4?8 



Cruydt-Boeck Remberti Dödonad 



«tóH cticr tanglic i'ö injs bït gftetuaji Djoogfi sijnbe ghe= 

 foiiöen gi;rtoreftban De feer ghclerrbr enbebjiitbenuaer- 

 öc fteeren Sarobitss Kutomup «üojtufue ban $aboua/ 

 rnte atrljiilcs «IiOHKiusi upt J^ifla. 



.«; Nacni. jfócnnocnitbitruipbtopDrpiattfenbaer 

 het pleegt) te rtreeren pljeniepnliitfi llPilDcn jRofmarnn; 

 op't ïLatnnfr§ RoQnarfhum füueft're - ;pan fommiglje 

 bullen Dat onDer De gheflarhten tan «Eiflug oft ban JLeDon 

 rehenen. 



^ Aerd. ïDilben fiofmartjnisstoatheetafhtighban 

 aerb/met eenigijc niatelijc6e Djoogtjtc Daer bp gtitbotgijtj 

 rnöe bobenüien foo Ijeeft hp oocBeemgemerrueintBcgijeï 

 r.üegl) t'tameiitrerfimgljc in hem. 



5 Kmcht ende Werckingbe. JBenpjijft Defeilï©iIDen 

 Êofmarijn fcennDebjeurlmighen/ bcrftuptBinghennibc 

 rjue tfaernt bnn De bet libero enöc Ieben* 



Ander ghebtuyek. 3n ^omeren/foomenfeght/bJOjDt 

 Dcfen öotmaryn iti het bier gfteTobem'tfcueltlibnerban 

 rene IirflJirHhcpbt tan fmaecü berfirijght/ enbelanghe 

 blijft gouben. 



ïje t uiojDt ooch Djooglj tufTebcn De Hleebcreninbcfeis 

 ften euDc frljappjacpcn ghelcpDt / om De felbe San De 

 motten / frïjictctjs enDe DierghelycKe ongfjeDierte te be* 

 bjijbeu etiDc te bel»acren. 



BIIVOEGHSEL- 



DTf ia een ban 0e critpBcn oie ban aSoBoneiia ten torphigb 

 Bóoifrm Boootin Bit boetn sgeftcmon / maet }gn Baet nae 

 IjjceBcr ban «riiifma befchjeben ; ala top betgaelen fullcn. ©en 

 reucKbantit hetfterften ftomt met Bienbati Ben «iftua feer mei 

 ober ten: Bacrom geeft Cltifiu» Dat (cloe itOum ban £>lefien/ 

 in't latgn Lcdum Silcfiacum ggenoemt^jet gccftroeben fomtgsta 

 anaetbalbcn bort lioogl) tooiBenBe / ftg? enBc IjotitiB!) / iritt ten 

 afcbbcrtoigöc fegojffe ggeliftèBt j üt toeltlic atn Sao: iiptctfre in 

 brrfcgcpBcn anBett Bnnnttnae bijnae pnrpuracgtigge tatfiahtna 

 UcrBcplt tooiücn/ ocrli fanDtc blaCcren; enBe Bcfc-tooiacn toeBcrem 

 tocrBcplt in anBcrc fitriftcna ban ctn fpan'nc laitgij/ groen ban bcr* 

 toc/maer ntrtoona beaetHt/Bat tbat roeftatgngg banbtrlut fcbnnt 

 tt tocfrn : Baet acn toafjrn bede onggcftD'tfttelgcK ggcbocgyBe 

 .Diaotren / Bc blaBctrn ban Ben trtjtmepntn Ko'matjin bgnae 

 Bütinch/ matr langgcr/ atn ö'een frjBe gtoen / enBe foo omgheua* 

 Bljtn enBc ggeBromt/ Datmcnbana'anattfyDcnitttcfitn^nftan 

 Somoi, ban alleen oemiDBtlwmie oft ribbe/ Bic langiia fitt blaöt 

 loopt/ etiSt iamttCierghcIiJth Bona btfeltcbt al» &tt ftcclfcch félf: 

 Otft DIaBeren :rjn attigtjenacm ban rtrttcfi ; Ban oen fmaetk ia mat 

 ftberpacljnglj :. op't tfop ban Be taefeahtntf flaen «ttlytltt Ijcofflt? 

 Ittna ban tot(?btrtiJigl)c Roste ftt)ubbtftena oft ftjjclfcrlicna gbe? 

 macclit s Be tocidst Baet nae optn-gatnBf / bertoonen ten ttoa- 

 Bhctoijfcliroone/ götmattht ban betit bloemen / op lang&athtt* 

 gljc teert/ Boet) toat rnpgöe oft bjolacljtigrit cpgöen boethtna oft 

 fetlftenamltenBc / fetr acngtjtnatmen rtutfeban tjatt fpjtpBmBf/ 

 enBc ban bi)f toitte blaBtrtitna bctgaBtrt / niet Bücelat§tigt) ( ala 

 «DoBonctiagljtlooft öctft/ Bieban BitetUpOt anb era nitt göcfim 

 en Ijceftban tenen Bojren tatlt mtt fijn t?00Büe bloemen ) in't 

 miBOeii brteittt met tien Witte Djaepftcna etnmiBBen-pjitmkcn 

 omtingötltiiBe . j%ae Be bloemen bolgöen langtilooipigtjc byf- 

 tiottUigtit poofBtlttna / Be fitenenban Be •üojnoelicn fomtijta ban 

 Stootte BDtlijtK ; Be toeltHctertaijlen fpnoet) groen ;ijn/ mtt erte* 

 ïijtlterilbtrbErbjigljeftithelltensggetetelientftbuntn te toefen; öan 

 als fp r:jp gnc'ajoiütn «int/ bertoonen fp ten roeflatbtigyt Ucrtot, 

 maeinnouBenlansötoóipigöfatat/gheelatbriglj/enac bijnae foo 

 hlcpn ala (tof Bat npt tjit bctmelntoct gouBt plttgg te ballen. 33an 

 btfe (joofBenena gebbcn Bat epggtna ; te toeten / Bat fp rgp ;j)nBt 

 ter aetBcntoacrtomguebogbcn ;gn op Bat het faeatniet Uatft npt 

 en balt : toant Be goof Btiicns gaen ban onBet/ bat ianaeft tjetftecU 

 fttn/eerflopen/ anbera Bern alleanBcre faeBt-boIlrhenapItflöen tt 

 boen . itla mi pet facet rgp getooiben is/ nomen ö act Bjp oft meet 

 roe^-bettoige rupggttatHsl;enatetfgBtnbanBe hrooncfierbloc* 

 men upt-ghefpjoten / bttdontnBe Bat fp get natft-liomenBe iaer 

 bloepenfullen. ©ctoo?ttlia heutigg/ tnBc met ho;te bcfelinggm 

 oegatft. ^ir bctlcggetoaa/ in fonOetgepBt als get meibloemen ge* 

 laBen ia'ggeeftcentnfcet gocBtntnBefpetergatgtigötnrmtltbanfp 

 ftlbcn . l)tt toa(ï op beele ploetftn ban jfcleungjjcrlanBt; enBe blo ent 

 in't lattffc ban Be üiaecIimacnBt / enBc in §opmaenBt : get facBt 

 toon t rgji m De ©ogftmaen&t tnBe in September; enBe Oc faebt- 

 Ijuuflliois blnbcn fomrgts ten anBet iaer aatrnaêaengangcn/Becl) 

 Ijet facBt ia upt-glitballcn . Verandcrmghc. Jtcn Ben afgangg oft 

 Uioutltn ban fommiggc üctggcn in £>lc(ïngrtlant;gn Be bloemen 

 fóltttgata banfeabloiietRcna gittmaetKr l tnoc «gn bmncn m bcr> 

 tictt met ttoatlf BiatpRens. -©p Oeefopptn banBtfclbe betggett 

 fiüjftjKt foo hlcpn/Bat get fomnjBts niet googcr Ban eentnbmggtr 

 tóiim UtoeDtiiDc ghcüonDen is. 33it gbttoas is bet Ctoetiit letmm 

 mtt ölaferen banfeofmargu bpiobcl / enBc bn'Cowiia ( foo get 

 frljimt I Chamapcucc : ÜufillS foilflt Bat liebet Lcdum Silefiacum 

 ndtftitn; Bati *Baffl)io!ua geeft t|K Ben naem ban J3cgcmf:gen tfof* 

 marijn •, m'tianjti Rofmarinum Bohenucum. IDciagers bankte» 

 fvtljctlanrgcbtn't Ben nacm banHcydnifch Bmkraut.aat ia Bicmt 

 oft intlanOtfcg Slt-ttiipBri m'tiatijn Apiana peregrina , om bat 



tic üicn in ae bloemen ban Bit ggtmas feit groot lityaayrn it'tmen. 



Lcdum Alpinumiain'tCjboccgfel ban <TifJuaiebon btftlxtt 

 ben: toant € UifÏHa mot meet anBett toillm bat onbtr't geaatgtban 

 <lfïiis rtlicnrn. 



Wilden Rofmarijn fondcr rcuclc te ban -Sfiifins befeh'.tbtn/ 

 tnotCifti Sikfiati genus gtjchrettn;'ttetlrl! op Btfclbr plaetfcnban 

 ^iltfingherlanDtegtbonacntooiot. cnfccftnheeftcr ia/ fclben hoos 

 gger Bari etnen boet toojBtnbe / boait-bicnggtnfir BimnctooBacgs 

 tige ti)B*tn8/ Bit BarrnacitiKlepner enBc ttinncr tacltahtns btrs 

 BrpitujoiBen; onggefdntittchjtlt bttoafftnenBe gtlattn met finalle 

 blaötren/ Bit oobtn groen «in/ onBer grnfatbtiglj ; enBc Bc blaB»* 

 ren ban Btn ttcggtn fmalblaBiggtn ïDiigttc boom niet feer ongg t > 

 IgcK / enBe bobtnBicn ootft nictmrrchcltjcfc goeBt ban rciitft / mate 

 feer ffamen-ttcthtnbc ban fmaeeft : op't npterfie banBc fttelkena 

 domen ooch trteigtht goofBthena/ bnnbttle ftgelftrcn bergabctt; 

 ala Bc Cachrys; Be tecUhcopen-gaenBe/fommiggc blotmkenabtt» 

 toonen/ Bic op Buniic langgtoo?pigl)t boctfeniooft fttclntnogan* 

 Sben/ elcft Ban bitf blafrrhens Bgcmnccftt / macr bltttlt-rooB ban 

 bertoe/ enoc bgnae lijf bcttoigö: Batrnat bolgbtnKoitcbgf-hoct* 

 Sigljf faeBt-goofitHtna / booj fpita / betbnlt mtt Itltpn bleecltacU;* 

 tiggfaepften. ^>p b!o:ptmct BcboojgatnBc foojte; enBc toojBt niet 

 alleen in g>lcftngI)erlanBt/ macr ooch in Be lïtmpcn ban 25?abanflt 

 ggebonBcn. ^cn-.miglje nocmen't Rofmarinus filucfttis aofmos, 

 Bat is DBilBen Kofmatnn fonBtr rtnefi . 



Stcebcmct bladeren van Rofmarijn , in't ïatijnSrccbecapitata 



koflnarini folio Bbegtttcn / foiiBt mogötn bp at Böeflacgten bas 

 Stccbe beftgicben toaiBcn; Een top btbbcnfe bp Be ggcnatgten ban 

 Ccntaurium beftljicben/ om Bc ghcBacntc ban gatt blotmtn ; toant 

 anBtra en ia fp Be ^antojie öoth ban Rtatgtm niet gcliicft/ immtts 

 DatonabcKtnt ia. 



Aerd , Kracht ciuic Werckinghe. ©en IPilBtn Kofmatjjn bait 



jg>lc(ïen/ ban H3oBoneua biet btfcgitbtn / fotiBe tot bttle öinggtn 

 Boeoe enBe ftracgtigg" totftn/ bnfoo bette itmanBt bat berfotthca 

 toÜBe: toant lm lafcet nengijmtirmenfie fpctetgatlitiggbantcutft. 

 <Eic tan j&lennghctlanar hcbbcnbcbonBen/ Bat üpfeet goebt ia 

 om Bc Htimpingöen titOt ttctftinggtn Bet tenucn enBe bet leBen te 

 Bgcgefciv/ als fp Bit geele sgetoas in toatct foCcn / enBe Baet meoe 

 Oen ntanehen Bithtogls baepBen enBe Baet in BtBen fitten. jjÊen 

 m'aerftt Baet ban oock een olie niet ftonfie ban Bifhllcttn / tnBe met 

 litatgt ban'tbier. <&otlt iwnmen een olie bctgaBtrcnban't opper* 

 ftc ban Be blotpfnBctatfitn ban Bit felbe ghetbas : toddtc olie ftet 

 litBijrii rierftr/enBe Ben teneft ban Bit gtelcenipCtciiBcban fijne 

 bloemen brjjonBt; enBc Oacrom ia get tt sgeloobcn/ batfp Bc felbe 

 Brachten ooth fouBe mogbtn öebbtn / toaet't fattfet üatfc iemanBt 

 befigljtn oftbtrlottfttntoïlBt. 



<£ aficH üïutrantc fcgigft/Bat ben ftlben oft BietgljcItjcBen IBilbm 

 Itofmatijn/ te totten tii zJtgemcrlanBt enBe pomeren toafftnBt/ 

 ban aetu bcrtoarmenBcuioiBt bebonbep/ Bim-maeehcnBe/opcnen» 

 Be/ bctltctthenbe/ bertetrenBe/ ontBoniae/ BooifnnBtnBe/ enBe bet* 

 OontotnBt, enBc berfefcctt/Bat gp tot alle Be felbe gliebjtlien nut ia/ 

 inOctotlcfet Ben Cammcn Uofmatgn gbebiupcht plttgg te toe* 

 fen> uptgl)efonBe«/ alleen Bat gpin Bc fpgft foo bcballgtR oft aen* 

 ejbenacm ban tetttn enBc fmaeth niex en ia. 



HET VI. C A P I T E L. 



Van Lavendel oft Lavender. 



Glieflachtcn. 



D<C flaïicnDer. is tbjecDertjanDe/ JBanncRen enDelöijf- 

 iici)/ öan Den anoeren niecfi in De gcootte enDe goet* 

 JjtpDt ban veuru üerfthillenDe. 



f Ghedaente. JLabenDfitóeenUirh-ierüenbetnipöt/ 

 DtenenDe oin De üranffen enDr fnoonen DactmeDe te bet? 

 lirnn; maerbliift IeegD/ enDe en fcjjietniet jjoogtj op/ 

 boojt-bjcnghenDe Dunne bicThantige/gljelinooptctat6)S=' 

 fienp oft toenfiens?/ anDerjjaïben boet langftyoft norl) lan- 

 gliet: npt tfrft nniefien fpmptentbJeeblaDercn tegen Den 

 aïiDrren ober ftaenbe/ langhb)8?pigi)/ bet oft gijelijbigft/ 

 aen bepbe fnDen grijjs/ Dat ip arrèberirig!) oft Vbitaci)tigi)/ 

 beel iangljcr cnbe bjecbet Dan De biaDeren ban ben ïSof- 

 marijn : op't fop banDefteelen toaffen langhuiojpigbc 

 Dunne aDtren/bol ban blautoic bloemen : De bJÖjtelen 5ö n 

 fjoutarJjtigf)/ in ettehjene fafelingbcn brrDeplt. ©ebIoe= 

 ïimt enbe blabcren ban Dit gbctoao geben ban tjaer. ceneit 

 feer obcrbloeDigen enDe het JjoofDt berbuHcuDenoftbes 

 fUiarcnDcnmtr!!. 



A. 3?cecr(te foojte ban Dit entpbt/ ILabenDer jiDannes 

 ïtengbeheeten/ heeft grootcr/ DiebaenDelangher blabe* 

 ren/ cnbe ij6 oocü beter oft ftertfeer ban reuclt. 



B. ©e anDere/HatteiiDer TBijfficn ghenoenst / toafl lec* 

 gljct/niDe heeft «lomer/ fmaller enDe Dunner oft tcerec 

 bla&eren/ cnoe is on(rertüet ban reuri. 



C. fEen binöt oota fomtijDtB HabenDer met toJttte 

 bloemen/ anDcrS be boojfepDe in aUeöghelijenenoe. 



f Plaetfe. |Beeft alle berghen enbe ttocfre ongftt* 

 boutoDe betben enbe ianDóubuen ban ^paemnen enDe 



SLangue- 



