrre gheheeten. 



Gheflachten. 



D<£ gcflarhtcn ban x-oths-baert en 51111 niet toerebiglj 

 om berfrtepbintliirk bcfchjcbcn te üiojben / om bat 

 Ipvianben anberen netghctijS 111 / ban alleen mbebcttue 

 ban bc bloemc en betftljillen. 



5 Ghedaente.. 35otkp-ba£rthctftlanghb3ojpige/fmaIj 

 Ie / ftitfc blabcrcn / biecöer Dan Die ban het .ëaffcacn- 

 erupbt / macr klenntr ban bic : ben ftcel is ronb/ m meet 

 anbete bctbeplt / op fnn tfop groote knoppen boou- 

 bnngfjenbc : upt be UJelekc fpjupten groote öobbele enbe 

 bcelblabigije bloemen / Die ban be üaticket-blocmen ban 

 grootte enbe ghcbaentt giplnrli/oft oorh boel tjrooter/ban 

 bertoe geel / oft upt ben purpuren nac ben blautoen trec- 

 kenbe; be tticlebc met htt opgacn ban bc ê>omiebJrjt open 

 gaen/ cnbe in ben mibbagb bucberoni torflupten : cnbe ten 

 laetften oubtt too^benbc cnbe berflcnfchciibe / tot bres 

 teatpenbe gtautoe oft grufe flupfkenfi bregaen/ enbe niet 

 ben tuint bJcgh gcbKbcn usojbcn; onbetbc bjtlekcffljuplt 

 laiighbjojpigt) / fbjartaehngl) enbe fpitjs oft frhetp facbt. 

 XBt bJojtel 1» iuit enbe ïangh. 



5Eit gantfr h trupbt/ met ftjnc bïabcren / (teelfieiiö enbe 

 too? tel/ip bol ban ecu mclckarhtigh fap/'t tajelch baet upt 

 bloept/foobjaiincer bat ghequetft oft gljeuiieben bJOjbt. 



f Plaetfe. 5T:it trupbt biaft ban felffi op bceleonglje= 

 bcutebcb3oe(te cnbe bochtt lanbouboen ban !§oogl) cnbe 

 j&cbtr -ï upbtfrhlanbt / aï? in bc beemben cnbe bacpenj 

 bijfonber bat met getle bloem en. 3T an in be hobcn toojbt 

 ^êt groottr cnbe fthitt hooghet op / met frljoonre cnbe 

 gtootct blocmeu/in fonbtrljtpt bat met peerfthe Uloemtn. 



U Tijdt, 5?efc bloemen bJOjbcn meeft gefien tn Xijaetfc 

 maenbt cnbcl^opmacnbt. 



5 Naem. 3ncnfctacIenoemnntn bit trupbt Xotktis 

 bacrt tnbe ^ofepljc-blocmcu ; m't ^ooghbupbtfci) ooek 

 aSecfsOarf, 'tteclekfcobccl bebupbt ató ben ilatunfejjen 

 naem Hird barba cnbe Coma ; tn ben «©jicckfeljcn Trago- 

 pogon Tf xyo7rtiym tnbt Come k«jm, bit bat oocfc fomniota 



