Het tweede beel. Het achtfte Boeck. 



Bet Ijtcft cnjhmtlütU Ce Ittact)tcii ban Be Or.Biillcii / enbc ia 

 fecc gocBt tcghrn Begeert ficclttcn cnac gftcb'.citcnban Bc lebcr/ma* 

 gbc cnac bo:ft. 



©efe tooircl in toarcr gbrfoBcn ctiBc gtjcaionchcn ; bttaiijft bt 

 pynccnbcftcccliteinDcfi)be : in toarcr grfo6cn/cnBcmeté>tipcfttc 

 ggcconfijt/iecmfonBcrltitgbctcmebitoftpitferbatnftcBDenatpe:; 

 fit bergif t enbc Dootclliclir fenimighc fichen oft üctcn. 



£>p gbentcfl alle bc ghtbjenen ban bc ntctcn/ blacfetnBtOocft 

 ban bc lebcr. 



JXitn pleegt) ban bit gttlt ggctoaa ten toattt tt bifrillcttn oft 

 Ooo: bt hracht ban't bitr tt rrttfcen / 'ttoclch op bc üJotiBm tnbt 

 qiictfiitcn gbclcpbt bt fclbe fupbert enbc ggenceft : 'tftlbt/tnbt 

 noch beter / boet bet fap ban bc toonden enbc ban'tbetlegbetoaa/ 

 ie't bat glip aorcuafuna bact in nat maeckt / tnbt op bt toonBcn 

 Jeght. ©an bet sbcBifUIIccrt toatcr tooiat bctl geacht in bt ptjnt 

 ban Bt fnBc/oft plttiria. 



©e tctrt cuBt malfebttooittlltene ban Bttghctoaa too'.ben ffrt 

 goftgtboiibctiombp'tfalaettebocn; tt toeten ala befclbeinctntn 

 jjotmttHalf-blttfcijoftöamtl-bleefch gtfoben/ b >et nacttifftgcn 

 rtotc fcgotele mtt üottr enbetoat itxijtia gbtftooft tooiBm . 



©e ^canfopftn tttn beft toojtclcn { in BicnBit giictoaa 'tftlfbt 

 ia mtt bet 3nBiacnfcp Salfifij , ala tobet mepnt ) aia giupckct- 

 pttn ghcfrooft/ oft met mtt! in boter oft olit ghcliacktn/tnBtmtt 

 #>upckcr bcfiroept. 



Verkicfingc ©t tooittl ban ffiotka-barrt met ptetfehtblotmen 

 tn ia foo ücciuatra flitt om in foijft ghtbuipckt tt toefen : toant fn 

 fctjDnt toat afbaegftenBe/iatt'famtn-trcciienbe tt 51J» : immer» fp 

 ia toat bitter ban fmaeck . 



HET XIV. CAPITEL. 



Van Scorzonera, dat is Adders-cruydt. 



Gheflacht. 



B$ ïjet gïjcflacfitnan ^otfitf-bacrtmoctootfi getclicnt 

 üjojben ijet ghttoajs batin;ë>pacgmcii &<"«»«*> oft 

 aotjunir* gljcnocmt toozbt. 



*£>coz?onev<»» 



% Gedacnte. ^e g>t otfontta ïjeeft ïangfctooangfte toit- 

 atljtigljc/ B|jcltjftoi8f/fuitft/u?fftiarl)tigcenöt acn beïtan= 

 ten fomtiibtss gtfneben oft cm toepnlgh bot-gr&ttfbe bla= 

 beten. ^tnftttlijmnb/eencnBOCtftooghoftboogct. ZSt 

 Woont tjS geel/ bol tnbt bobbel banblabeten / bit Wan btn 

 ©otss-batrt heel gtuïcfc / bit oorfetot ftupffcensJtoetgait en 

 be rtonc rt. 1$tt ratbt té langftteojpigh/ toat toitat htigly 

 mbt Slrpntr ban bat ban btn JSotbg-baert. ©e toojttl ifi 



4° 9 



ïangö/tcmnl) rnbt flccl)t/»au binnen toit/nau buitten met 

 tcu DuniKfu).utarlitigl)c frl)o?|TtUeliietbttubebcöctl't. 



S Uactfc. TPcHirojjoncratoaftmmecft alle üt bergen 

 nan spacgnicn 1 op üochtc / bont hete enbc oocli uioer h= 

 nrljticcljc oft boimgljc ghetoeften : men bmbtfc poch m 

 THiptfrijlanbt / te toeten in ©uringljrrlanbt cnbc nocb in 

 £djcmciv opbofatljtiBlje/bcrghatJjtiglX/ botlj oot 1>. uiat 

 bothtculactfcn. 



c Tijdr; 3n fipatgnien bloept be *>co?5oncrainbeu 

 JEep/mncr m IJoogö-^uptftljlanDt netl laetet; tt toeten 

 in Xütarchmatnbt enbe l^opinacnDt. 



<f Nacm. 5?ic 5>pacgniaertj3 nntmni bit ecunöt $<«>■- 



Imera oft Sartoner» , 'ttocltb foo btel bCbUPbt / aÏ0 Ofintn 



fepbe Jtbbctjs-ftupDt/ oft ^>langljcn-ttunbt;mbe bannen 

 in tHatiïtl ftp&t Viperina , Vipetaria, oft Serpentiria: tijelfc 

 ben naem fp bat gegeben hebben/ nae bc gvoote heat ijt bic 

 bat hteft ttghen ijet bttgift bnn bc fiangijcn enbe abbctfi: 

 toant bt 5>paegniaettss notmen ben 3lbbet in Ijun taele 

 smrze. a5ji De l^oogh-ïïDuptftOtntnbeelbcvoenljecftUct 

 gbecnen epgften nacm gbcbrcgljtn: baetom fullcn top onu 

 met btn naetn Scorzonera, bat ro 5lbDctp-rtupbt/liibcii. 



f Aerd. gpit ttupbttoo?btghc[)oubenbooifecrlitatf)= 

 tigtj trgljcn alDetlianbe bergift/ enbe m bc pefï. 



^ Kracht endc Wcrckinghe. jDcnfepbt/batftetrapban 

 bt tonjtti oft bet etupbt ban ®eof3onera te bnntUcn gije* 

 ghtbcn/ alle befmettingljc enbe mcDebcpltnghe ban pcftige 

 enbc heetc fiethttn btlttt enbe bctbfilfi; enbe bonen biett 

 alberhanbe bergift tnbe beten ban alle quabe ghebierten/ 

 tnbe m fonberljepbt ban bc abberflangben htatbttlijtö 

 enbt Ijatfinjl)lntft tocbctftaet; 



'<5trelbefap itf ooth ftcr nut btn gïjenen biclirhtclijri; bt? 

 ftoneften/ beftonmen enbe baulumfclBeuboojhtancÜJ 

 {jcttigl)cpDt ballen. . 



l^et ghnteefi ootfi bc gijene bic mctbcballcnbcficente 

 gherjuclt 5ijn/ enbc bjaepiiigljc beo Doofte enbe bet oogljcn 

 Ijebbcn btniien Vcnigo noemt. . ., 



3De tooitel ban 5>roj ionetav öcmiat ütot tnbt gegeten/ 

 io fert goebt om ben menfcljc bjolijt It te maliën / rnbe alle 

 bjoefljcj'bt enbe fujacrmoebigOcpbt te benaghen. 



l^et mcltfiatljtigh fapnanbctoojtclopOeoogljengDe- 

 bjupt oft gStftttnen/ftöerpthet gfjcficüt. 



BIIVOEGHSÈL. 



D<0 ibpaegniaerta tjeiubtn fttt bttl ban bit ttuvbt : enbe ge^- 

 btnbattttft btnnatmScor/iBemoftSror^wfM giitgljcbtn. lut 

 ia een mcBc-foojte ban Soeha-baett : Ban Ijet bctfcöüt Dact ban 

 atua.ieiiBe liaerc tooitel ƒ bic niet alle iacc en becgact/ ala bie ban 

 23oche-Baettjmaet Jangbjen tböt int ltben blpft. 3fn £>pacgnictu 

 tnbe in Ojatichtijeh niét btttt bart jKontptllitto ; tnbt in Oo« 

 ffcnrncli tooibt bat gbtnocghtn't nrïlbt giicbonbtir. ban inbe an; 

 OeccplattfcnbanDianelitijth; in <cngl)clanbt / .fitBerlanbttnBt 

 ©uptftblant tooibt bitgctoonrien ban éipaenftbfatt. /Rttfl alle 

 bcfooittnbahbitgttoaai)cbbenblaOctBBicbaii&c!i23o:ha-bacrt 

 geinen 'macr bittbtr/ftDf tnbt gtlijf bigb : ban fomtnöta btnbtmcii 

 bat mtt Waf ftltntttt loof; fomtaBtaijcclUIepiti fomtpato tnthtl/ 

 fomtijbta BobBtt ban Woemeii. ^ettoaftoocltin ©iinngttlanBt/ 

 tnbt in Kepttlanbt: 'ttotlcft ntcglitna iri ban (jet êipatnfcri tn btt* 

 ftrjilt. ^lommigrjc mafttn oaet Bip fooittn ban ; te toertn / Jet 

 /Ê>pactt)ëta/i>et Geljemfel) tnBt tjtt Italiatnftb. 



Scorzonera met roode bloemen blaft in jf tallen / foo men 

 fenbt. 



Spaenfche Scorzonera friet breedc bladeren toafl in £>patgnicil/ 

 bp Be anoete bic fmalleblabtttn ijtttt. 



ÖoftenrijckfclieScorzonera.bari ClÜ(iuB Scorzonera maior gjjt> 

 lieten / pteft fmaflt blabercn / ban ggebaente be fmalblabigbt 

 ^patufcljc i>eoi?oneta Bie toeltietkenbe bloemen gttft/ oft be 

 23tl)tmftt)t bijnae foo gljclgch / Batmtnft bact ban qualuck foube 

 honncn bnbetfebepben- Tien ff cel . Bt bloemen enbe Bctooitelen 

 bol mrleftatljtigl) fap ; ban tmpttn mtt ten ftoartaebttght fcboif» 

 it bchlccBt /ban binnen fttt tolt / honitn Bati ooth fett totl mebt 

 ebtr ttn. 



Leéghe Scorzonera met brcede bladeren toafl OOtft in Oofftn» 

 tijth / tnbt ia ban «tlufiue btfcgieben mtt iiatm ban Scorzone- 

 ra humilts latifolia , tnbt gttft bicebe blabtcen / Dicl» tnbe ggtlijf» 

 bigb / in bc Icngtjbc met bip ;cnüen oft ribben aoo: tcgtien ( ban 

 bettoc blaento met btn groenen ghtmtnggt / toat beet oft bittet* 

 aclitigl) ban fmattft : baet tuffegen fpiüpt tenen bunnen frtel / et» 

 nm bott ftoogg/ ggeftreept/ met lutttl blabtttn bttoaflen-, batr op 

 toafl ten groote gccle bloemt ƒ ban gljtbatntt Dt anBtrt gbtlnclt : 

 batr nat bolgjt langbtooipigl) /routo tatbt/bat ban üoclio -batrt 

 ghclijck/ matthlcpncr/ tulfchtn tokte ljapiigl)t tooUt fclmi'lcnac. 

 ©e toojtelia een bupm-bitebbt btclt;fomti|bte grootte / mtt etri 

 ftoacte gbttimpclat febofffe btbteht/binntn toit/bol mclcfugtj fap/ 

 bat allengboheiia geeiaebt igg tooio t / boben met ttnigbc ningig - 

 hepbtbetoaften/enbe in mtet afftgepbtfelen ggtoeplt/toaet lipt be 

 blaatten fpuiPten. 



XK m Leejne 



